Ewangelia według św. Mateusza 9 — odpuszczenie grzechów, powołanie Mateusza, uzdrowienia i żniwo

Mt 9 — w 60 sekund

Mt 9 kontynuuje serię czynów Jezusa rozpoczętą w Mt 8.

Ale pojawia się nowy poziom.

Jezus nie tylko:

uzdrawia,
oczyszcza,
uwalnia.

Teraz mówi do sparaliżowanego:

„Odpuszczają ci się twoje grzechy”.

To natychmiast rodzi pytanie:

Kim On jest, skoro rości sobie prawo do odpuszczania grzechów?

Potem Jezus powołuje Mateusza — celnika.

Nie wybiera człowieka o nieskazitelnej reputacji.

Siada do stołu z celnikami i grzesznikami.

I wypowiada jedno z najważniejszych zdań rozdziału:

„Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają”.

Dalej mówi o:

miłosierdziu,
nowości swojej misji,
poście,
nowym winie.

Następnie uzdrawia kobietę cierpiącą od lat i przywraca życie dziewczynce.

Potem przywraca wzrok dwóm niewidomym i uwalnia niemowę.

Rozdział kończy się nie triumfalnym obrazem tłumów, ale współczuciem Jezusa.

Widząc ludzi, Jezus dostrzega:

owce bez pasterza.

I mówi uczniom:

„Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało”.

To bezpośrednie przygotowanie do Mt 10, gdzie uczniowie zostaną posłani.

Co wydarzyło się wcześniej?

Mt 8 pokazał władzę Jezusa nad:

chorobą,
nieczystością,
naturą,
demonami.

Pojawiły się również pytania o uczniostwo i wiarę.

Mt 9 idzie dalej.

Najważniejsze nowe pytanie brzmi:

Czy Jezus ma również władzę nad grzechem?

Podział Mt 9

Mt 9,1–8

Paralityk: uzdrowienie i odpuszczenie grzechów.

Mt 9,9–13

Powołanie Mateusza i uczta z celnikami oraz grzesznikami.

Mt 9,14–17

Pytanie o post, Oblubieniec, nowe sukno i nowe wino.

Mt 9,18–26

Córka przełożonego i kobieta cierpiąca na krwotok.

Mt 9,27–31

Uzdrowienie dwóch niewidomych.

Mt 9,32–34

Uzdrowienie niemowy i reakcja faryzeuszów.

Mt 9,35–38

Jezus widzi tłumy jak owce bez pasterza i mówi o żniwie.

Mt 9 — na język ludzki

Do Jezusa przynoszą sparaliżowanego człowieka.

Wszyscy spodziewają się zapewne uzdrowienia.

A Jezus mówi najpierw:

„Odpuszczają ci się grzechy”.

Religijni nauczyciele są oburzeni.

Bo jeśli grzech jest ostatecznie winą wobec Boga, to kto może go odpuścić?

Jezus uzdrawia więc człowieka fizycznie, aby pokazać, że ma także władzę odpuszczania grzechów.

Potem wychodzi i widzi Mateusza.

Celnik.

Człowiek z zawodu kojarzonego z:

pieniędzmi,
systemem okupacyjnym,
nieuczciwością.

Jezus mówi mu po prostu:

„Pójdź za Mną”.

Mateusz wstaje.

Za chwilę Jezus siedzi przy stole z ludźmi, których pobożna część społeczeństwa uważa za złe towarzystwo.

I mówi:

„Przyszedłem nie do sprawiedliwych, ale do grzeszników”.

Potem kolejne historie pokazują ludzi w sytuacjach bez wyjścia:

długoletnia choroba,
śmierć dziecka,
ślepota,
niemożność mówienia.

Jezus nie zatrzymuje się na powierzchni.

Przywraca:

zdrowie,
relację,
godność,
życie,
głos,
nadzieję.

Na końcu patrzy na tłumy.

Nie mówi:

„ale mam popularność”.

Mówi w praktyce:

„Ci ludzie potrzebują pasterzy”.

1. Jezus wraca do „swojego miasta”

Mateusz nie wymienia nazwy, ale chodzi o Kafarnaum.

To ważne centrum działalności Jezusa.

Tam zostaje przyniesiony paralityk.

2. Paralityk

Człowiek nie może sam przyjść.

Inni przynoszą go na posłaniu.

To ważny szczegół.

Czasem człowiek trafia do Jezusa dzięki wierze i pomocy innych.

3. „Widząc ich wiarę”

Jezus widzi ich wiarę.

Nie tylko chorego.

Wspólnota ma znaczenie.

To nie znaczy, że ktoś może „uwierzyć za drugiego” w pełnym sensie.

Ale wiara innych może:

nieść,
pomagać,
otwierać drogę.

4. „Ufaj, synu”

Zanim pojawi się uzdrowienie ciała, Jezus zwraca się do człowieka z czułością.

Nie traktuje go jak przypadku medycznego.

Mówi do niego:

„synu”.

To język bliskości i przyjęcia.

5. „Odpuszczają ci się grzechy”

To szok.

Nikt nie prosił wprost o odpuszczenie grzechów.

Przyniesiono chorego.

Jezus pokazuje, że człowiek potrzebuje czegoś głębszego niż tylko fizycznej sprawności.

6. Czy choroba była skutkiem jego grzechów?

Tekst tego nie mówi.

Nie wolno wyciągać wniosku:

„paraliż = kara za grzech”.

Jezus rozwiązuje dwa problemy:

grzech,
chorobę.

Nie mówi, że jeden spowodował drugi.

7. Uczeni w Piśmie myślą: „Bluźni”

Ich reakcja ma logiczne podstawy w żydowskim monoteizmie.

Ostateczne przebaczenie grzechów należy do Boga.

Dlatego ich pytanie jest poważne.

Jeśli Jezus nie ma Bożego autorytetu, Jego słowa są skandaliczne.

8. Jezus zna ich myśli

Mateusz ponownie pokazuje wyjątkowy autorytet Jezusa.

Nie chodzi tylko o cud fizyczny.

Jezus rozpoznaje problem ukryty w sercu.

9. „Co jest łatwiej powiedzieć?”

Łatwiej powiedzieć:

„odpuszczone są grzechy”,

bo tego nie można od razu zobaczyć.

Jeśli jednak Jezus mówi:

„wstań i chodź”,

rezultat jest widzialny.

Dlatego widzialne uzdrowienie staje się znakiem niewidzialnej władzy.

10. Syn Człowieczy ma władzę odpuszczania grzechów

Tytuł „Syn Człowieczy” pojawił się już w Mt 8.

Teraz zostaje powiązany z władzą odpuszczania.

To bardzo ważne chrystologicznie.

Jezus robi coś, co w ostatecznym sensie należy do Boga.

11. „Wstań, weź swoje łoże i idź”

Człowiek, który był niesiony, teraz sam niesie swoje posłanie.

To piękny obraz odwrócenia sytuacji.

Przed spotkaniem z Jezusem:

posłanie niesie człowieka.

Po spotkaniu:

człowiek niesie posłanie.

12. Tłumy wielbią Boga

Reakcja jest pozytywna.

Ludzie widzą władzę i oddają chwałę Bogu.

To dobra reakcja na cud:

nie zatrzymać się na sensacji,

ale zobaczyć działanie Boga.

13. Powołanie Mateusza

Jezus idzie dalej i widzi człowieka siedzącego w komorze celnej.

Nazywa się Mateusz.

To bardzo krótka scena.

Nie ma rozmowy rekrutacyjnej.

Jezus mówi:

„Pójdź za Mną”.

Mateusz wstaje i idzie.

14. Kim był celnik?

Celnicy pobierali podatki i opłaty.

System mógł sprzyjać nadużyciom.

Byli często postrzegani jako:

współpracownicy obcej władzy,
ludzie moralnie podejrzani,
osoby mające kontakt z poganami.

Dlatego ich reputacja była bardzo słaba.

15. Jezus powołuje człowieka z trudnym życiorysem

To ważne.

Nie czeka, aż Mateusz stanie się idealny.

Powołanie jest początkiem drogi.

Jezus mówi:

„idź za Mną”,

a przemiana dokonuje się w uczniostwie.

16. „Wstał i poszedł za Nim”

Mateusz odpowiada czynem.

To ten sam wzór, który widzieliśmy u pierwszych uczniów.

Uczeń:

słyszy,
wstaje,
idzie.

17. Uczta

Za chwilę Jezus siedzi przy stole z celnikami i grzesznikami.

Stół w świecie biblijnym to nie tylko miejsce jedzenia.

Wspólny posiłek oznacza:

relację,
akceptację,
wspólnotę.

Dlatego scena jest religijnie prowokacyjna.

18. „Grzesznicy”

To określenie mogło oznaczać ludzi jawnie łamiących normy religijne lub należących do środowisk uznawanych za moralnie podejrzane.

Trzeba uważać, żeby nie czytać tego jako obiektywnej listy „gorszych ludzi”.

To również kategoria społeczna.

19. Faryzeusze pytają uczniów

Nie pytają bezpośrednio Jezusa:

„dlaczego to robisz?”

Pytają Jego uczniów:

„Dlaczego wasz Nauczyciel je z takimi ludźmi?”

To pytanie o granice świętości.

20. „Nie potrzebują lekarza zdrowi…”

Jezus odpowiada obrazem lekarza.

Lekarz nie unika chorego dlatego, że ten jest chory.

Właśnie z powodu choroby do niego idzie.

Tak Jezus tłumaczy swoją misję.

21. Czy Jezus nazywa faryzeuszów zdrowymi?

To ironiczne i retoryczne.

Nie chodzi o stwierdzenie:

„faryzeusze nie potrzebują nawrócenia”.

Przeciwnie.

Problem polega na tym, że człowiek, który uważa się za całkowicie zdrowego, może nie szukać lekarza.

22. „Miłosierdzia chcę, nie ofiary”

Jezus cytuje Oz 6,6.

To jeden z najważniejszych prorockich tekstów dla Mateusza.

Bóg nie odrzuca kultu jako takiego.

Prorok krytykuje religię, która zachowuje rytuał, a zaniedbuje:

miłość,
wierność,
miłosierdzie.

23. Miłosierdzie jest interpretacyjnym kluczem

Jezus mówi:

„Idźcie i starajcie się zrozumieć, co znaczy…”

To bardzo mocne wobec ekspertów religijnych.

Znajomość tekstu nie gwarantuje jeszcze zrozumienia serca Boga.

24. „Nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, ale grzeszników”

Nie chodzi o to, że istnieje grupa ludzi niepotrzebujących łaski.

To język misji.

Jezus kieruje się szczególnie ku tym, którzy wiedzą lub doświadczają, że potrzebują ratunku.

25. Uczniowie Jana pytają o post

Teraz pojawia się inne środowisko religijne.

Uczniowie Jana Chrzciciela zauważają różnicę praktyk.

Oni poszczą.

Faryzeusze poszczą.

Uczniowie Jezusa nie wyglądają na równie surowych.

26. Jezus jako Oblubieniec

Jezus odpowiada obrazem wesela.

Dopóki pan młody jest obecny, goście weselni nie zachowują się jak podczas żałoby.

To znaczy:

obecność Jezusa jest czasem radości.

27. Dlaczego tytuł Oblubieńca jest ważny?

W Starym Testamencie Bóg bywa przedstawiany jako Oblubieniec swojego ludu.

Izrael jest oblubienicą.

Kiedy Jezus stosuje do siebie obraz Oblubieńca, ma to bardzo głęboki wymiar.

28. „Przyjdzie czas, kiedy zabiorą im pana młodego”

To brzmi jak pierwsza delikatna zapowiedź przyszłego odejścia i cierpienia Jezusa.

Wtedy uczniowie będą pościć.

Post chrześcijański ma sens.

Ale jego sens jest związany z relacją z Chrystusem.

29. Nowa łata i stary płaszcz

Jezus używa obrazu materiału.

Nowa, jeszcze kurcząca się tkanina naszyta na stare ubranie może pogorszyć rozdarcie.

To obraz:

nowości, której nie można po prostu dokleić do starego systemu bez przemiany.

30. Nowe wino i stare bukłaki

Młode wino fermentuje.

Wytwarza ciśnienie.

Stary, wysuszony bukłak może pęknąć.

Nowe wino potrzebuje nowych bukłaków.

31. Czy Jezus odrzuca Stary Testament jako „stary bukłak”?

Nie.

To byłoby sprzeczne z Mt 5.

Jezus nie mówi:

„Stary Testament jest zły”.

Obraz dotyczy nowości Jego misji i potrzeby odpowiedniej formy życia.

Nie da się sprowadzić Jezusa do dodatku do istniejących schematów.

32. Przełożony przychodzi do Jezusa

Mateusz nie podaje imienia.

Marek i Łukasz mówią o Jairze.

To przykład różnic narracyjnych pomiędzy Ewangeliami.

Mateusz skraca historię.

33. „Moja córka dopiero co skonała”

U Mateusza sytuacja od początku jest skrajna.

Dziecko nie jest tylko chore.

Jest martwe.

Ojciec mimo to prosi Jezusa:

przyjdź.

34. Wiara ojca

Nie jest to abstrakcyjna wiara.

To desperackie zaufanie w sytuacji, w której po ludzku wszystko się skończyło.

35. Jezus idzie

Bardzo ważny szczegół.

Jezus nie mówi:

„to niemożliwe”.

Wstaje i idzie z ojcem.

36. Kobieta cierpiąca na krwotok

Historia zostaje przerwana przez drugą historię.

To typowa technika narracyjna.

Jeden cud jest włożony w drugi.

Kobieta cierpi od dwunastu lat.

37. Dwanaście lat

Liczba dwanaście może budzić skojarzenia z Izraelem.

Nie należy jednak automatycznie przypisywać każdemu szczegółowi symbolicznej intencji.

Na poziomie narracji najważniejsze:

cierpienie jest długotrwałe.

38. Krwotok i nieczystość

Kpł 15 opisuje nieczystość związaną z krwawieniem.

Kobieta mogła doświadczać nie tylko problemu zdrowotnego, ale również:

religijnego wykluczenia,
społecznego dystansu,
trudności w relacjach.

Dwanaście lat to ogromny ciężar.

39. Dotknięcie frędzla płaszcza

Kobieta mówi sobie:

„Jeśli tylko dotknę Jego płaszcza, będę zdrowa”.

Frędzle szaty miały znaczenie religijne w judaizmie.

Nie chodzi o magię materiału.

Jezus kieruje uwagę na:

wiarę kobiety.

40. Czy to była wiara magiczna?

Jej sposób myślenia może zawierać element bardzo prostego, niemal „dotykowego” oczekiwania.

Jezus jednak nie poniża jej.

Nie mówi:

„masz złą teologię”.

Zwraca się do niej z czułością i prowadzi ku relacji.

41. „Ufaj, córko”

Tak jak paralityk został nazwany „synem”, kobieta zostaje nazwana:

„córką”.

Jezus przywraca jej coś więcej niż zdrowie.

Przywraca godność i relację.

42. „Twoja wiara cię ocaliła”

Grecki czasownik:

σῴζω — sōzō

może znaczyć:

ocalić,
uratować,
uzdrowić.

To słowo ma fizyczny i duchowy wymiar.

43. Jezus wraca do domu zmarłej dziewczynki

W domu są już ludzie związani z żałobą.

Mateusz wspomina flecistów i tłum.

Śmierć jest publicznie uznana.

To nie jest zwykłe omdlenie w narracji.

44. „Dziewczynka nie umarła, tylko śpi”

To zdanie nie musi oznaczać, że Jezus uważa ją biologicznie za żywą.

„Sen” jest biblijnym obrazem śmierci, zwłaszcza gdy Bóg ma władzę ją odwrócić.

Dla Jezusa śmierć nie jest ostateczną przeszkodą.

45. Ludzie wyśmiewają Jezusa

Reakcja tłumu jest brutalna.

Wiedzą, że dziecko nie żyje.

Dlatego słowa Jezusa wydają się absurdalne.

46. Jezus bierze dziewczynkę za rękę

Kontakt ze zmarłym mógł powodować rytualną nieczystość.

Podobnie jak przy trędowatym, logika zostaje odwrócona.

Nieczystość nie pokonuje Jezusa.

Życie przechodzi od Jezusa do człowieka.

47. Dziewczynka wstaje

Mateusz opisuje cud bardzo oszczędnie.

Nie buduje horroru ani spektaklu.

Jezus bierze za rękę.

Dziewczynka wstaje.

48. Wieść rozchodzi się po okolicy

Rozgłos rośnie.

To będzie prowadziło również do rosnących konfliktów.

Cuda nie są neutralne.

Ludzie zaczynają zajmować stanowisko wobec Jezusa.

49. Dwaj niewidomi

Dwóch niewidomych idzie za Jezusem.

Wołają:

„Ulituj się nad nami, Synu Dawida”.

To pierwszy bardzo wyraźny w tej części Ewangelii tytuł mesjański używany przez potrzebujących.

50. „Syn Dawida”

Mateusz zaczął Ewangelię od:

„Jezus Chrystus, Syn Dawida”.

Teraz niewidomi nazywają Go tym tytułem.

To ironiczne:

niewidomi widzą coś, czego wielu widzących nie rozpoznaje.

51. „Czy wierzycie, że mogę to uczynić?”

Jezus zadaje bezpośrednie pytanie o wiarę.

Nie pyta:

„czy zasłużyliście?”

Pyta:

„czy wierzycie?”

52. „Tak, Panie”

Krótka odpowiedź.

Wiara jest skierowana do osoby Jezusa.

53. Dotyka ich oczu

Jezus ponownie używa dotyku.

W Ewangelii dotyk jest często gestem bliskości.

54. „Według wiary waszej”

Nie wolno tego zamieniać w technikę:

„wystarczy osiągnąć określony poziom pewności psychicznej i cud musi się wydarzyć”.

W kontekście chodzi o realne zaufanie Jezusowi.

55. Zakaz rozgłosu

Jezus ponownie każe zachować dyskrecję.

Niewidomi jednak rozpowiadają wieść.

To pokazuje napięcie pomiędzy misją Jezusa a rosnącą popularnością.

56. Niemowa opętany

Do Jezusa zostaje przyprowadzony człowiek niemy, którego stan Mateusz wiąże z działaniem demonicznym.

Po uwolnieniu zaczyna mówić.

57. Nie każda niemowa jest opętaniem

To bardzo ważne.

Tekst opisuje konkretny przypadek.

Nie daje podstaw do przypisywania:

afazji,
mutyzmu,
zaburzeń neurologicznych,
zaburzeń psychicznych

działaniu demonów.

Współczesna medycyna i psychologia są potrzebne do odpowiedzialnego rozeznania.

58. Tłumy są zdumione

Mówią, że czegoś takiego jeszcze w Izraelu nie widziano.

Rosnący podziw jest ogromny.

59. Faryzeusze interpretują to przeciwnie

Mówią:

„Wyrzuca złe duchy mocą ich przywódcy”.

To zapowiedź poważniejszego konfliktu w Mt 12.

Ten sam czyn można interpretować całkowicie inaczej.

60. Cud nie rozwiązuje automatycznie problemu niewiary

Jedni mówią:

„nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy”.

Inni:

„to działanie zła”.

Fakty nie zawsze zmieniają serce.

Człowiek interpretuje je przez własne nastawienie.

61. Jezus obchodzi miasta i wsie

Mt 9,35 tworzy podsumowanie podobne do Mt 4,23.

Jezus:

naucza,
głosi,
uzdrawia.

To rytm Jego działalności.

62. Synagogi

Jezus nadal działa w przestrzeni judaizmu.

To ważne przeciwko fałszywemu obrazowi:

„Jezus kontra judaizm”.

Jezus jest Żydem działającym pośród swojego ludu.

63. Ewangelia królestwa

Dobra nowina o królowaniu Boga pozostaje centrum.

Cuda są znakami tej dobrej nowiny.

64. Jezus widzi tłumy

Nie widzi tylko liczby ludzi.

Mateusz opisuje emocję Jezusa.

65. „Litował się nad nimi”

Greckie:

σπλαγχνίζομαι — splanchnizomai

oznacza głębokie, wewnętrzne współczucie.

Dosłownie jest związane z „wnętrznościami”.

To nie jest chłodna litość.

Jezus jest głęboko poruszony ludzkim cierpieniem.

66. „Znękani i porzuceni”

Obraz ludzi jest bardzo mocny.

Mogą oznaczać ludzi:

zmęczonych,
bezradnych,
porzuconych,
pozbawionych kierunku.

67. „Jak owce niemające pasterza”

To bardzo biblijny obraz.

W Starym Testamencie przywódcy Izraela są czasem nazywani pasterzami.

Prorocy krytykują złych pasterzy.

Bóg obiecuje sam zatroszczyć się o owce.

Mateusz pokazuje Jezusa w tym właśnie kontekście.

68. Jezus jako Pasterz

Choć sam tytuł „Dobry Pasterz” jest szczególnie znany z Jana, motyw pasterski jest obecny również u Mateusza.

Jezus widzi ludzi, których inni mogą widzieć jako:

tłum,
problem,
masę.

On widzi:

owce potrzebujące opieki.

69. Żniwo

Nagle metafora się zmienia.

Z owiec na pole.

„Żniwo jest wielkie”.

To obraz ludzi gotowych na przyjęcie dobrej nowiny i ogromu pracy misyjnej.

70. Robotników mało

Problemem nie jest brak ludzi potrzebujących Ewangelii.

Problemem jest brak robotników.

To przygotowanie do następnego rozdziału.

71. „Proście Pana żniwa”

Pierwsza odpowiedź na brak robotników brzmi:

modlitwa.

Nie:

„najpierw zbuduj strategię HR”.

Ale:

„proście Pana”.

Misja należy do Boga.

72. Uczniowie staną się odpowiedzią na własną modlitwę

To bardzo piękna struktura.

Mt 9 kończy się:

„módlcie się o robotników”.

Mt 10 zaczyna się od:

posłania Dwunastu.

Uczeń może modlić się o pomoc i odkryć:

Bóg chce posłać właśnie mnie.

Ważne słowa greckie — Mt 9

1. ἐξουσία — exousia

Znaczenie: władza, autorytet.

W Mt 9 szczególnie ważna jest władza Syna Człowieczego do odpuszczania grzechów.

2. ἁμαρτία — hamartia

Znaczenie: grzech.

Dosłownie rdzeń słowa jest związany z chybianiem celu, ale biblijnie oznacza znacznie więcej: moralne odejście od woli Boga.

3. ἔλεος — eleos

Znaczenie: miłosierdzie.

Kluczowe w cytacie z Oz 6,6.

4. νυμφίος — nymphios

Znaczenie: oblubieniec, pan młody.

Jezus używa tego obrazu wobec siebie.

5. πίστις — pistis

Znaczenie: wiara, zaufanie.

Pojawia się w historiach uzdrowień.

6. σῴζω — sōzō

Znaczenie: zbawić, ocalić, uratować, uzdrowić.

Słowo łączy fizyczne uzdrowienie z szerszym obrazem zbawienia.

7. σπλαγχνίζομαι — splanchnizomai

Znaczenie: głęboko współczuć, być poruszonym do wnętrza.

Opisuje reakcję Jezusa na tłumy.

8. θερισμός — therismos

Znaczenie: żniwo.

Obraz misyjnej gotowości i pilności.

Klucz do Biblii — Mt 9

1. Kto mówi?

Narrator, Jezus, uczeni w Piśmie, faryzeusze, uczniowie Jana, przełożony, kobieta, niewidomi, tłumy.

2. Do kogo?

Jezus spotyka:

chorego,
religijnych nauczycieli,
celnika,
grzeszników,
ludzi w żałobie,
kobietę wykluczoną,
niewidomych,
niemowę,
tłumy.

3. W jakiej sytuacji?

Trwa seria objawień władzy Jezusa po Kazaniu na Górze.

4. Co wydarzyło się wcześniej?

Mt 8 pokazał władzę nad chorobą, naturą i demonami.

Mt 9 pokazuje władzę także nad:

grzechem i śmiercią.

5. Jaki to gatunek?

Narracja cudów, powołania i sporów religijnych.

6. Co oznaczało dla pierwszych odbiorców?

Jezus jest kimś więcej niż uzdrowicielem.

Ma władzę:

odpuszczać,
powoływać,
przywracać,
wskrzeszać,
posyłać.

Jego misja jest misją miłosierdzia.

7. Co mówi o Bogu?

Bóg:

przebacza,
szuka grzesznika,
okazuje miłosierdzie,
przywraca życie,
współczuje tłumom,
potrzebuje robotników na żniwie.

8. Co mówi o człowieku?

Człowiek:

potrzebuje przebaczenia,
może zostać powołany mimo złej reputacji,
może potrzebować lekarza duchowego,
może zostać przywrócony z wykluczenia,
może wierzyć mimo sytuacji bez wyjścia,
jest zaproszony do współpracy w misji.

Niezbędnik Biblijny — Mt 9

Ludzie

Paralityk

Człowiek uzdrowiony i obdarzony przebaczeniem.

Mateusz

Celnik powołany przez Jezusa.

Faryzeusze

Pytają o kontakt Jezusa z grzesznikami i później interpretują egzorcyzm negatywnie.

Uczniowie Jana

Pytają o praktykę postu.

Przełożony

Ojciec zmarłej dziewczynki.

Kobieta cierpiąca na krwotok

Od dwunastu lat chora i prawdopodobnie społecznie obciążona stanem nieczystości.

Dwaj niewidomi

Nazywają Jezusa Synem Dawida.

Niemowa

Człowiek odzyskujący zdolność mówienia.

Miejsca i codzienność

Komora celna

Miejsce poboru opłat.

Stół

Miejsce wspólnoty i społecznej akceptacji.

Dom przełożonego

Miejsce żałoby zamienione w miejsce życia.

Synagogi

Miejsca nauczania Jezusa.

Religia i zwyczaje

Post

Praktyka religijna związana z pokutą, modlitwą i oczekiwaniem.

Rytualna nieczystość krwi

Tło historii kobiety cierpiącej na krwotok.

Żałoba

Fleciści i tłum wskazują na publiczny charakter obrzędów żałobnych.

Słownik

Odpuszczenie grzechów — Boże przebaczenie i przywrócenie relacji.
Celnik — poborca podatków lub opłat.
Miłosierdzie — działająca dobroć wobec człowieka potrzebującego.
Oblubieniec — obraz Jezusa i radości Jego obecności.
Nowe wino — obraz nowości misji Jezusa.
Syn Dawida — tytuł mesjański.
Żniwo — obraz ludzi gotowych na przyjęcie Ewangelii.

Oś rozdziału

grzech zostaje odpuszczony
↓
celnik zostaje uczniem
↓
grzesznicy zostają zaproszeni do stołu
↓
miłosierdzie ponad religijną fasadą
↓
nowość Jezusa
↓
kobieta odzyskuje zdrowie
↓
dziewczynka odzyskuje życie
↓
niewidomi odzyskują wzrok
↓
niemy odzyskuje głos
↓
Jezus widzi porzucone tłumy
↓

żniwo potrzebuje robotników

MOST MIĘDZY TESTAMENTAMI

Ozeasz 6,6

„Miłosierdzia chcę…”

Jezus bierze prorocką krytykę pustego kultu i stosuje ją do swojej misji wobec grzeszników.

Bóg jako Oblubieniec

Prorocy przedstawiają relację Boga i Izraela jako małżeństwo.

Jezus używa wobec siebie obrazu pana młodego.

Pasterze Izraela

Prorocy krytykują przywódców, którzy zaniedbują owce.

Obraz tłumów bez pasterza przywołuje szczególnie tradycję Ez 34.

Wskrzeszenie

Prorocy Eliasz i Elizeusz uczestniczyli w przywróceniu życia zmarłym.

Jezus również przywraca życie, ale działa z własnym bezpośrednim autorytetem.

CO MÓWI BÓG W TEKŚCIE?

Mt 9 szczególnie mocno objawia Boga jako:

Lekarza i Pasterza.

Bóg nie czeka wyłącznie na ludzi „dobrze wyglądających religijnie”.

Jezus idzie do:

grzeszników,
chorych,
wykluczonych,
pogrążonych w żałobie.

Nie dlatego, że grzech jest nieważny.

Właśnie dlatego, że jest poważny i wymaga uzdrowienia.

TRUDNE PYTANIE 1

Czy Jezus może odpuszczać grzechy dlatego, że jest tylko prorokiem?

Mateusz pokazuje więcej.

Jezus nie tylko ogłasza:

„Bóg ci przebaczył”.

Mówi z własnym autorytetem i używa widzialnego uzdrowienia jako znaku swojej władzy.

To prowadzi czytelnika do bardzo wysokiego rozumienia Jego tożsamości.

TRUDNE PYTANIE 2

Czy choroba paralityka była karą za grzech?

Tekst tego nie stwierdza.

Nie wolno takiego wniosku narzucać.

TRUDNE PYTANIE 3

Czy Jezus akceptuje grzech, skoro je z grzesznikami?

Nie.

Lekarz nie akceptuje choroby dlatego, że siada przy chorym.

Jezus zbliża się po to, aby:

powołać,
uzdrowić,
nawrócić.

TRUDNE PYTANIE 4

Czy „miłosierdzia chcę, nie ofiary” znaczy, że kult i liturgia są nieważne?

Nie.

Prorocy i Jezus krytykują kult oderwany od moralności i miłosierdzia.

Nie odrzucają autentycznej modlitwy i kultu.

TRUDNE PYTANIE 5

Czy chrześcijanie powinni pościć?

Tak.

Jezus mówi, że po odejściu Oblubieńca uczniowie będą pościć.

Kościół zachował praktykę postu.

TRUDNE PYTANIE 6

Czy stare bukłaki oznaczają judaizm, który trzeba odrzucić?

To zbyt proste i niebezpieczne odczytanie.

Jezus sam jest zakorzeniony w Izraelu i mówi o wypełnieniu Prawa.

Obraz podkreśla nowość Jego misji, nie pogardę wobec Starego Testamentu.

TRUDNE PYTANIE 7

Czy dziewczynka naprawdę umarła?

W narracji Mateusza tak.

Obecność żałobników i reakcja tłumu wskazują, że sytuacja jest rozumiana jako śmierć.

„Śpi” jest obrazem śmierci wobec władzy Jezusa.

TRUDNE PYTANIE 8

Czy dotknięcie ubrania Jezusa działało magicznie?

Nie.

Jezus kieruje uwagę na wiarę kobiety.

Ubranie nie jest magicznym talizmanem.

TRUDNE PYTANIE 9

Czy brak uzdrowienia oznacza brak wiary?

Nie.

Nowy Testament nie daje takiej prostej reguły.

Nie wolno używać słów o wierze do obwiniania chorych.

TRUDNE PYTANIE 10

Czy każdy człowiek niemy lub psychicznie chory może być opętany?

Nie.

Mt 9 opisuje konkretną sytuację.

Kościół katolicki nakazuje bardzo ostrożne rozeznanie i odróżnianie problemów duchowych od chorób wymagających pomocy medycznej lub psychologicznej.

Co mówią polscy bibliści?

Ks. Antoni Paciorek

Paciorek zwraca uwagę, że Mt 8–9 tworzy starannie ułożony cykl cudów, który odpowiada wcześniejszemu nauczaniu Jezusa.

W Mt 9 szczególnie ważna jest władza odpuszczania grzechów.

Uzdrowienie paralityka jest znakiem potwierdzającym tę władzę.

Historia powołania Mateusza i uczty z grzesznikami pokazuje charakter misji Jezusa:

miłosierdzie skierowane do ludzi potrzebujących przemiany.

Ks. Józef Homerski

Homerski podkreśla rolę cytatu z Oz 6,6.

Miłosierdzie nie jest dodatkiem do religii.

Jest jednym z podstawowych kryteriów prawidłowego rozumienia woli Boga.

Cuda w dalszej części rozdziału pokazują władzę Jezusa nad sytuacjami, w których człowiek jest bezradny.

Zdzisław Żywica

Żywica zwraca uwagę na narastający konflikt interpretacyjny.

Tłumy widzą wydarzenia i są zdumione.

Faryzeusze widzą podobne wydarzenia i przypisują je złu.

Narracja coraz wyraźniej zmusza czytelnika do odpowiedzi:

jak ja interpretuję Jezusa?

Końcowe współczucie wobec tłumów przygotowuje przejście od działania Jezusa do misji uczniów.

TRADYCJA KATOLICKA

Odpuszczenie grzechów

Kościół odczytuje władzę Jezusa do odpuszczania grzechów jako fundamentalną dla misji pojednania.

Później Chrystus przekaże Kościołowi posługę pojednania, która w katolickiej tradycji znajduje szczególny wyraz w sakramencie pokuty i pojednania.

Mateusz

Powołanie celnika jest klasycznym obrazem łaski.

Bóg nie wybiera wyłącznie ludzi już „gotowych”.

Powołanie może stać się początkiem przemiany.

Miłosierdzie

Katolicka tradycja bardzo mocno łączy prawdziwy kult Boga z miłosierdziem wobec człowieka.

Uzdrowienia

Kościół modli się za chorych, ale nie traktuje cudów jako czegoś, co można wymusić odpowiednią techniką wiary.

Żniwo

Modlitwa o powołania kapłańskie, zakonne i misyjne jest jednym z praktycznych zastosowań końcowych słów Mt 9.

Ale „robotnicy żniwa” nie ograniczają się wyłącznie do duchowieństwa.

Każdy uczeń może uczestniczyć w misji.

Najczęstsze błędne odczytania Mt 9

„Paralityk był chory przez własne grzechy”

Tekst tego nie mówi.

„Jezus akceptował grzech, bo jadł z grzesznikami”

Nie.

Przyszedł jako lekarz.

„Celnik był automatycznie złym człowiekiem”

To zbyt proste.

Zawód miał fatalną reputację i sprzyjał nadużyciom, ale Ewangelia pokazuje konkretną osobę powołaną do przemiany.

„Miłosierdzie oznacza, że przykazania nie mają znaczenia”

Nie.

Miłosierdzie objawia sposób realizacji woli Boga.

„Post jest niechrześcijański”

Nie.

Jezus zapowiada post uczniów.

„Nowe wino znaczy: wyrzuć Stary Testament”

Nie.

„Dotyk szaty był magią”

Nie.

„Jeśli człowiek nie został uzdrowiony, źle wierzył”

Nie.

„Każda choroba niewyjaśniona medycznie jest demoniczna”

Nie.

„Wystarczy modlić się o robotników”

Mt 10 pokaże, że modlący się uczniowie sami zostają posłani.

Co Mt 9 mówi o Bogu?

Bóg:

odpuszcza grzechy,
powołuje ludzi z trudną reputacją,
szuka grzeszników,
jest miłosierny,
przywraca zdrowie,
przywraca życie,
troszczy się o wykluczonych,
głęboko współczuje ludziom,
posyła robotników na żniwo.

Co Mt 9 mówi o człowieku?

Człowiek:

potrzebuje więcej niż fizycznego uzdrowienia,
potrzebuje przebaczenia,
może zacząć od nowa,
może zostać uczniem niezależnie od przeszłości,
potrzebuje miłosierdzia,
może ufać mimo długiego cierpienia,
może wołać do Jezusa z ciemności,
może stać się robotnikiem żniwa.

Co warto zobaczyć w tym rozdziale?

Jezus ma władzę nie tylko uzdrawiać, ale także odpuszczać grzechy.
Wiara innych może nieść człowieka do Jezusa.
Uzdrowienie paralityka potwierdza niewidzialną władzę przebaczenia.
Mateusz zostaje powołany w miejscu swojej codziennej pracy.
Jezus siada do stołu z ludźmi źle widzianymi społecznie.
Obraz lekarza wyjaśnia misję wobec grzeszników.
Miłosierdzie jest kluczem do rozumienia woli Boga.
Jezus przedstawia siebie jako Oblubieńca.
Nowość Ewangelii nie mieści się bez zmiany w starych schematach.
Jezus przywraca kobietę do zdrowia i godności.
Jezus ma władzę również wobec śmierci.
Niewidomi rozpoznają Go jako Syna Dawida.
Cuda mogą prowadzić do zachwytu albo do wrogości.
Jezus patrzy na tłum ze współczuciem, a nie jak na statystykę.
Owce potrzebują pasterza.
Żniwo potrzebuje robotników.
Modlitwa o misję może zakończyć się osobistym posłaniem.

Jedno zdanie, które warto zabrać z Mt 9

Jezus nie szuka ludzi, którzy potrafią udowodnić, że są zdrowi — przychodzi jako Lekarz do tych, którzy pozwolą Mu dotknąć swojej prawdziwej biedy.

Do osobistego zatrzymania

Najbardziej osobiste pytanie Mt 9 może brzmieć:

Czy potrafię przyznać, że potrzebuję Lekarza?

Religijne ego mówi:

„ze mną wszystko w porządku”.

Ewangelia mówi:

„każdy potrzebuje miłosierdzia”.

Drugie pytanie:

Kogo ja uważam za „złe towarzystwo”, którego Jezus powinien unikać?

Mateusz byłby łatwy do skreślenia.

Jezus zobaczył w nim ucznia.

Trzecie:

Czy modlę się o robotników, ale zakładam, że chodzi o kogoś innego?

Jak wyjaśnić Mt 9 komuś w dwóch minutach?

Mt 9 pokazuje, że Jezus ma władzę nie tylko nad chorobą, ale także nad grzechem i śmiercią.

Najpierw uzdrawia sparaliżowanego, ale zanim to zrobi, odpuszcza mu grzechy. To wywołuje skandal, bo taka władza należy do Boga.

Potem Jezus powołuje Mateusza, celnika o złej reputacji, i siada do stołu z ludźmi uważanymi za grzeszników.

Kiedy jest krytykowany, odpowiada, że lekarz jest potrzebny właśnie chorym.

Następnie mówi o miłosierdziu i o nowości swojej misji.

Potem uzdrawia kobietę, która cierpiała od dwunastu lat, przywraca życie dziewczynce, otwiera oczy niewidomym i uwalnia niemowę.

Na końcu patrzy na tłumy i widzi ludzi zagubionych jak owce bez pasterza.

Mówi uczniom:

żniwo jest wielkie, ale robotników mało.

Sedno:

Jezus nie tylko pomaga pojedynczym ludziom — zaczyna przygotowywać uczniów, żeby sami uczestniczyli w Jego misji miłosierdzia.

Co wydarzy się w Mt 10?

W Mt 9 Jezus powiedział:

„Proście Pana żniwa, żeby wyprawił robotników”.

W Mt 10 odpowiedź przychodzi natychmiast.

Jezus powołuje Dwunastu i daje im władzę.

Poznamy:

imiona apostołów,
pierwsze zasady misji,
polecenie głoszenia królestwa,
uzdrawianie,
ubóstwo misyjne,
reakcję na odrzucenie,
prześladowania,
odwagę,
cenę przyznania się do Jezusa.

Mt 10 będzie więc:

instrukcją dla ludzi, którzy z obserwatorów stają się wysłannikami.

Źródła

Biblia Tysiąclecia, Pallottinum — Ewangelia według św. Mateusza 9.
Antoni Paciorek, Ewangelia według świętego Mateusza. Rozdziały 1–13, Nowy Komentarz Biblijny NT I/1, Edycja Świętego Pawła.
Józef Homerski, Ewangelia według św. Mateusza. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, Pallottinum.
Zdzisław Żywica, Ewangelia według Świętego Mateusza. Rozdziały 1–13. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, Biblia Impulsy NT 1/1.
Katechizm Kościoła Katolickiego — szczególnie części dotyczące odpuszczania grzechów, sakramentu pojednania, cudów Jezusa, miłosierdzia, postu i misji Kościoła.
Odsyłacze biblijne: Oz 6,6; Kpł 15; Iz 54; Ez 34; Dn 7; Mt 8; Mt 10; Mt 12.

Źródło tekstu Biblii Tysiąclecia

Do czytania rozdziału korzystaj z legalnego wydania Biblii Tysiąclecia (Pallottinum) albo oficjalnie udostępnionego tekstu. W opracowaniu nie przepisano całego chronionego przekładu, lecz użyto siglów, krótkich sformułowań i omówienia.

Następny rozdział

Mt 10 — Dwunastu Apostołów, pierwsza misja, owce Izraela, darmo otrzymaliście, prześladowania, odwaga i cena uczniostwa.

Podstawa tekstowa: Biblia Tysiąclecia — Pallottinum. Cytaty podajemy w skrócie, wraz z sygnaturami — pełny tekst rozdziału warto przeczytać w wydaniu Biblii.