Ewangelia według św. Mateusza 28 — pusty grób, Zmartwychwstały i misja do wszystkich narodów

Zasada projektu: wszystkie dosłowne cytaty biblijne użyte w tym opracowaniu zostały sprawdzone wyłącznie w biblia.pl — Biblia Tysiąclecia, wydanie V. Pozostały tekst to komentarz, parafraza i objaśnienie.

Mt 28 — w 60 sekund

Mt 27 zakończył się:

śmiercią Jezusa,
pogrzebem,
wielkim kamieniem,
pieczęcią,
strażą przed grobem.

Z ludzkiego punktu widzenia historia była:

zamknięta.

Mt 28 zaczyna się od dwóch kobiet idących obejrzeć grób:

Marii Magdaleny,
drugiej Marii.

I wtedy wszystko się zmienia.

Następuje trzęsienie ziemi.

Anioł odsuwa kamień.

Strażnicy ze strachu stają się jak martwi.

A kobietom anioł mówi:

„Nie ma Go tu, bo zmartwychwstał, jak zapowiedział.” (Mt 28,6)

To jest centrum całej Ewangelii.

Jezus:

żyje.

Nie chodzi wyłącznie o to, że:

Jego nauka żyje,
uczniowie pamiętają,
Jego idea przetrwała.

Mateusz mówi o:

realnym Zmartwychwstaniu Ukrzyżowanego.

Kobiety otrzymują zadanie:

powiedzieć uczniom.

Potem spotykają samego Jezusa.

Obejmują Go za nogi.

Oddają Mu pokłon.

Zmartwychwstały nazywa uciekających uczniów:

„moimi braćmi”.

To niezwykłe.

W Mt 26 wszyscy Go opuścili.

Piotr się Go zaparł.

A pierwsze przesłanie Zmartwychwstałego nie brzmi:

„powiedzcie zdrajcom”.

Tylko:

„powiedzcie moim braciom”.

Potem Mateusz pokazuje kontrhistorię:

strażnicy zostają przekupieni, by rozpowszechniać wersję o wykradzeniu ciała.

Na końcu jedenastu uczniów spotyka Jezusa w Galilei.

Jezus mówi:

„Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi.” (Mt 28,18)

I posyła uczniów:

do wszystkich narodów.

Mają:

czynić uczniami,
chrzcić,
uczyć zachowywania wszystkiego, co Jezus przykazał.

Chrzest ma być udzielany:

„w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” (Mt 28,19).

Ewangelia nie kończy się odejściem Jezusa.

Kończy się obietnicą:

„A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata.” (Mt 28,20)

Mateusz zaczynał Ewangelię imieniem:

Emmanuel — Bóg z nami.

Kończy ją słowami:

Jestem z wami.

Co wydarzyło się wcześniej?

Mt 27 pozostawił czytelnika przy grobie.

Józef z Arymatei złożył ciało Jezusa w nowym grobie.

Maria Magdalena i druga Maria widziały miejsce pochówku.

Przywódcy poprosili Piłata o zabezpieczenie grobu.

Kamień został opieczętowany.

Ustawiono straż.

Mateusz świadomie buduje sytuację, w której:

z ludzkiego punktu widzenia nic nie powinno się wydarzyć.

Mt 28 odpowiada:

Zmartwychwstanie nie jest dziełem uczniów.

Uczniowie nie otwierają grobu.

Nie organizują akcji ratunkowej.

Nie odzyskują ciała.

To:

Bóg działa.

Podział Mt 28

Mt 28,1–8

Kobiety przy grobie, trzęsienie ziemi, anioł i wiadomość o Zmartwychwstaniu.

Mt 28,9–10

Jezus ukazuje się kobietom.

Mt 28,11–15

Strażnicy, arcykapłani i pogłoska o wykradzeniu ciała.

Mt 28,16–17

Jedenastu uczniów spotyka Jezusa w Galilei.

Mt 28,18–20

Władza Zmartwychwstałego, misja do wszystkich narodów, chrzest, nauczanie i obietnica obecności Jezusa.

Mt 28 — na język ludzki

Wyobraź sobie:

człowiek, któremu ufałeś, został:

aresztowany,
skazany,
publicznie zabity,
pochowany.

Widziałeś, gdzie jest grób.

Jest kamień.

Straż.

Koniec.

Idziesz tam rano.

A ktoś mówi:

„Nie szukaj Go tutaj. Żyje.”

To nie jest mała korekta planów na dzień.

To znaczy:

cały obraz świata trzeba ułożyć od początku.

Jeżeli Jezus naprawdę zmartwychwstał, to:

śmierć nie ma ostatniego słowa,
krzyż nie był porażką,
Jezus naprawdę jest Tym, za kogo się podawał,
grzech nie wygrał,
uczniowie mogą wrócić po swojej zdradzie,
misja Jezusa dopiero się zaczyna.

Co ciekawe, Jezus nie mówi uczniom:

„A teraz zbudujcie pomnik na miejscu mojego zwycięstwa”.

Mówi:

„Idźcie”.

Zmartwychwstanie prowadzi od:

grobu

do:

misji.

1. Pierwszy dzień tygodnia

Kobiety przychodzą po szabacie, o świcie pierwszego dnia tygodnia.

To dzień, który chrześcijanie będą później nazywać:

Dniem Pańskim.

Dlatego od najwcześniejszego chrześcijaństwa niedziela stanie się szczególnym dniem zgromadzenia uczniów.

Nie dlatego, że chrześcijanie zapomnieli o biblijnym szabacie.

Ale dlatego, że:

pierwszego dnia wydarzyło się Zmartwychwstanie.

2. Nowe stworzenie

Pierwszy dzień tygodnia może także budzić echo:

pierwszego dnia stworzenia.

To nie jest bezpośrednio wyjaśnione przez Mateusza.

Ale cała tradycja chrześcijańska zobaczy w Zmartwychwstaniu:

początek nowego stworzenia.

Bóg, który powiedział:

„niech stanie się światłość”,

teraz wyprowadza życie:

z grobu.

3. Maria Magdalena

Maria Magdalena jest jedną z najważniejszych świadkiń Paschy.

Mateusz pokazał ją wcześniej:

pod krzyżem,
przy pogrzebie,
teraz przy grobie.

Dzięki temu narracja zachowuje ciągłość:

ta sama osoba widzi śmierć, miejsce pochówku i pusty grób.

4. Druga Maria

Najprawdopodobniej jest to Maria wymieniana wcześniej wśród kobiet jako matka Jakuba i Józefa/Jozesa.

Mateusz nie potrzebuje tworzyć skomplikowanej identyfikacji.

Najważniejsze:

mamy więcej niż jednego świadka.

5. Dlaczego kobiety?

To jeden z bardzo ważnych elementów tradycji Zmartwychwstania.

W starożytnym społeczeństwie świadectwo kobiet w niektórych kontekstach publiczno-prawnych miało mniejszą wagę niż świadectwo mężczyzn.

A mimo to Ewangelie zgodnie zachowują:

kobiety jako pierwszych świadków pustego grobu.

To nie jest szczegół wygodny dla propagandy.

Jest raczej znakiem:

zachowanej pamięci wydarzenia.

6. Wielkie trzęsienie ziemi

Mateusz już przy śmierci Jezusa opisywał:

trzęsienie ziemi.

Teraz ziemia znowu się porusza.

Mateusz pokazuje:

krzyż i Zmartwychwstanie są wydarzeniami kosmicznej wagi.

7. Anioł Pański

Anioł zstępuje z nieba.

Odsuwa kamień.

Siada na nim.

To bardzo mocny obraz.

Kamień miał:

zamknąć Jezusa w grobie.

Anioł używa go niemal jak:

siedzenia.

To, co dla ludzi było przeszkodą nie do pokonania, dla Boga nie stanowi problemu.

8. Czy anioł odsunął kamień, żeby Jezus mógł wyjść?

Tekst tego nie mówi.

To ważne.

Kamień zostaje odsunięty przede wszystkim po to, żeby:

ludzie mogli zobaczyć pusty grób.

Zmartwychwstały nie jest więźniem zamkniętego kamienia.

9. Zmartwychwstanie nie jest „otworzeniem grobu”

To nie kamień:

powoduje Zmartwychwstanie.

Bóg wskrzesza Jezusa.

Odsunięty kamień jest:

znakiem dla świadków.

10. Anioł jak błyskawica

Mateusz używa apokaliptycznego języka:

blask,
białe szaty,
niebiańska postać.

To znak:

Bożej rzeczywistości wkraczającej w świat śmierci.

11. Strażnicy drżą

To piękna Mateuszowa ironia.

Żołnierze zostali postawieni po to, by:

pilnować martwego Jezusa.

Teraz ze strachu sami stają się:

jak martwi.

A Jezus:

żyje.

12. Odwrócenie śmierci

To wręcz obraz teologiczny:

Żyjący wychodzi ze śmierci.

Strażnicy żyjący zachowują się jak martwi.

W Zmartwychwstaniu porządek świata zostaje:

odwrócony.

13. Anioł mówi kobietom, żeby się nie bały

Strażnicy drżą.

Kobiety również mają powód do lęku.

Ale wobec nich pada:

uspokojenie.

Bóg nie objawia Zmartwychwstania po to, żeby uczniów sparaliżować.

14. „Szukacie Jezusa Ukrzyżowanego”

To bardzo ważne.

Zmartwychwstały nie jest:

innym Jezusem.

To Ten sam:

Ukrzyżowany.

Chrześcijaństwo nie mówi:

„krzyż okazał się nieważny”.

Mówi:

Ukrzyżowany żyje.

15. Tożsamość jest zachowana

Jezus po Zmartwychwstaniu jest przemieniony.

Ale nie traci:

historii,
tożsamości,
związku z krzyżem.

Zmartwychwstanie nie jest:

wymianą Jezusa na boskiego sobowtóra.

16. Pusty grób

Anioł pokazuje miejsce, gdzie Jezus leżał.

Pusty grób sam w sobie nie „dowodzi matematycznie” Zmartwychwstania.

Teoretycznie można wymyślić inne scenariusze.

Dlatego Mateusz łączy:

pusty grób,
objawienie anielskie,
spotkania ze Zmartwychwstałym.

17. Chrześcijańska wiara nie opiera się tylko na pustym grobie

Gdyby istniał wyłącznie pusty grób, uczniowie mogliby pomyśleć:

ciało zabrano.

Tak właśnie opisuje początkową reakcję Maria Magdalena w Ewangelii Jana.

Kluczowe są:

spotkania ze Zmartwychwstałym.

18. „Jak zapowiedział”

Anioł przypomina:

Jezus mówił o tym wcześniej.

To bardzo Mateuszowe.

Zmartwychwstanie nie pojawia się jako:

niespodziewany plan B.

Jezus wielokrotnie zapowiadał:

mękę,
śmierć,
trzeci dzień.

19. Uczniowie nie rozumieli

To pokazuje ważną rzecz:

można słyszeć słowo Jezusa i nie zrozumieć go, dopóki wydarzenie nie otworzy oczu.

20. „Przyjdźcie, zobaczcie”

Chrześcijaństwo nie każe kobietom:

wierzyć w pustkę bez zobaczenia.

Otrzymują możliwość:

sprawdzenia miejsca.

21. Potem: „idźcie”

Schemat jest bardzo ważny:

zobacz → idź → powiedz.

Doświadczenie Zmartwychwstania nie jest przeznaczone do:

prywatnego zatrzymania.

22. Kobiety zostają posłane do Apostołów

To niezwykłe.

Pierwszymi zwiastunkami orędzia paschalnego w Mateuszu są:

kobiety.

Dlatego Maria Magdalena bywa w tradycji nazywana:

Apostołką Apostołów,

choć ten tytuł rozwija się przede wszystkim w związku z tradycją Janową.

23. Bojaźń i wielka radość

Kobiety odchodzą jednocześnie:

z bojaźnią,
z radością.

To bardzo realistyczne duchowo.

Spotkanie z działaniem Boga może być:

większe niż nasze emocjonalne kategorie.

24. Święta bojaźń

Biblijna bojaźń Boga nie zawsze oznacza:

paniczny strach.

Może oznaczać:

zachwyt,
respekt,
świadomość tajemnicy,
spotkanie z Kimś większym.

25. Kobiety biegną

Mateusz podkreśla:

pośpiech.

Radosna wiadomość nie zostaje zatrzymana.

26. Jezus spotyka kobiety

To rozstrzygające.

Nie tylko anioł mówi:

Jezus żyje.

Kobiety spotykają:

samego Jezusa.

27. Pierwsze słowo Jezusa

Biblia Tysiąclecia tłumaczy pozdrowienie:

„Witajcie!”

Przypis zaznacza, że dosłownie grecki zwrot można oddać:

„Radujcie się”.

To bardzo pasuje do całej sceny.

28. Kobiety obejmują Jego nogi

To niezwykle ważny szczegół.

Jeżeli mogą:

objąć nogi,

Zmartwychwstanie nie jest przedstawione jako:

czysta wizja bezcielesnego ducha.

29. Zmartwychwstałe ciało

Katolicka wiara mówi:

Jezus zmartwychwstał cieleśnie.

Ale Jego ciało jest:

przemienione.

Nie jest zwykłym powrotem do biologicznego życia, jakie miał przed śmiercią.

30. Jezus nie jest Łazarzem 2.0

Łazarz został przywrócony do doczesnego życia.

Musiał później umrzeć.

Jezus zmartwychwstaje do:

życia, nad którym śmierć nie ma już władzy.

31. Pokłon

Kobiety oddają Jezusowi pokłon.

Greckie:

προσκυνέω — proskyneō

może oznaczać:

pokłon,
hołd,
adorację.

W całej Ewangelii Mateusza jest to słowo o wielkim znaczeniu.

32. Od Mędrców do kobiet

W Mt 2 Mędrcy oddają pokłon Dziecięciu.

W Mt 28 kobiety oddają pokłon Zmartwychwstałemu.

Ewangelia Mateusza jest spięta:

adoracją Jezusa.

33. „Nie bójcie się”

To samo przesłanie, które przyniósł anioł, powtarza Jezus.

Zmartwychwstanie nie jest źródłem:

religijnego terroru.

Jest:

Dobrą Nowiną.

34. „Moi bracia”

To jedno z najpiękniejszych określeń w Mt 28.

Kim są „bracia”?

Ci sami ludzie, którzy:

zasnęli w Getsemani,
uciekli,
nie obronili Go,
Piotr się Go zaparł.

A Jezus po Zmartwychwstaniu mówi:

bracia.

35. Zmartwychwstanie przynosi przebaczenie wspólnocie

Jezus nie tylko pokonuje śmierć.

Odbudowuje:

zerwaną wspólnotę.

36. Galilea

Uczniowie mają wrócić do Galilei.

Dlaczego to ważne?

Galilea była miejscem:

początku misji,
pierwszego powołania,
Kazania na Górze,
wielu cudów.

Po wielkiej porażce uczniowie wracają:

do miejsca początku.

37. Bóg potrafi zacząć od nowa

Galilea jest duchowo pięknym symbolem:

wróć tam, gdzie pierwszy raz powiedziałeś „tak”.

Nie po to, żeby udawać, że upadku nie było.

Po to, żeby:

otrzymać nowe posłanie.

38. Strażnicy idą do miasta

Równolegle do kobiet powstaje druga misja.

Kobiety idą:

głosić Zmartwychwstanie.

Strażnicy idą:

informować przywódców.

Mateusz pokazuje dwie reakcje na ten sam kryzys grobu.

39. Przywódcy otrzymują wiadomość

To ważne.

Problemem nie jest brak informacji.

Otrzymują relację strażników.

40. Pieniądze po raz drugi

W Mt 26–28 pieniądze tworzą ciemną nić.

Judasz otrzymuje pieniądze za:

wydanie Jezusa.

Strażnicy otrzymują pieniądze za:

odpowiednią wersję historii o Jezusie.

41. Kłamstwo może być finansowane

Mateusz pokazuje bardzo realistycznie:

narracja może zostać kupiona.

Nie każda szeroko rozpowszechniona wersja wydarzeń staje się prawdą dlatego, że:

ma sponsorów,
jest oficjalna,
jest często powtarzana.

42. Historia o wykradzeniu ciała

Strażnicy mają twierdzić, że uczniowie przyszli nocą i wykradli ciało, kiedy oni spali.

To ma wyjaśnić:

pusty grób bez Zmartwychwstania.

43. Problem logiczny wersji

Jeżeli strażnicy:

spali,

to skąd mieliby wiedzieć:

kto wykradł ciało?

Mateusz prawdopodobnie świadomie pozwala zobaczyć napięcie w tej historii.

44. Nie traktuj tego jako jedynego „dowodu”

Chrześcijańska wiara nie powinna budować argumentacji tylko na:

wyśmiewaniu alternatywnej wersji.

Najważniejszym fundamentem są:

świadectwa paschalne,
spotkania z Jezusem,
przemiana uczniów,
apostolskie głoszenie.

45. „Do dnia dzisiejszego”

Mateusz pokazuje, że w czasie powstawania jego Ewangelii spór o pusty grób:

nadal trwał.

Ewangelia powstaje w realnym środowisku polemiki.

46. Ważne zabezpieczenie antyjudaistyczne

Mateusz mówi, że pogłoska rozniosła się „między Żydami”.

Nie wolno tego przekształcać w:

„Żydzi są kłamcami”.

Mateusz:

sam wyrasta ze świata żydowskiego,
Jezus jest Żydem,
Apostołowie są Żydami,
pierwsza wspólnota jest żydowska.

Chodzi o konkretną polemikę pomiędzy wspólnotami i różne interpretacje wydarzenia.

47. Jedenastu uczniów

Nie Dwunastu.

Jedenastu.

Mateusz nie ukrywa rany wspólnoty.

Judasza nie ma.

48. Kościół zaczyna misję jako wspólnota zraniona

To bardzo ważne.

Wielka misja nie jest powierzona:

idealnej drużynie bohaterów.

Zostaje powierzona ludziom:

po zdradzie jednego z nich,
po ucieczce,
po zaparciu Piotra,
po strachu.

49. Jezus nie czeka, aż staną się idealni

Spotyka ich.

Posyła.

Daje im swoją obecność.

To nie oznacza:

nieważności grzechu.

Oznacza:

łaska może odbudować powołanie.

50. Góra w Galilei

Mateusz nie podaje nazwy góry.

To charakterystyczne.

W jego Ewangelii góry są ważnymi miejscami objawienia:

kuszenie,
Kazanie na Górze,
Przemienienie,
mowa na Górze Oliwnej,
teraz finał.

51. Nie trzeba zgadywać nazwy góry

Tekst jej nie podaje.

Nie należy z tradycji lokalnych robić pewności biblijnej.

Najważniejsze:

góra jest miejscem objawienia i posłania.

52. Oddają Mu pokłon

Jedenastu widzi Jezusa i oddaje pokłon.

To ta sama postawa co u kobiet.

53. „Niektórzy jednak wątpili”

To jedno z najbardziej fascynujących zdań finału.

Zmartwychwstały stoi przed nimi.

A mimo to pojawia się:

wahanie.

54. Greckie distazō

διστάζω — distazō

oznacza:

wahać się,
mieć rozdarcie,
nie być pewnym.

To słowo pojawiło się wcześniej w historii Piotra chodzącego po wodzie.

55. Wiara ucznia nie zawsze jest psychologicznie bezchmurna

Mateusz nie idealizuje świadków.

Nie pisze:

„wszyscy natychmiast byli absolutnie pewni wszystkiego”.

Pozostawia zdanie o:

wahaniu.

56. Czy wątpliwość wyklucza misję?

Najwyraźniej:

nie automatycznie.

Jezus nie mówi:

„najpierw wszyscy osiągnijcie 100% emocjonalnej pewności”.

Przychodzi do nich i:

posyła.

57. To nie jest pochwała niewiary

Mateusz nie mówi:

„nieważne, czy wierzysz”.

Pokazuje raczej:

wiara może dojrzewać także przez drżenie i pytania.

58. Jezus podchodzi do nich

To ważny czasownik.

W chwili ich pokłonu i wahania Jezus:

podchodzi.

Nie oddala się od słabego ucznia.

59. „Dana Mi jest wszelka władza”

To finał tematu obecnego od początku Ewangelii.

Ludzie pytali:

skąd Jezus ma władzę?

Teraz odpowiedź jest pełna:

wszelka władza w niebie i na ziemi.

60. Daniel 7 po raz ostatni

Obraz Syna Człowieczego z Dn 7 otrzymującego władzę nad narodami jest bardzo ważnym tłem finału Mateusza.

Ten, którego ludzie:

aresztowali,
osądzili,
ukrzyżowali,

teraz mówi:

otrzymałem wszelką władzę.

61. Krzyż nie był utratą władzy

Był drogą:

do objawienia prawdziwego królowania.

62. „Idźcie”

Władza Jezusa nie prowadzi do:

bezczynnego triumfu uczniów.

Prowadzi do:

misji.

63. Misja wynika z władzy Jezusa

Uczniowie nie idą:

we własnym imieniu.

Nie mówią:

„mamy świetny pomysł na globalny ruch”.

Idą, ponieważ:

Król ich posłał.

64. „Nauczajcie wszystkie narody” — ważny przypis BT

Biblia Tysiąclecia w przypisie zaznacza, że greckie wyrażenie można dosłownie oddać:

„czyńcie uczniami wszystkie narody”.

To bardzo ważne.

Misja nie polega wyłącznie na:

przekazaniu informacji.

Chodzi o:

tworzenie uczniów Jezusa.

65. Uczeń to więcej niż słuchacz

Uczeń:

słucha,
naśladuje,
przyjmuje naukę,
uczy się życia Jezusa,
wchodzi we wspólnotę.

66. Wszystkie narody

To wielki finał Mateuszowej historii.

Mt 10 rozpoczynał misję wśród Izraela.

Teraz po Zmartwychwstaniu polecenie obejmuje:

wszystkie narody.

67. Czy to oznacza odrzucenie Izraela?

Nie.

Misja zostaje:

rozszerzona.

Nie wolno czytać finału jako:

„Bóg porzucił Żydów i znalazł sobie innych”.

Apostołowie należą do Izraela.

Ewangelia wychodzi od historii Izraela ku narodom.

68. Abrahamiczne tło

Bóg obiecał Abrahamowi, że przez jego potomstwo błogosławieństwo dotrze:

do narodów.

Misja Kościoła jest częścią:

spełnienia tej historii.

69. Chrzest

Czynienie uczniami obejmuje:

chrzest.

Chrzest nie jest dodatkiem organizacyjnym.

Jest sakramentalnym wejściem w:

Chrystusa,
nowe życie,
wspólnotę Kościoła.

70. Jedno „imię”

Grecki tekst używa liczby pojedynczej:

w imię.

A potem wymienia:

Ojca,
Syna,
Ducha Świętego.

To jeden z najważniejszych tekstów Nowego Testamentu dla:

wiary trynitarnej.

71. Czy Mt 28 zawiera pełny późniejszy dogmat o Trójcy?

Nie w technicznym języku soborów.

Terminy takie jak:

jedna natura,
trzy Osoby,
współistotność

zostaną precyzyjniej sformułowane później.

Ale Mt 28 daje niezwykle ważne:

biblijne źródło.

72. Ojciec, Syn i Duch Święty

Nie są tutaj wymienieni jak:

trzy przypadkowe religijne elementy.

Tworzą jedną formułę chrzcielną.

To pokazuje niezwykłą pozycję:

Syna i Ducha obok Ojca.

73. „W imię” a własność i przynależność

W biblijnym świecie imię oznacza:

tożsamość,
autorytet,
rzeczywistość osoby.

Chrzest w imię Trójcy oznacza:

wejście w relację i przynależność do Boga.

74. Czy chrzest jest tylko symbolem?

Katolicka odpowiedź:

nie.

Chrzest jest sakramentem.

Bóg realnie działa:

odpuszcza grzech,
daje nowe narodzenie,
wszczepia w Chrystusa,
włącza do Kościoła.

75. A co z tekstami Dziejów mówiącymi o chrzcie „w imię Jezusa”?

Nie muszą przeczyć Mt 28.

W Dziejach wyrażenie może oznaczać:

chrzest chrześcijański należący do Jezusa,

w odróżnieniu np. od chrztu Janowego.

Mt 28 przekazuje rozwiniętą formułę trynitarną.

76. Czy formuła Mt 28,19 jest późnym dodatkiem?

Czasem w internecie pojawia się twierdzenie, że słowa trynitarne zostały dopisane dużo później przez Kościół.

Nie ma solidnej podstawy rękopiśmiennej do usunięcia tej formuły z tekstu Mateusza.

Starożytne świadectwa chrześcijańskie bardzo wcześnie znają trynitarną praktykę chrztu.

77. Uczyć zachowywać

Misja nie kończy się:

ochrzczeniem.

Jezus mówi również o:

uczeniu życia według Jego nauki.

78. Ewangelizacja ≠ zdobycie podpisu

Uczeń nie jest produktem jednorazowej kampanii.

Potrzebuje:

formacji,
wspólnoty,
wzrostu,
nauki.

79. „Wszystko, co wam przykazałem”

Cała Ewangelia Mateusza nagle staje się:

podręcznikiem ucznia.

Kazanie na Górze.

Przypowieści.

Przebaczenie.

Miłość nieprzyjaciół.

Służba.

Miłosierdzie.

Czuwanie.

To wszystko ma być:

uczone i przeżywane.

80. Chrześcijaństwo nie jest tylko decyzją emocjonalną

Jest:

szkołą życia Jezusa.

81. Ostatnie zdanie Ewangelii

Mateusz nie opisuje Wniebowstąpienia jak Łukasz.

Kończy inaczej.

Jezus mówi o:

obecności.

82. „Jestem z wami”

To wielka klamra całej Ewangelii.

Mt 1:

Emmanuel — Bóg z nami.

Mt 18:

Jezus pośród zgromadzonych w Jego imię.

Mt 28:

Jezus z uczniami przez wszystkie dni.

83. Zmartwychwstały nie staje się nieobecny

Nie jest już obecny dokładnie tak samo jak przed Paschą.

Ale nie opuszcza Kościoła.

Jego obecność realizuje się m.in.:

przez Ducha Świętego,
sakramenty,
Słowo,
Eucharystię,
wspólnotę,
misję.

84. „Przez wszystkie dni”

Nie tylko:

wielkie dni,
dni rekolekcji,
dni sukcesu.

Także:

poniedziałek,
kryzys,
choroba,
porażka,
samotność.

Obietnica jest:

codzienna.

85. „Aż do skończenia świata”

Ewangelia Mateusza wcześniej mówiła o końcu wieku.

Teraz Jezus zapewnia:

Kościół nie będzie sam do końca swojej misji.

86. Ewangelia kończy się bez słowa „Amen” w narracji

Nie ma klasycznego epilogu:

„i wszystko dobrze się skończyło”.

Misja zostaje:

otwarta.

Czytelnik ma teraz:

wejść do historii.

87. Mt 28 nie jest zakończeniem — jest początkiem

Ewangelia się kończy.

Ewangelizacja:

zaczyna się.

Pusty grób — co właściwie dowodzi?

Pusty grób jest ważnym elementem wiary paschalnej.

Ale apologetycznie trzeba być precyzyjnym.

Sam pusty grób może mieć różne hipotetyczne wyjaśnienia.

Dopiero w zestawieniu z:

spotkaniami ze Zmartwychwstałym,
przemianą uczniów,
wczesnym głoszeniem Zmartwychwstania,
gotowością Apostołów do ponoszenia konsekwencji swojego świadectwa

otrzymujemy pełniejszy obraz.

Chrześcijańska wiara nie jest zbudowana na:

jednym pustym pomieszczeniu.

Jest odpowiedzią na świadectwo:

Jezus żyje.

Czy Zmartwychwstanie jest wydarzeniem historycznym?

Kościół mówi:

tak,

ale jednocześnie przekracza ono zwykłe wydarzenie historyczne.

Historycznie możemy mówić o:

śmierci Jezusa,
pogrzebie,
pustym grobie,
doświadczeniach uczniów przekonanych, że spotkali żywego Jezusa,
powstaniu wiary paschalnej.

Samo przejście Jezusa ze śmierci do nowego życia jest:

działaniem Boga,

którego nie można potraktować jak eksperymentu laboratoryjnego.

Zmartwychwstanie ≠ reanimacja

To bardzo ważne.

Jezus nie wraca po prostu do życia:

takiego jak wcześniej.

Nie musi ponownie umrzeć.

Zmartwychwstanie jest:

wejściem człowieczeństwa Jezusa w nowy sposób życia.

Ciało i przemiana

Katolicka wiara wyznaje:

ten sam Jezus, to samo ciało — ale przemienione.

Dlatego Ewangelie potrafią jednocześnie mówić o:

dotyku,
jedzeniu,
ranach,

oraz o niezwykłym sposobie obecności Zmartwychwstałego.

Dlaczego Jezus nie ukazuje się od razu Piłatowi?

To popularne pytanie.

Można pomyśleć:

„Gdyby stanął przed Piłatem, wszyscy musieliby uwierzyć”.

Ale wiara biblijna nie jest budowana przez:

przymus spektaklu.

Jezus objawia się świadkom, których posyła.

Królestwo rozwija się przez:

świadectwo.

Dlaczego Jezus nie pokazuje się całej Jerozolimie?

Mateusz nie odpowiada bezpośrednio.

Możemy jedynie ostrożnie powiedzieć:

Zmartwychwstały powierza misję wspólnocie świadków.

Bóg nie usuwa całkowicie przestrzeni:

wolności,
wiary,
świadectwa.

Wiara a wątpliwość

Mt 28,17 jest szczególnie ważny dla początkującego czytelnika Biblii.

Można pomyśleć:

„jeżeli mam pytania, to chyba nie jestem prawdziwym uczniem”.

Mateusz zostawia przy finale:

ludzi, którzy widzą i wciąż się wahają.

To nie znaczy, że prawda jest nieistotna.

Znaczy:

Jezus potrafi prowadzić człowieka także przez niepewność.

Wątpliwość zdrowa i wątpliwość zamknięta

Zdrowa:

„Nie rozumiem — chcę szukać”.

Zamknięta:

„Nie chcę, żeby to było prawdziwe, niezależnie od świadectwa”.

Mateusz pokazuje uczniów, którzy:

pozostają przy Jezusie mimo drżenia.

Wielki Nakaz Misyjny

Mt 28,18–20 bywa nazywany:

Wielkim Nakazem Misyjnym.

Ale to nie tylko polecenie dla:

księży,
misjonarzy,
zakonników.

Każdy ochrzczony uczestniczy na swój sposób w misji Kościoła.

Nie każdy musi wyjechać na inny kontynent.

Misja może oznaczać:

rodzinę,
pracę,
internet,
sąsiada,
uczciwość,
świadectwo życia.

Ewangelizacja bez przymusu

„Czyńcie uczniami” nie oznacza:

zmuszajcie do chrztu.

Wiara wymaga:

wolnej odpowiedzi.

Historia chrześcijaństwa zna sytuacje, w których chrześcijanie naruszali tę zasadę.

Nie należy usprawiedliwiać przymusowych nawróceń Mt 28.

Misja i szacunek

Kościół głosi Chrystusa, ponieważ wierzy, że jest On:

Zbawicielem.

Jednocześnie ewangelizacja nie daje prawa do:

pogardy,
manipulacji,
przemocy,
kupowania nawróceń.

Prawda ma być głoszona:

w miłości.

Chrzest dzieci

Mt 28 nie rozstrzyga samodzielnie całej kwestii chrztu niemowląt.

Kościół katolicki chrzci dzieci w oparciu o:

naturę chrztu jako łaski,
tradycję apostolską,
praktykę Kościoła,
biblijny obraz chrztu całych domów,
odpowiedzialność rodziców za przekaz wiary.

Po chrzcie szczególnie ważne staje się:

„uczcie je zachowywać”.

Chrzest dziecka nie jest końcem odpowiedzialności rodziców.

Jest:

początkiem formacji.

Trójca Święta w Mt 28

Formuła chrzcielna jest jednym z najważniejszych biblijnych tekstów trynitarnych.

Jedno imię.

Ojciec.

Syn.

Duch Święty.

Nie jest to jeszcze słownik późniejszych soborów.

Ale jest to jedna z podstaw, na których Kościół będzie precyzował:

jeden Bóg w trzech Osobach.

Czy Jezus mówi, że jest Bogiem?

Mt 28 nie zawiera zdania:

„Jestem Bogiem”

w nowoczesnej formule filozoficznej.

Ale zastanów się, co Jezus robi:

posiada wszelką władzę w niebie i na ziemi,
znajduje się w formule chrztu obok Ojca i Ducha,
przyjmuje pokłon,
obiecuje osobistą obecność ze wszystkimi uczniami na całym świecie przez wszystkie dni aż do końca.

To jest:

niezwykle wysoka chrystologia.

Jak Jezus może być ze wszystkimi?

Gdyby był tylko zwykłym człowiekiem ograniczonym miejscem, obietnica:

„jestem z wami przez wszystkie dni”

byłaby trudna do zrozumienia.

Zmartwychwstały posiada:

sposób obecności przekraczający ograniczenia ziemskiego życia przed Paschą.

Ważne słowa greckie — Mt 28

σαββάτον — sabbaton

Szabat / tydzień, zależnie od kontekstu.

ἄγγελος — angelos

Posłaniec, anioł.

ἐγείρω — egeirō

Podnosić, wzbudzać, wskrzeszać.

Kluczowe dla orędzia o Zmartwychwstaniu.

χαίρω — chairō

Radować się; także forma pozdrowienia.

Przypis BT do Mt 28,9 zwraca uwagę na dosłowny sens „radujcie się”.

προσκυνέω — proskyneō

Oddawać pokłon, cześć, adorować.

ἀδελφός — adelphos

Brat.

Jezus nazywa uczniów swoimi braćmi.

διστάζω — distazō

Wahać się, wątpić.

ἐξουσία — exousia

Władza, autorytet.

Jezus posiada wszelką władzę.

μαθητεύω — mathēteuō

Czynić uczniem.

Klucz do poprawnego rozumienia misyjnego polecenia.

βαπτίζω — baptizō

Zanurzać, chrzcić.

ὄνομα — onoma

Imię.

W formule chrztu występuje liczba pojedyncza.

τηρέω — tēreō

Zachowywać, strzec, przestrzegać.

Uczeń ma zachowywać naukę Jezusa.

Klucz do Biblii — Mt 28

Kto działa?

Maria Magdalena,
druga Maria,
anioł,
strażnicy,
arcykapłani i starsi,
jedenastu uczniów,
Jezus Zmartwychwstały.

Gdzie?

grób w pobliżu Jerozolimy,
droga kobiet,
Jerozolima,
Galilea,
nieokreślona góra w Galilei.

Główny temat?

Ukrzyżowany zmartwychwstał, otrzymał wszelką władzę i posyła uczniów do wszystkich narodów.

Co mówi o Jezusie?

Jezus jest:

Ukrzyżowanym, który żyje,
Panem,
Synem,
Zmartwychwstałym,
posiadającym wszelką władzę,
obecnym ze swoim Kościołem.

Co mówi o Kościele?

Kościół jest:

wspólnotą świadków,
wspólnotą ludzi przebaczonych,
posłaną do narodów,
chrzcącą,
nauczającą,
żyjącą z obecności Chrystusa.

Niezbędnik Biblijny — Mt 28

Maria Magdalena

Świadek ukrzyżowania, pogrzebu i pustego grobu.

Druga Maria

Druga z kobiet obecnych przy grobie.

Anioł Pański

Niebiański posłaniec ogłaszający Zmartwychwstanie.

Straż

Grupa pilnująca grobu, której historia wiąże Mt 28 z końcem Mt 27.

Galilea

Miejsce odnowienia wspólnoty i rozpoczęcia wielkiej misji.

Góra

Mateuszowe miejsce objawienia; konkretna nazwa nie została podana.

Wielki Nakaz Misyjny

Polecenie czynienia uczniami wszystkich narodów, chrzczenia i nauczania.

Formuła trynitarna

Ojciec, Syn i Duch Święty wymienieni w jednym chrzcielnym „imieniu”.

MOST MIĘDZY TESTAMENTAMI

Rodzaju 1

Pierwszy dzień i światłość stają się dla tradycji chrześcijańskiej ważnym tłem nowego stworzenia.

Abraham — Rdz 12

Bóg zapowiada błogosławieństwo dla narodów.

Mt 28 pokazuje uczniów posłanych:

do wszystkich narodów.

Daniel 7

Syn Człowieczy otrzymuje władzę nad ludami i narodami.

W Mt 28 Jezus mówi o:

wszelkiej władzy w niebie i na ziemi.

Izajasz i misja do narodów

Prorocy wielokrotnie zapowiadają, że światło Boga dotrze poza granice Izraela.

Mateusz kończy swoją Ewangelię:

globalną misją.

CO MÓWI BÓG W TEKŚCIE?

Mt 28 mówi:

Śmierć nie ma ostatniego słowa.

Druga prawda:

Upadek ucznia nie musi mieć ostatniego słowa.

Jezus nazywa uciekających:

braćmi.

Trzecia:

Zmartwychwstanie nie jest prywatnym pocieszeniem.

Prowadzi do:

misji.

Czwarta:

Jezus nie wysyła uczniów samych.

Misja zaczyna się od Jego władzy i kończy obietnicą:

obecności.

TRUDNE PYTANIE 1

Czy kamień został odsunięty przed przyjściem kobiet czy przy nich?

Mateusz opisuje trzęsienie ziemi i zstąpienie anioła w narracji ich przybycia.

Sposób czasowy w relacji do innych Ewangelii bywa harmonizowany różnie.

Najważniejszy sens:

kobiety zastają grób otwarty i otrzymują wyjaśnienie Zmartwychwstania.

TRUDNE PYTANIE 2

Ilu aniołów było przy grobie?

Mateusz skupia się na jednym aniele.

Inne Ewangelie mogą mówić o dwóch postaciach.

Opis jednego głównego mówiącego nie musi oznaczać:

„drugiego na pewno nie było”.

Ewangeliści wybierają różne szczegóły.

TRUDNE PYTANIE 3

Ile kobiet poszło do grobu?

Mateusz wymienia dwie.

Marek i Łukasz podają szerszą grupę.

Wymienienie dwóch nie musi oznaczać, że:

tylko dwie istniały.

Mateusz może koncentrować się na kobietach, które już wymienił przy grobie.

TRUDNE PYTANIE 4

Czy Ewangelie przeczą sobie w opisach Zmartwychwstania?

Istnieją różnice:

liczba wymienionych kobiet,
liczba i sposób opisu aniołów,
kolejność spotkań,
Galilea i Jerozolima.

Nie powinno się ich ukrywać.

Jednocześnie wszystkie tradycje zgodnie zachowują rdzeń:

Jezus umarł, został pochowany, grób został znaleziony pusty, a uczniowie spotkali Go żywego.

TRUDNE PYTANIE 5

Czy kobiety mogły być wiarygodnymi świadkami?

Tak.

Ich społeczna pozycja nie odbiera im zdolności obserwacji i świadectwa.

Co więcej, zachowanie kobiet jako pierwszych świadków jest historycznie znaczącym, niewygodnym szczegółem dla starożytnej apologetyki.

TRUDNE PYTANIE 6

Czy Zmartwychwstanie było tylko wizją?

Mateusz podkreśla fizyczny wymiar spotkania:

kobiety obejmują nogi Jezusa.

To nie odpowiada idei czysto subiektywnej myśli:

„Jezus żyje w naszych sercach”.

TRUDNE PYTANIE 7

Czy Jezus miał dokładnie to samo ciało?

Tak w sensie tożsamości osoby i ciała, ale:

przemienione.

Zmartwychwstanie nie jest zwykłym powrotem do śmiertelności.

TRUDNE PYTANIE 8

Dlaczego uczniowie wątpili, skoro widzieli Jezusa?

Wiara nie zawsze oznacza natychmiastowe psychologiczne usunięcie każdego wahania.

Spotkanie jest wydarzeniem przekraczającym ich kategorie.

Mateusz uczciwie zachowuje:

reakcję nieidealnych świadków.

TRUDNE PYTANIE 9

Czy historia straży dowodzi Zmartwychwstania?

Jest częścią Mateuszowej odpowiedzi na alternatywną wersję o kradzieży ciała.

Nie stanowi sama w sobie kompletnego dowodu historycznego.

Wiara paschalna opiera się na szerszym świadectwie.

TRUDNE PYTANIE 10

Czy przywódcy wiedzieli, że Jezus zmartwychwstał, a mimo to kłamali?

Mateusz przedstawia ich jako otrzymujących relację strażników i tworzących inną wersję wydarzeń.

Nie powinniśmy jednak dopisywać dokładnego stanu ich świadomości psychologicznej poza tym, co mówi tekst.

TRUDNE PYTANIE 11

Czy Mt 28,19 nakazuje przymusowe nawracanie?

Nie.

Czynienie uczniami musi respektować:

wolną odpowiedź człowieka.

Przemoc w ewangelizacji przeczy duchowi Ewangelii.

TRUDNE PYTANIE 12

Czy Mt 28,19 został dopisany później?

Brak solidnych podstaw rękopiśmiennych do usunięcia trynitarnej formuły.

Jest ona integralną częścią przekazanego tekstu Mateusza i bardzo wcześnie znajduje echo w praktyce Kościoła.

TRUDNE PYTANIE 13

Dlaczego w Dziejach Apostolskich mówi się o chrzcie w imię Jezusa?

Może to być skrót określający chrześcijański chrzest związany z Jezusem, odróżniający go od innych obmyć.

Nie trzeba przeciwstawiać tego formule trynitarnej Mt 28.

TRUDNE PYTANIE 14

Czy wszystkie narody muszą zostać ochrzczone przed końcem świata?

Mt 28 daje misję uniwersalną.

Nie daje technicznego algorytmu datowania końca na podstawie liczby ochrzczonych ludów.

TRUDNE PYTANIE 15

Jak Jezus może być z nami, skoro wstąpił do nieba?

Zmartwychwstały jest obecny w sposób nowy.

Kościół doświadcza Jego obecności:

w Duchu Świętym,
Eucharystii,
Słowie,
sakramentach,
wspólnocie,
misji.

Co mówią polscy bibliści?

Ks. Antoni Paciorek

Antoni Paciorek odczytuje finał Mateusza jako teologiczne zwieńczenie całej Ewangelii.

Najważniejsze tematy wracają razem:

góra,
pokłon,
władza Jezusa,
uczniostwo,
narody,
nauczanie,
obecność Emmanuela.

Zmartwychwstanie nie jest dopisanym szczęśliwym zakończeniem.

Jest:

wydarzeniem, które potwierdza całą wcześniejszą historię Jezusa.

Wielki Nakaz Misyjny pokazuje, że uczniem nie staje się człowiek tylko przez poznanie informacji.

Ma wejść w:

relację, chrzest i życie według nauki Jezusa.

Ks. Józef Homerski

Homerski podkreśla uniwersalizm zakończenia Ewangelii.

Jezus, którego ziemska misja była mocno zakorzeniona w Izraelu, po Zmartwychwstaniu posyła Kościół:

ku wszystkim narodom.

To nie usuwa historii Izraela.

Pokazuje jej:

misyjne spełnienie.

Polska egzegeza katolicka

W katolickim odczytaniu Mt 28 trzy elementy są nierozdzielne:

Zmartwychwstanie

Kościół

misja.

Kościół istnieje dlatego, że:

Jezus żyje.

I istnieje nie dla samego siebie, lecz po to, żeby:

czynić uczniami.

TRADYCJA KATOLICKA

Zmartwychwstanie jako prawda centralna

Katechizm nazywa Zmartwychwstanie Chrystusa:

kulminacyjną prawdą wiary.

Bez Zmartwychwstania krzyż pozostawałby:

śmiercią człowieka sprawiedliwego.

Zmartwychwstanie objawia:

zwycięstwo Boga.

Zmartwychwstanie i Trójca

Nowy Testament może przypisywać Zmartwychwstanie działaniu:

Ojca,
Syna,
Ducha.

Nie jest to sprzeczność.

Działanie Boga jest:

działaniem jednego Boga w Trójcy.

Niedziela

Chrześcijańska niedziela wyrasta z:

pierwszego dnia tygodnia — dnia Zmartwychwstania.

Dlatego Eucharystia niedzielna znajduje się w centrum życia Kościoła.

Chrzest

Mt 28,19 jest podstawowym tekstem sakramentu chrztu.

Kościół chrzci:

w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

To nie tylko rytuał przynależności społecznej.

To:

narodzenie do nowego życia.

Misja Kościoła

Kościół jest z natury:

misyjny.

Nie dlatego, że chce zwiększać statystyki.

Dlatego, że otrzymał:

Dobrą Nowinę przeznaczoną dla wszystkich.

Obecność Chrystusa

Ostatnie zdanie Mateusza ma ogromne znaczenie katolickie.

Chrystus jest obecny w swoim Kościele.

Szczególnie:

w Eucharystii,
Słowie,
sakramentach,
zgromadzeniu,
ubogich,
apostolskiej misji.

Najczęstsze błędne odczytania Mt 28

„Kamień odsunięto, żeby Jezus mógł wyjść”

Tekst tego nie mówi.

„Pusty grób sam wszystko udowadnia”

Jest ważnym znakiem, ale wiara paschalna obejmuje także spotkania ze Zmartwychwstałym.

„Zmartwychwstanie oznacza, że pamięć Jezusa przetrwała”

To zbyt mało wobec Mateuszowego opisu.

„Kobiety są niewiarygodne”

Nie.

„Uczniowie nigdy nie mieli żadnych wątpliwości”

Mt 28 mówi inaczej.

„Wątpliwość automatycznie wyklucza ucznia”

Nie.

„Misja oznacza przemoc i przymus”

Nie.

„Chrzest to tylko symbol przystąpienia do organizacji”

Nie w katolickiej teologii.

„Formuła trynitarna została późno dopisana”

Brak mocnej podstawy tekstualnej dla takiego twierdzenia.

„Misja do narodów oznacza, że Bóg odrzucił Izrael”

Nie.

„Jezus odszedł i zostawił Kościół sam”

Finał Mateusza mówi dokładnie odwrotnie.

Co Mt 28 mówi o Bogu?

Bóg:

zwycięża śmierć,
dochowuje słowa Jezusa,
nie pozwala, by grób był końcem,
przywraca upadłych uczniów,
daje Synowi wszelką władzę,
otwiera misję na narody,
objawia się jako Ojciec, Syn i Duch Święty,
pozostaje ze swoim ludem.

Co Mt 28 mówi o człowieku?

Człowiek:

może przyjść do grobu ze smutkiem i odejść z radością,
może zostać świadkiem mimo niskiego społecznego statusu,
może otrzymać przebaczenie po ucieczce,
może wierzyć i jednocześnie doświadczać wahania,
zostaje posłany,
potrzebuje chrztu i formacji,
ma uczyć się zachowywania Ewangelii przez całe życie.

Co warto zobaczyć w tym rozdziale?

Mt 28 odpowiada bezpośrednio na zamknięcie grobu z Mt 27.
Pierwszymi osobami przy grobie są kobiety.
Maria Magdalena zachowuje ciągłość świadectwa od krzyża do pustego grobu.
Trzęsienie ziemi łączy śmierć i Zmartwychwstanie.
Anioł odsuwa kamień i siada na nim.
Strażnicy stają się jak martwi, a Jezus żyje.
Zmartwychwstały to ten sam Jezus Ukrzyżowany.
Pusty grób jest znakiem, ale nie jedynym elementem wiary paschalnej.
Jezus spotyka kobiety osobiście.
Kobiety obejmują Jego nogi — Zmartwychwstanie ma wymiar cielesny.
Oddają Mu pokłon.
Uciekających uczniów Jezus nazywa braćmi.
Galilea staje się miejscem nowego początku.
Pieniądze pojawiają się ponownie jako narzędzie fałszowania historii.
Mateusz zna polemikę dotyczącą kradzieży ciała.
Do Galilei idzie jedenastu — wspólnota jest zraniona.
Uczniowie oddają pokłon, ale niektórzy się wahają.
Jezus nie rezygnuje z nich z powodu ich słabości.
Posiada wszelką władzę w niebie i na ziemi.
Władza prowadzi do misji, nie do dominacji.
Dosłowny sens misyjnego czasownika to „czyńcie uczniami”.
Misja obejmuje wszystkie narody.
Chrzest jest udzielany w jedno imię Ojca, Syna i Ducha Świętego.
Mt 28,19 jest fundamentalnym tekstem trynitarnym.
Ochrzczony ma być dalej uczony życia według Jezusa.
Cała Ewangelia Mateusza staje się materiałem formacji ucznia.
Ewangelia zaczyna się Emmanuelem i kończy obecnością Jezusa.
Ostatnim słowem Mateusza nie jest grób, ale obecność i misja.

Jedno zdanie, które warto zabrać z Mt 28

Zmartwychwstały Jezus nie szuka idealnych bohaterów — zbiera ludzi, którzy uciekli i wątpili, nazywa ich braćmi, daje im swoją władzę jako fundament misji i obiecuje, że nigdy nie zostawi ich samych.

Do osobistego zatrzymania

1. Przy jakim „grobie” w moim życiu stoję?

Co wydaje mi się:

zakończone,
przegrane,
martwe,
zamknięte kamieniem?

Mt 28 nie obiecuje, że każda sytuacja skończy się tak, jak chcę.

Mówi jednak:

Bóg nie jest więźniem mojego słowa „koniec”.

2. Czy pozwalam Jezusowi nazwać mnie bratem po moim upadku?

Czasami łatwiej uwierzyć:

„Bóg przebacza ludziom”

niż:

„Bóg naprawdę przebacza mnie”.

Mt 28 pokazuje Jezusa wracającego do ludzi, którzy Go zawiedli.

3. Czy moja wiara prowadzi do misji?

Jeżeli Jezus żyje, Dobra Nowina nie jest:

tylko moim prywatnym pocieszeniem.

Ktoś obok mnie może potrzebować:

słowa,
świadectwa,
pomocy,
zaproszenia.

4. Czy chcę być uczniem, czy tylko sympatykiem?

Uczeń:

uczy się zachowywać to, czego nauczył Jezus.

To proces całego życia.

5. Czy wierzę w „jestem z wami”?

Nie:

„byłem z Apostołami”.

Nie:

„czasem jestem”.

Ale:

przez wszystkie dni.

To jedna z największych obietnic całej Biblii.

Jak wyjaśnić Mt 28 komuś w dwóch minutach?

Maria Magdalena i druga Maria przychodzą po szabacie do grobu Jezusa.

Następuje trzęsienie ziemi, a anioł odsuwa kamień.

Strażnicy ze strachu stają się jak martwi.

Anioł mówi kobietom, że Jezus Ukrzyżowany nie jest w grobie, ponieważ zmartwychwstał.

Kobiety mają powiedzieć uczniom, że spotkają Jezusa w Galilei.

Po drodze spotykają samego Jezusa. Obejmują Go za nogi i oddają Mu pokłon.

Jezus mówi, żeby przekazały wiadomość Jego „braciom” — czyli uczniom, którzy niedawno Go opuścili.

Strażnicy tymczasem zostają przekupieni, żeby rozpowszechniać wersję, że uczniowie ukradli ciało.

Jedenastu Apostołów idzie do Galilei.

Widzą Jezusa i oddają Mu pokłon, choć Mateusz uczciwie dodaje, że niektórzy nadal się wahają.

Jezus mówi, że otrzymał wszelką władzę w niebie i na ziemi.

Posyła ich do wszystkich narodów.

Mają:

czynić uczniami,
chrzcić w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego,
uczyć życia według Jego słów.

Na końcu Jezus nie mówi:

„powodzenia, radźcie sobie”.

Obiecuje:

będzie ze swoimi uczniami przez wszystkie dni aż do końca.

Sedno całej Ewangelii Mateusza:

Emmanuel naprawdę jest Bogiem z nami.

Cytaty biblijne użyte w opracowaniu

Dosłowne brzmienie krótkich cytatów zostało sprawdzone wyłącznie w:

https://biblia.pl/czytaj/Mt/28/

Użyto krótkich fragmentów z:

Mt 28,6,
Mt 28,18,
Mt 28,19,
Mt 28,20.

Pozostała treść jest omawiana przez sigla i parafrazy, bez przepisywania pełnego chronionego tekstu Biblii Tysiąclecia.

Źródła komentarza

Biblia Tysiąclecia, wydanie V, Pallottinum — Mt 28 wraz z przypisami; cytaty sprawdzone wyłącznie w biblia.pl.
Antoni Paciorek, Ewangelia według świętego Mateusza. Rozdziały 14–28, Nowy Komentarz Biblijny NT I/2, Edycja Świętego Pawła.
Józef Homerski, Ewangelia według św. Mateusza. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, Pallottinum.
Komentarz teologiczno-pastoralny do Biblii Tysiąclecia — Nowy Testament, tom 1,1: Ewangelia wg św. Mateusza i św. Marka, Pallottinum.
Katechizm Kościoła Katolickiego — szczególnie Zmartwychwstanie Chrystusa, chrzest, Trójca Święta, misyjność Kościoła i obecność Zmartwychwstałego.
Odsyłacze: Rdz 1; Rdz 12; Iz; Dn 7; Mt 1,23; Mt 18,20; Mt 26–27; Mk 16; Łk 24; J 20–21; Dz 1–2; 1 Kor 15.

Uwaga redakcyjna

Przy Mt 28 szczególnie pilnujemy sześciu zasad:

1. Zmartwychwstania nie redukujemy do metafory „Jezus żyje w pamięci”.

2. Nie ukrywamy różnic szczegółów pomiędzy czterema Ewangeliami.

3. Nie przedstawiamy wątpliwości uczniów jako dowodu, że „niczego nie można wiedzieć”.

4. Misji nie utożsamiamy z przymusem religijnym.

5. Misja do narodów nie oznacza pogardy ani odrzucenia Izraela.

6. Finał Mateusza czytamy jako klamrę całej Ewangelii: Emmanuel — Bóg z nami — pozostaje ze swoim Kościołem aż do końca.

Koniec Ewangelii według św. Mateusza

Przeszliśmy od:

rodowodu Jezusa

↓

Emmanuela

↓

chrztu i kuszenia

↓

Kazania na Górze

↓

cudów

↓

przypowieści o królestwie

↓

Piotra i wyznania wiary

↓

Przemienienia

↓

drogi do Jerozolimy

↓

świątyni i konfliktu

↓

Ostatniej Wieczerzy

↓

Getsemani

↓

krzyża

↓

grobu

↓

Zmartwychwstania

↓

misji do wszystkich narodów.

Ostatnim akcentem nie jest:

śmierć.

Nie jest nawet:

pusty grób.

Jest nim:

obecność Zmartwychwstałego Jezusa i misja Jego uczniów.

Co dalej?

Po Ewangelii Mateusza naturalnym następnym krokiem może być:

Dzieje Apostolskie

bo pokazują:

co stało się, gdy uczniowie naprawdę zaczęli wykonywać misję Zmartwychwstałego.

Albo — jeśli zachowujemy kolejność Nowego Testamentu:

Ewangelia według św. Marka

która ponownie opowiada historię Jezusa, ale:

szybciej,
bardziej dynamicznie,
z innymi akcentami teologicznymi.

Przed rozpoczęciem kolejnej księgi warto przygotować osobne:

podsumowanie całej Ewangelii Mateusza.

Podstawa tekstowa: Biblia Tysiąclecia — Pallottinum. Cytaty podajemy w skrócie, wraz z sygnaturami — pełny tekst rozdziału warto przeczytać w wydaniu Biblii.