Magazyn
Teksty, które zaczynają się od pytania albo konkretnej sytuacji — a nie od tego, że od wieków ludzie zastanawiają się nad sensem istnienia.
Jeszcze raz spotkać Jana. Byłem na filmie „Dzień dziecka księdza Jana Kaczkowskiego”
Tytuł bierze się z daty, która w Polsce kojarzy się z balonami i konkursami. 1 czerwca 2012 roku ksiądz Jan Kaczkowski usłyszał diagnozę: glejak mózgu. Dokument Artura Wierzbickiego opowiada tę historię w dużej mierze jego własnym głosem — z nagrań, których wcześniej nie widział nikt spoza rodziny.
7 min czytania
Życie · 25 sierpnia 2026Proste życie, czyli esencja 20-lecia Golgoty Młodych
Dwudziesta Golgota Młodych nie potrzebowała jubileuszowego hasła. Wystarczyły dwa słowa: „Proste życie”. Rzecz o tym, co w Serpelicach dzieje się pomiędzy punktami programu — i dlaczego prawdziwy sprawdzian takiego spotkania wypada dopiero w poniedziałek rano.
10 min czytania
Ludzie · 18 sierpnia 2026Ks. Jan Kaczkowski. Kapłan, który uczył, jak żyć do końca
Nie mówił ludziom, że wszystko będzie dobrze. Nie uciekał od raka, śmierci ani pytań, na które nie ma prostych odpowiedzi. Potrafił za to zrobić coś znacznie trudniejszego: zostać przy człowieku. W 2026 roku mija dziesięć lat od jego śmierci.
11 min czytania
Ludzie · 17 sierpnia 2026Ksiądz, który przeżył sto lat, dostał pytanie o niebo
Ma sto lat i siedemdziesiąt jeden lat kapłaństwa. Kiedy ks. Ricardo Bello Mato został zapytany, czym jest niebo, nie zaczął od wykładu ani od obrazu chmur i bram. Powiedział o Bogu, o Jego dzieciach żyjących razem — i o tym, że będzie ich widać.
6 min czytania
Historia · 16 sierpnia 2026Obraz, którego Bartolo Longo nie chciał. Jak Matka Boża Pompejańska przyjechała na wozie z obornikiem
13 listopada 1875 roku do ubogiej Doliny Pompejańskiej przywieziono stary, popękany obraz Matki Bożej Różańcowej. Bez procesji, bez tłumu, bez karocy — zawinięty w prześcieradło, na wozie, którym woźnica woził obornik. Bartolo Longo, gdy zobaczył płótno, był nim szczerze rozczarowany.
9 min czytania
Biblia · 15 sierpnia 2026Psalmy. Modlitewnik, w którym jest wściekłość — i trzy, których Kościół nie odmawia
Sto pięćdziesiąt tekstów, które Kościół odmawia codziennie od dwóch tysięcy lat. Większość z nich to nie uwielbienia, tylko skargi. A trzy okazały się na tyle gwałtowne, że po Soborze Watykańskim II usunięto je z brewiarza.
8 min czytania
Życie · 15 sierpnia 2026Ślub kościelny krok po kroku. Dokumenty, terminy i rzeczy, o których nikt nie mówi wcześniej
Pół roku wcześniej rezerwacja, trzy miesiące wcześniej protokół, zaświadczenie z urzędu ważne sześć miesięcy i pięć dni na dostarczenie papierów po ślubie. Lista jest krótsza, niż się wydaje — pod warunkiem że zna się ją od początku.
9 min czytania
Historia · 15 sierpnia 2026Sobór Watykański II. Co naprawdę zmienił, czego nie zmienił i czego nigdy nie powiedział
Trzy tysiące biskupów, cztery lata obrad, szesnaście dokumentów. Większość sporów o sobór dotyczy rzeczy, których w tych dokumentach nie ma — łącznie z rzekomym zniesieniem łaciny, której sobór kazał strzec.
10 min czytania
Ludzie · 14 sierpnia 2026Brat Albert. Powstaniec bez nogi, malarz na szczycie kariery, który zamieszkał w ogrzewalni
W wieku osiemnastu lat stracił nogę w powstaniu styczniowym. Potem został jednym z uznanych malarzy Krakowa. A potem przestał malować i zamieszkał z bezdomnymi w miejskiej ogrzewalni, której nikt inny nie chciał prowadzić.
8 min czytania
Kultura · 14 sierpnia 2026Jak czytać kościół. Budynek, przez który przechodzisz co niedzielę, jest tekstem
Dlaczego ołtarz jest po wschodniej stronie, co znaczy czerwona lampka obok tabernakulum i dlaczego chrzcielnica stoi przy wejściu, a nie z przodu. Kościół jest zbudowany według reguł, których większość wiernych nigdy nikomu nie kazała wytłumaczyć.
8 min czytania
Kościół · 14 sierpnia 2026Skąd Kościół w Polsce bierze pieniądze. Cztery źródła i jedno, o które toczy się spór
W Polsce nie ma podatku kościelnego. Parafie utrzymują się z tacy i ofiar, a państwo dokłada się przez Fundusz Kościelny — 275,7 miliona złotych w 2025 roku, z czego ponad osiemdziesiąt procent idzie na składki ZUS duchownych.
9 min czytania
Wiara · 13 sierpnia 2026Czy Kościół zmienia naukę? Pięć spraw, w których zmienił, i granica, której nie przekroczył
Niewolnictwo, lichwa, wolność religijna, otchłań, kara śmierci. W każdej z tych spraw Kościół mówi dziś coś innego niż kiedyś. Pytanie brzmi, czy to zmiana nauki, czy jej rozwinięcie — i czy da się tę granicę wyznaczyć uczciwie.
10 min czytania
Biblia · 13 sierpnia 2026Kto napisał Ewangelie? Cztery księgi, które przez pierwsze sto lat nie miały autorów
Żadna z czterech Ewangelii nie podaje w tekście imienia autora. Podpisy „według Mateusza”, „według Marka” dopisano później. To nie jest sensacja ani zarzut — to normalna wiedza biblistyczna, o której w polskich parafiach mówi się rzadko.
9 min czytania
Życie · 13 sierpnia 2026„Rozwód kościelny”, którego nie ma. Jak naprawdę działa stwierdzenie nieważności
Sąd kościelny nie rozwiązuje małżeństwa. Orzeka, że nigdy ono nie powstało — a to zupełnie inna sprawa i decyduje o niej jeden moment: chwila zawarcia związku, nie to, co działo się przez następne piętnaście lat.
9 min czytania
Wiara · 12 sierpnia 2026Dlaczego nie czuję Boga. Kobieta, którą uznano za świętą, nie czuła Go przez pięćdziesiąt lat
Wszyscy dokoła śpiewają z podniesionymi rękami, ktoś mówi o poruszeniu, a Ty stoisz i nie czujesz nic. Katechizm ma na to osobny punkt i — co ważniejsze — rozróżnia dwa zupełnie różne powody, dla których tak bywa.
9 min czytania
Historia · 12 sierpnia 2026Modlitwa „na różańcu”. Dlaczego chrześcijanie od tysiąca lat liczą modlitwy na sznurku
Mówimy „na różańcu”, tak jak mówi się „na skrzypcach” — bo różaniec jest przedmiotem, narzędziem do liczenia. Polskie słowo „paciorek” pochodzi wprost od „Pater noster”, a od tych samych paciorków wzięła nazwę ludzka część ciała.
8 min czytania
Kultura · 12 sierpnia 2026Polskie kolędy. Sześćset lat, jeden polonez i jedna, którą zacytował Chopin
Najstarsza zachowana ma sześćset lat i trafiła do zbioru kazań spowiednika królowej Jadwigi. „Bóg się rodzi” śpiewa się do melodii poloneza koronacyjnego. A „Lulajże Jezuniu” cytuje Chopin w środku Scherza h-moll, napisanego na obczyźnie w czasie powstania.
7 min czytania
Biblia · 11 sierpnia 2026Apokryfy. Czego nie ma w Biblii, dlaczego wypadło i kto to właściwie ustalił
Ewangelia Tomasza, Ewangelia Judasza, ewangelie dzieciństwa — istnieją naprawdę i można je przeczytać. Nie zostały jednak wyrzucone przez cesarza na soborze w Nicei, bo Nicea kanonem w ogóle się nie zajmowała.
8 min czytania
Historia · 11 sierpnia 2026Inkwizycja. Co pokazały archiwa i dlaczego mniejsze liczby niczego nie usprawiedliwiają
Kiedy w 1998 roku otwarto archiwa, historycy dostali to, czego nie mieli przez czterysta lat: akta procesów. Liczby okazały się kilkadziesiąt razy niższe od powszechnie powtarzanych. To nie znaczy, że inkwizycja była nieporozumieniem.
9 min czytania
Wiara · 11 sierpnia 2026Kościół i nauka. Trzy sprawy, z których jedna była porażką, a dwie legendą
Sprawa Galileusza była realną pomyłką Kościoła i przyznał to sam papież. Sprawa ewolucji nigdy nie była sporem takim, za jaki uchodzi. A teorię Wielkiego Wybuchu ogłosił katolicki ksiądz, któremu początkowo nie wierzył Einstein.
9 min czytania
Ludzie · 11 sierpnia 2026Ksiądz, który wyszedł z celi śmierci i zbudował ruch, jakiego w Polsce nie było
W marcu 1942 usłyszał wyrok śmierci. Spędził w celi kilka miesięcy, czekając na wykonanie. Czterdzieści pięć lat później zmarł na emigracji, a przyczynę zgonu podano jako zator płucny. W 2023 roku Instytut Pamięci Narodowej ustalił, że został otruty.
9 min czytania
Historia · 11 sierpnia 2026Skąd się wziął konfesjonał. Tysiąc lat, zanim ktoś wpadł na pomysł kratki
Przez pierwsze wieki chrześcijaństwa spowiedź była publiczna, odbywała się zwykle raz w życiu, a pokuta trwała latami. Skrzynka z kratką, którą dziś uważamy za rzecz odwieczną, ma niecałe pięćset lat i konkretnego autora.
8 min czytania
Kultura · 11 sierpnia 2026Szopka bez Dzieciątka. Co naprawdę wydarzyło się w Greccio w 1223 roku
Pierwsza szopka w dziejach nie miała figurek. Miała żłób, siano, wołu i osła — i pusty żłóbek, bo dziecka nikt tam nie położył. Wymyślił ją Franciszek z Asyżu, a opisał człowiek, który znał go osobiście.
7 min czytania
Biblia · 11 sierpnia 2026Wersety, których nie ma. Dlaczego w Twojej Biblii brakuje Mt 23,14
Otwierasz Ewangelię Mateusza, szukasz wersetu 14 w rozdziale 23 — i nie ma go. Po trzynastce od razu piętnastka. Twoja Biblia nie jest wybrakowana ani ocenzurowana. To ślad po tym, jak powstała numeracja, i po pracy, którą wykonano później.
8 min czytania
Kościół · 10 sierpnia 2026„Co łaska” — czyli ile? Co prawo kościelne naprawdę mówi o płaceniu za sakramenty
Prawo kanoniczne jest w tej sprawie zaskakująco jednoznaczne: nikogo nie wolno pozbawić sakramentu z powodu ubóstwa, a handel rzeczami świętymi jest przestępstwem z karą. Problem w tym, że przy kancelarii parafialnej brzmi to zupełnie inaczej.
8 min czytania
Kościół · 10 sierpnia 2026Prawie 30 procent. Co liczby o polskich kościołach mówią, a czego nie powiedzą
Najnowsze dane Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego przynoszą wynik, którego nikt się nie spodziewał: wskaźnik uczestnictwa we Mszy drgnął w górę. To nie jest jednak historia o odbiciu — to historia o tym, że Polska religijnie przestała być jednym krajem.
8 min czytania
Życie · 10 sierpnia 2026Kolęda. Czy trzeba wpuścić księdza i co się stanie, jeśli się nie wpuści
Wizyta duszpasterska nie jest obowiązkiem, ofiara nie jest opłatą, a nieprzyjęcie kolędy nie jest przewinieniem, za które grozi cokolwiek. Rzecz w tym, że mało kto mówi to wprost, więc co roku miliony ludzi zastanawiają się, czy wypada nie otworzyć.
6 min czytania
Życie · 9 sierpnia 2026Co się właściwie dzieje na rekolekcjach? Przewodnik dla kogoś, kto nigdy nie był
Weekend, klasztor, obcy ludzie i cztery konferencje dziennie. Brzmi jak szkolenie korporacyjne z gorszym cateringiem. W praktyce różnica jest zasadnicza.
7 min czytania
Kościół · 9 sierpnia 2026Dlaczego księża nie mogą się żenić — i dlaczego niektórzy jednak mają żony
Celibat nie jest dogmatem. Jest dyscypliną kościelną, którą wprowadzono stopniowo, z powodów bardziej przyziemnych, niż się zwykle sądzi — i od której istnieją wyjątki działające do dziś.
7 min czytania
Życie · 9 sierpnia 2026Wracam do kościoła po latach. Od czego zacząć, żeby nie odbić się od progu
Najtrudniejsze nie jest przyjęcie jakiejś doktryny. Najtrudniejsze bywa wejście do środka i świadomość, że nie wiadomo, kiedy się wstaje, a kiedy klęka.
8 min czytania