Ewangelia według św. Mateusza 26 — Eucharystia, Getsemani, zdrada, pojmanie i zaparcie Piotra

Zasada projektu: wszystkie dosłowne cytaty biblijne użyte w tym opracowaniu zostały sprawdzone wyłącznie w biblia.pl — Biblia Tysiąclecia, wydanie V. Pozostały tekst to komentarz, parafraza i objaśnienie.

Mt 26 — w 60 sekund

Mt 26 rozpoczyna opis Męki Jezusa.

Po wszystkich wielkich mowach, przypowieściach i sporach Jezus mówi uczniom, że za dwa dni będzie Pascha i że Syn Człowieczy zostanie wydany na ukrzyżowanie.

W tym samym czasie religijni przywódcy naradzają się, jak Go pojmać.

W Betanii anonimowa u Mateusza kobieta wylewa na głowę Jezusa bardzo drogi olejek. Uczniowie nazywają to marnotrawstwem. Jezus widzi w jej geście coś zupełnie innego:

miłość, która przygotowuje Go na pogrzeb.

Chwilę później Judasz idzie do arcykapłanów i uzgadnia cenę zdrady:

trzydzieści srebrników.

Następnie Jezus spożywa z uczniami Paschę.

Podczas wieczerzy bierze chleb i mówi:

„Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje” (Mt 26,26).

Nad kielichem mówi o:

„mojej Krwi Przymierza” (por. Mt 26,28).

Dla katolika to jeden z najważniejszych tekstów ustanowienia Eucharystii.

Potem Jezus idzie do Getsemani.

Nie jest chłodnym bohaterem niewrażliwym na śmierć.

Doświadcza:

smutku,
trwogi,
samotności.

Modli się do Ojca, ale ostatecznie przyjmuje Jego wolę.

Uczniowie zasypiają.

Jezus mówi:

„Czuwajcie i módlcie się” (Mt 26,41).

Potem przychodzi Judasz.

Pocałunkiem wskazuje Jezusa ludziom, którzy mają Go pojmać.

Jeden z uczniów wyciąga miecz.

Jezus odrzuca drogę przemocy.

Mógłby prosić Ojca o zastępy aniołów.

Nie jest więc bezradną ofiarą.

Świadomie przyjmuje drogę krzyża.

Zostaje zaprowadzony do Kajfasza.

Przed Sanhedrynem przyznaje swoją mesjańską i wyjątkową godność, odwołując się do Ps 110 i Dn 7.

Zostaje uznany za winnego śmierci.

A równolegle Piotr — ten sam, który wcześniej deklarował gotowość umrzeć z Jezusem — trzy razy zaprzecza, że Go zna.

Rozdział kończy się:

gorzkim płaczem Piotra.

Mt 26 pokazuje bardzo mocny kontrast:

Jezus pozostaje wierny, gdy prawie wszyscy wokół Niego zawodzą.

Co wydarzyło się wcześniej?

Mt 24 i 25 stanowiły mowę Jezusa o:

zburzeniu świątyni,
Paruzji,
czuwaniu,
odpowiedzialności,
sądzie.

Mt 26 zaczyna się charakterystyczną Mateuszową formułą:

Jezus zakończył wszystkie te mowy.

To sygnał, że kończy się wielka część nauczania.

Teraz Ewangelia przechodzi do:

wydarzenia, ku któremu wszystko zmierzało — Męki i Zmartwychwstania.

Podział Mt 26

Mt 26,1–5

Ostatnia zapowiedź męki i spisek przeciw Jezusowi.

Mt 26,6–13

Namaszczenie Jezusa w Betanii.

Mt 26,14–16

Judasz zgadza się wydać Jezusa za trzydzieści srebrników.

Mt 26,17–25

Przygotowanie Paschy i ujawnienie zdrajcy.

Mt 26,26–30

Ustanowienie Eucharystii.

Mt 26,31–35

Zapowiedź rozproszenia uczniów i zaparcia Piotra.

Mt 26,36–46

Getsemani — modlitwa, smutek i przyjęcie woli Ojca.

Mt 26,47–56

Zdrada Judasza i pojmanie Jezusa.

Mt 26,57–68

Jezus przed najwyższym kapłanem i Sanhedrynem.

Mt 26,69–75

Trzykrotne zaparcie Piotra.

Mt 26 — na język ludzki

Ten rozdział można przeczytać jak serię ludzkich reakcji na Jezusa.

Jedni mówią:

„Trzeba Go usunąć”.

Kobieta w Betanii mówi swoim czynem:

„On jest wart wszystkiego”.

Judasz pyta:

„Ile dostanę, jeśli Go wydam?”

Uczniowie podczas wieczerzy pytają z lękiem:

„Czy to ja?”

Piotr mówi:

„Ja na pewno Cię nie opuszczę”.

W Getsemani uczniowie:

zasypiają.

Judasz:

całuje.

Uczeń:

wyciąga miecz.

Pozostali:

uciekają.

Fałszywi świadkowie:

oskarżają.

Piotr:

zaprzecza.

A Jezus?

Jezus przez cały rozdział:

wie, co się dzieje.

daje siebie.

modli się.

przyjmuje wolę Ojca.

nie odpowiada przemocą.

nie ucieka.

mówi prawdę o sobie.

Mt 26 nie pokazuje Jezusa jako człowieka, któremu nagle wymknęła się sytuacja spod kontroli.

Pokazuje:

dobrowolne oddanie życia.

1. „Za dwa dni Pascha”

Jezus łączy swoją śmierć z:

Paschą.

To ogromnie ważne.

Pascha była świętem pamięci o:

wyjściu Izraela z Egiptu,
wyzwoleniu z niewoli,
przejściu Boga pośród ludu,
nowym początku.

Mateusz od początku opisu Męki podpowiada:

śmierć Jezusa będzie nową Paschą.

2. Jezus wie, że zostanie ukrzyżowany

To nie jest tylko ogólna świadomość:

„grozi mi niebezpieczeństwo”.

Jezus mówi konkretnie o:

ukrzyżowaniu.

Mateusz już wcześniej kilkakrotnie zapowiadał Mękę.

Teraz wszystko jest bezpośrednie.

3. Sanhedryn

Arcykapłani i starsi spotykają się w otoczeniu najwyższego kapłana Kajfasza.

Sanhedryn był najważniejszym żydowskim ciałem religijno-sądowym związanym z elitami Jerozolimy.

Trzeba od razu zaznaczyć:

odpowiedzialności tych przywódców nie wolno rozszerzać na cały naród żydowski.

Jezus jest Żydem.

Jego uczniowie są Żydami.

Pierwszy Kościół jest żydowski.

4. „Nie podczas święta”

Przywódcy obawiają się:

reakcji tłumu.

To temat znany już z Mt 21–23.

Ich decyzje są kształtowane nie tylko przez teologię, ale także przez:

kalkulację społeczną.

5. Betania

Jezus znajduje się w Betanii, niedaleko Jerozolimy.

Jest w domu Szymona zwanego Trędowatym.

Nie wiemy, czy nadal cierpiał na trąd. Przydomek mógł pozostać po wcześniejszej chorobie.

Gdyby był aktywnie dotknięty ciężką rytualnie chorobą, wspólny posiłek wymagałby dodatkowego wyjaśnienia, którego tekst nie daje.

6. Kobieta z alabastrowym flakonikiem

Mateusz nie podaje jej imienia.

Biblia Tysiąclecia w przypisie identyfikuje ją, w świetle J 12, jako Marię z Betanii.

Trzeba jednak rozróżnić:

co mówi sam Mateusz,
co wiemy z zestawienia Ewangelii.

W samym Mt 26 jest po prostu:

kobieta.

7. Czy to ta sama kobieta co grzesznica z Łk 7?

Nie należy ich automatycznie utożsamiać.

Biblia Tysiąclecia sama zaznacza, że w Łk 7 chodzi o inną, bezimienną osobę.

To klasyczny przykład, jak tradycja popularna może połączyć:

dwie różne sceny.

8. Olejek na głowę

Wylanie drogiego olejku ma wymiar:

czci,
hojności,
namaszczenia.

W Biblii namaszczano m.in.:

królów,
kapłanów.

W kontekście Męki gest otrzymuje dodatkowy sens:

przygotowanie do pogrzebu.

9. „Marnotrawstwo”

Uczniowie reagują ekonomicznie.

To bardzo interesujące.

Ich argument brzmi pobożnie:

pieniądze można było dać ubogim.

I rzeczywiście — pomoc ubogim jest niezwykle ważna.

10. Jezus nie odrzuca ubogich

Słowa o tym, że ubodzy będą obecni, nie oznaczają:

„bieda jest nieunikniona, więc nie warto pomagać”.

Cała Biblia nakazuje troskę o ubogich.

Sam Mt 25 dopiero co postawił pomoc potrzebującym w centrum sceny sądu.

11. Wyjątkowy moment

Jezus pokazuje:

teraz dzieje się wydarzenie niepowtarzalne.

Jego śmierć jest blisko.

Kobieta wykonuje gest wobec Tego, którego ciało niedługo zostanie złożone do grobu.

12. Grzebanie jako uczynek miłosierdzia

Biblia Tysiąclecia w przypisie do tej sceny przypomina, że w judaizmie grzebanie umarłych było uznawane za bardzo ważny uczynek miłosierdzia.

Kobieta, nawet jeśli nie rozumie całej przyszłości, staje się:

uczestniczką przygotowania Jezusa do śmierci.

13. Pamięć o kobiecie

Jezus zapowiada, że jej czyn będzie wspominany razem z głoszeniem Ewangelii.

To niezwykłe.

W świecie zdominowanym przez męskie struktury religijne Jezus zapewnia anonimowej w Mateuszu kobiecie:

pamięć w historii Ewangelii.

14. Miłość, która wygląda jak przesada

Dla obserwatora gest może wyglądać:

nieracjonalnie.

Miłość czasem przekracza minimalną kalkulację.

Nie znaczy to pochwały nieodpowiedzialności finansowej.

Chodzi o to, że Jezus jest:

wart więcej niż zimny rachunek użyteczności.

15. Judasz — jeden z Dwunastu

Mateusz szczególnie podkreśla:

jeden z Dwunastu.

Zdrada nie przychodzi od anonimowego przeciwnika.

Przychodzi:

z bliskiego kręgu.

16. „Co chcecie mi dać?”

To tragiczny kontrast z kobietą.

Ona:

daje Jezusowi coś bardzo kosztownego.

Judasz:

pyta, ile dostanie za Jezusa.

17. Trzydzieści srebrników

Biblia Tysiąclecia wskazuje na Wj 21,32, gdzie trzydzieści syklów jest ceną związaną z niewolnikiem.

W tle pojawia się również prorocka symbolika Za 11.

Mateusz będzie ją rozwijał w Mt 27.

18. Czy wiemy dokładnie, dlaczego Judasz zdradził?

Ewangelie pokazują różne elementy:

pieniądze,
działanie zła,
własną decyzję Judasza.

Nie mamy pełnego psychologicznego dossier.

Trzeba uważać na wymyślanie:

pewnych motywacji, których tekst nie podaje.

19. Wolność i Boży plan

Jezus wie, że wydarzenia wypełniają Pisma.

Ale jednocześnie mówi o realnej odpowiedzialności zdrajcy.

To ważne napięcie biblijne:

Boży plan nie zamienia człowieka w marionetkę.

20. Pascha

Uczniowie przygotowują posiłek.

Mateusz wyraźnie umieszcza Ostatnią Wieczerzę w kontekście:

Paschy.

To główny klucz do Eucharystii.

21. Chronologia synoptyków i Jana

Synoptycy przedstawiają Ostatnią Wieczerzę jako posiłek paschalny.

Ewangelia Jana konstruuje chronologię w sposób, który bywa odczytywany jako umieszczający śmierć Jezusa w czasie przygotowania Paschy.

Egzegeci proponują różne sposoby harmonizacji.

Nie trzeba udawać, że kwestia chronologii jest całkowicie prosta.

Najważniejsza teologiczna zgodność jest jasna:

Jezus umiera w głębokim związku z Paschą.

22. „Czas mój jest bliski”

Jezus mówi o swoim czasie.

Greckie:

καιρός — kairos

oznacza:

właściwy czas,
moment znaczący.

Nie tylko chronologiczne:

„która godzina?”

Ale:

moment Bożego działania.

23. Jeden z was Mnie wyda

Podczas stołu Jezus ujawnia zdradę.

To bardzo bolesne.

Stół jest miejscem:

wspólnoty,
bliskości,
przymierza.

Zdrada dzieje się:

wewnątrz wspólnoty stołu.

24. Uczniowie pytają o siebie

Nie wskazują natychmiast:

„to na pewno Judasz”.

Pytają:

„czy to ja?”

To bardzo dobra postawa duchowa.

Wobec ostrzeżenia Jezusa pierwsze pytanie ucznia powinno brzmieć:

„Panie, czy we mnie jest coś, co może Cię zdradzić?”

25. Judasz mówi „Rabbi”

W Mateuszu inni uczniowie zwracają się do Jezusa jako do Pana, a Judasz używa „Rabbi”.

Nie należy z samego jednego tytułu budować całej teologii zdrady, ale narracyjny kontrast jest interesujący.

26. „Ty powiedziałeś”

Odpowiedź Jezusa jest semicką formą potwierdzenia.

Podobna forma pojawi się później wobec najwyższego kapłana i Piłata.

27. Eucharystia: Jezus bierze chleb

Mateusz stosuje ciąg czynności:

bierze,
błogosławi,
łamie,
daje.

To gesty, które w Kościele od początku będą rozpoznawane jako:

eucharystyczne.

28. „To jest Ciało moje”

Katolicka wiara bierze te słowa:

poważnie i realistycznie.

Eucharystia nie jest dla Kościoła wyłącznie symbolicznym wspomnieniem nieobecnego Jezusa.

Chrystus:

prawdziwie daje siebie.

29. Transsubstancjacja

Dogmatyczny termin „transsubstancjacja” powstał później.

Nie znajduje się jako słowo w Mt 26.

Opisuje jednak sposób, w jaki Kościół rozumie misterium:

substancja chleba i wina staje się Ciałem i Krwią Chrystusa, choć pozostają postacie chleba i wina.

Trzeba odróżnić:

tekst biblijny,
późniejsze precyzyjne sformułowanie doktryny.

30. Eucharystia nie jest kanibalizmem

To częsty zarzut lub nieporozumienie.

Katolicka wiara nie mówi, że Eucharystia jest zwykłym biologicznym mięsem i krwią w sensie laboratoryjnym.

Mówi o:

sakramentalnej, realnej obecności Chrystusa.

31. Kielich

Jezus bierze kielich i mówi o:

Krwi Przymierza.

To natychmiast przywołuje Wj 24.

32. Synaj

Mojżesz przypieczętowuje przymierze krwią ofiar.

Teraz Jezus mówi:

o własnej Krwi.

To ogromne przesunięcie.

Jezus nie tylko przewodniczy zawarciu przymierza.

Sam staje się jego Ofiarą.

33. Nowe Przymierze

Mateusz używa formuły „Krew Przymierza”.

Łukasz i Paweł mówią wyraźnie o „Nowym Przymierzu”.

Tło stanowi Jr 31:

Bóg zapowiada nowe przymierze.

Eucharystia zostaje wpisana w spełnienie tej obietnicy.

34. „Za wielu”

Biblia Tysiąclecia w przypisie wyjaśnia semicki sposób wyrażenia:

„za wielu” ma sens obejmujący wszystkich.

To również echo Iz 53 i Sługi Pańskiego, który niesie los wielu.

35. Odpuszczenie grzechów

Mateusz szczególnie dodaje cel:

odpuszczenie grzechów.

To łączy Eucharystię z samym początkiem Ewangelii.

Mt 1 wyjaśniał imię Jezus:

On zbawi swój lud od grzechów.

Teraz widzimy:

jak.

Przez oddanie życia.

36. Eucharystia jako ofiara

Katolicka teologia widzi Eucharystię jako:

sakramentalne uobecnienie jednej Ofiary Krzyża.

Nie oznacza to:

ponownego zabijania Jezusa podczas każdej Mszy.

Ofiara Chrystusa jest jedna.

Eucharystia czyni ją sakramentalnie obecną.

37. Eucharystia jako uczta

Jest jednocześnie:

ofiarą,
ucztą,
komunią,
pamiątką,
zapowiedzią przyszłego królestwa.

Nie należy redukować jej do jednego aspektu.

38. Przyszła uczta

Jezus mówi o przyszłym piciu w królestwie Ojca.

Biblia Tysiąclecia wskazuje na:

eschatologiczny wymiar Eucharystii.

Każda Eucharystia patrzy:

wstecz — na krzyż,
w teraźniejszość — na obecność Chrystusa,
w przyszłość — na ucztę królestwa.

39. Hymn i Góra Oliwna

Po wieczerzy uczniowie śpiewają hymn.

Tradycja paschalna wiąże posiłek m.in. z psalmami Hallelu.

Mateusz nie podaje dokładnie, który psalm został zaśpiewany.

40. Uderzenie Pasterza

Jezus cytuje Za 13,7.

Pasterz zostanie uderzony.

Owce się rozproszą.

To zapowiada:

ucieczkę uczniów.

41. Ale Jezus mówi także o Galilei

Przed samą Męką pojawia się zapowiedź:

po zmartwychwstaniu pójdzie przed nimi do Galilei.

To bardzo piękne.

Uczniowie jeszcze nie upadli.

Jezus już zapowiada:

spotkanie po ich upadku.

42. Piotr deklaruje wyjątkową wierność

Piotr mówi w praktyce:

inni mogą zawieść, ja nie.

To nie tylko odwaga.

Jest w tym także:

przecenienie siebie.

43. Najbardziej niebezpieczne zdanie duchowe

„Ja nigdy”.

Człowiek może znać siebie słabiej, niż mu się wydaje.

44. Jezus zapowiada trzy zaparcia

Upadek Piotra nie będzie:

przypadkowym jednym słowem,
sekundą nieuwagi.

Nastąpi:

trzykrotnie.

45. Wszyscy uczniowie mówią podobnie

To ważne.

Nie tylko Piotr ma problem z przecenieniem własnej odwagi.

Piotr po prostu zostaje później opisany szczegółowo.

46. Getsemani

Nazwa ma semickie tło:

tłocznia oliwy.

Miejsce znajduje się u podnóża Góry Oliwnej.

47. Jezus bierze Piotra, Jakuba i Jana

To ci sami trzej uczniowie, którzy widzieli:

Przemienienie.

Na górze oglądali chwałę.

W Getsemani oglądają:

trwogę.

48. To samo chrześcijaństwo obejmuje Tabor i Getsemani

Nie wolno budować wiary tylko na:

zachwycie,
świetle,
pocieszeniu.

Jezus prowadzi uczniów również:

w noc.

49. Jezus się smuci

Greckie słownictwo sceny jest bardzo mocne.

Jezus doświadcza prawdziwego ludzkiego:

smutku,
lęku,
ciężaru.

50. Czy lęk oznacza brak wiary?

Nie.

Jezus boi się nadchodzącego cierpienia i śmierci.

A jednak pozostaje:

doskonale wierny Ojcu.

To bardzo ważna prawda dla człowieka:

można się bać i być wiernym.

51. Chrześcijańska odwaga nie jest brakiem emocji

Odwaga to:

zrobić dobro mimo lęku.

Jezus nie udaje, że krzyż nie boli.

52. „Kielich”

Kielich był wcześniej obrazem cierpienia w Mt 20.

W Starym Testamencie może symbolizować:

los,
sąd,
cierpienie.

Jezus prosi, by — jeśli to możliwe — ominął Go kielich.

53. Czy Jezus sprzeciwia się Ojcu?

Nie.

Modlitwa pokazuje prawdziwe ludzkie pragnienie uniknięcia cierpienia.

Ale wolność Jezusa zostaje całkowicie zjednoczona z:

wolą Ojca.

54. „Nie jak ja chcę…”

To nie oznacza konfliktu dwóch bogów.

Jezus jako prawdziwy człowiek przeżywa naturalny opór wobec śmierci.

Jako Syn:

całkowicie oddaje się Ojcu.

55. Getsemani i Ojcze nasz

Jezus wcześniej uczył:

„bądź wola Twoja”.

Teraz sam żyje modlitwą, której nauczył uczniów.

56. Uczniowie śpią

To tragiczny kontrast.

Jezus prosi o obecność.

Oni:

nie wytrzymują jednej godziny.

57. Sen nie oznacza, że są potworami

Są:

zmęczeni,
przerażeni,
słabi.

Mateusz pokazuje słabość ucznia bez romantyzowania.

58. „Duch ochoczy, ciało słabe”

To bardzo realistyczna antropologia.

Człowiek może:

naprawdę chcieć dobra

i jednocześnie:

nie mieć siły go wykonać.

Dlatego potrzebuje:

czuwania,
modlitwy,
łaski.

59. Modlitwa przeciw pokusie

Getsemani pokazuje różnicę:

Jezus:

modli się i pozostaje wierny.

Uczniowie:

zasypiają i później uciekają.

Nie jest to magiczny automat, ale Mateusz wyraźnie łączy modlitwę z:

duchową gotowością.

60. Trzy modlitwy

Jezus powraca do Ojca.

To modlitwa wytrwała.

Nie jednorazowy emocjonalny akt.

61. „Godzina nadeszła”

Moment, o którym Jezus mówił wcześniej, właśnie przychodzi.

Nie dlatego, że Judasz przejął kontrolę.

Historia dochodzi do:

godziny Jezusa.

62. Judasz przychodzi z tłumem

Towarzyszą mu ludzie z:

mieczami,
kijami.

Scena pokazuje ironię:

pokojowego Nauczyciela traktuje się jak groźnego przestępcę.

63. Pocałunek

Znak bliskości staje się:

znakiem zdrady.

To chyba jeden z najbardziej bolesnych symboli Ewangelii.

Zło potrafi użyć:

gestu miłości przeciw miłości.

64. Jezus mówi do Judasza „przyjacielu”

Greckie słowo użyte tutaj nie jest tym samym typowym philos co w niektórych innych tekstach, ale ma formę zwrotu do towarzysza.

Sformułowanie jest trudne i Biblia Tysiąclecia zaznacza możliwe warianty przekładu.

65. Jezus nie traci kontroli

Nie ucieka.

Nie próbuje negocjować ratunku.

Pozwala się pojmać.

66. Miecz ucznia

Jeden z uczniów dobywa miecza i odcina ucho słudze najwyższego kapłana.

Mateusz nie podaje imienia ucznia.

Jan identyfikuje go jako Piotra.

Ponownie:

sam Mateusz tego nie mówi.

67. Jezus odrzuca miecz

To bardzo ważne dla chrześcijańskiej wizji królestwa.

Jezus nie chce być broniony:

przemocą zbrojną.

68. Czy słowa o mieczu oznaczają absolutny pacyfizm?

Tekst bardzo mocno odrzuca użycie przemocy do:

obrony mesjańskiej misji Jezusa.

Szersza katolicka etyka rozróżnia jednak:

zemstę,
agresję,
obronę konieczną,
odpowiedzialność państwa,
warunki moralnie dopuszczalnej obrony.

Nie można z jednego zdania stworzyć całego traktatu o każdej możliwej wojnie.

69. Królestwa Jezusa nie ustanawia się mieczem

To pewne.

Chrześcijaństwa nie wolno:

narzucać przemocą.

70. Dwanaście zastępów aniołów

Jezus mówi, że mógłby otrzymać ogromną pomoc Ojca.

To klucz do dobrowolności Męki.

Nie jest:

bezsilny.

Nie zostaje pojmany dlatego, że zabrakło Mu możliwości obrony.

71. Dobrowolność krzyża

To jedna z centralnych prawd Mt 26.

Jezus:

pozwala się pojmać.

Wybiera posłuszeństwo.

72. Wypełnienie Pism

Mateusz wielokrotnie pokazuje, że Męka nie jest:

katastrofą niszczącą plan Boga.

Paradoksalnie właśnie przez odrzucenie:

plan zbawienia się wypełnia.

73. Wszyscy uczniowie uciekają

To realizacja zapowiedzi o rozproszonych owcach.

Nikt z grupy nie może powiedzieć:

„uratowałem Jezusa swoją lojalnością”.

74. Łaska po upadku

To ważne na przyszłość.

Ci ludzie, którzy teraz uciekają, będą później:

Apostołami Zmartwychwstałego.

Ich porażka nie jest końcem historii.

75. Kajfasz

Jezus zostaje zaprowadzony do najwyższego kapłana.

Kajfasz pełnił urząd przez wiele lat w okresie rzymskich rządów.

Był jednym z najważniejszych ludzi religijnej elity Jerozolimy.

76. Annasz i Kajfasz

Jan opisuje wcześniejsze przesłuchanie u Annasza, teścia Kajfasza.

Mateusz skupia się na Kajfaszu i zgromadzeniu.

Nie jest to koniecznie sprzeczność.

Ewangeliści:

wybierają różne etapy procesu.

77. Problem procesu

Relacje ewangeliczne nie są stenogramem sądowym.

Są narracją teologiczną opartą na pamięci wydarzeń.

Egzegeci dyskutują:

dokładny charakter nocnego zgromadzenia,
relację do formalnego posiedzenia Sanhedrynu,
procedury prawne.

Trzeba unikać zbyt pewnych rekonstrukcji typu:

„znamy minutę po minucie pełny proces”.

78. Fałszywi świadkowie

Przywódcy szukają podstawy oskarżenia.

Mateusz przedstawia problem:

świadectwa nie są wystarczająco wiarygodne.

79. Świątynia i trzy dni

Świadkowie przypisują Jezusowi słowa o zburzeniu przybytku i odbudowaniu go w trzy dni.

W Ewangelii Jana wypowiedź o świątyni jest wyjaśniona chrystologicznie jako odnosząca się do:

ciała Jezusa.

Mateusz przedstawia ją jako zarzut świadków.

80. Jezus milczy

Milczenie może przywoływać:

Sługę Pańskiego z Iz 53.

Nie oznacza braku odpowiedzi z lęku.

81. Najwyższy kapłan pyta o Mesjasza i Syna Bożego

To punkt kulminacyjny przesłuchania.

Nie chodzi już o drobny zarzut.

Pytanie brzmi:

kim jesteś?

82. Odpowiedź Jezusa

Mateusz używa semickiej formuły zbliżonej do:

„Ty powiedziałeś”.

Ale Jezus natychmiast dodaje obrazy z:

Ps 110,
Dn 7.

Czyli nie unika odpowiedzi.

Wręcz przeciwnie:

radykalnie pogłębia swoją tożsamość.

83. Psalm 110

Mesjasz siedzi:

po prawicy Boga.

To miejsce:

władzy,
honoru,
uczestnictwa w królewskim panowaniu.

84. Daniel 7

Syn Człowieczy przychodzi na obłokach.

W Mt 24 obraz dotyczył przyszłego przyjścia.

W Mt 26 Jezus mówi go:

przed własnymi sędziami.

To niezwykłe odwrócenie.

Teraz oni sądzą Jezusa.

Jezus zapowiada:

przyjdzie dzień, gdy objawi się jako Sędzia.

85. Wysoka chrystologia

Mateusz nie przedstawia Jezusa wyłącznie jako:

dobrego nauczyciela,
męczennika,
proroka.

Jezus rości sobie rolę związaną z:

Bożą władzą i eschatologicznym Synem Człowieczym.

86. „Bluźnierstwo”

Najwyższy kapłan interpretuje odpowiedź jako bluźnierstwo.

Rozdziera szaty.

Zgromadzenie uznaje Jezusa za winnego śmierci.

87. Czy wszyscy Żydzi skazali Jezusa?

Absolutnie nie.

Mówimy o:

konkretnej grupie przywódców.

Kościół katolicki odrzuca przypisywanie zbiorowej winy:

Żydom żyjącym wtedy,
a tym bardziej Żydom wszystkich epok.

88. Rzymianie i wykonanie kary

W następnym rozdziale Jezus zostanie przekazany Piłatowi.

To ważne.

Ukrzyżowanie jest:

rzymską formą egzekucji.

Opis Męki obejmuje odpowiedzialność konkretnych ludzi z różnych środowisk.

Teologicznie Kościół przypomina także, że grzech wszystkich ludzi tworzy tło śmierci Chrystusa.

89. Bicie i szyderstwo

Jezus zostaje:

opluty,
uderzony,
wyszydzony jako prorok.

To pokazuje pełnię poniżenia.

90. Ironia „prorokuj”

Oni szydzą:

„pokaż, że jesteś prorokiem”.

Czytelnik Mateusza wie jednak, że proroctwo Jezusa właśnie się spełnia.

Powiedział:

uczniowie uciekną.

Uciekli.

Powiedział:

Piotr się zaprze.

Za chwilę dokładnie to się wydarzy.

91. Piotr idzie za Jezusem „z daleka”

To doskonały symbol.

Nie uciekł całkiem.

Ale:

idzie z daleka.

Jest blisko fizycznie.

Duchowo zaczyna się dystans.

92. Dziedziniec

Piotr chce wiedzieć, co się stanie.

Ma pewną odwagę.

Dotarł dalej niż część uczniów.

Ale teraz presja rośnie.

93. Pierwsze zaparcie

Służąca rozpoznaje go jako człowieka związanego z Jezusem.

Piotr zaprzecza.

94. Drugie zaparcie

Tym razem dodaje:

przysięgę.

Upadek się pogłębia.

95. Trzecie zaparcie

Piotr zaczyna się zaklinać.

To nie jest już drobna dwuznaczność.

Stanowczo mówi:

nie znam tego człowieka.

96. „Tego człowieka”

Narracyjnie jest to bardzo bolesne.

Piotr wcześniej wyznał:

Jezus jest Mesjaszem, Synem Boga żywego.

Teraz:

„ten człowiek”.

Strach potrafi dramatycznie zmniejszyć nasze wyznanie.

97. Akcent Galilejczyka

Ludzie rozpoznają Piotra po sposobie mówienia.

Galilejski akcent prawdopodobnie różnił się od judejskiego.

To bardzo realistyczny detal.

98. Kogut

W chwili trzeciego zaparcia rozlega się sygnał.

Piotr przypomina sobie:

słowa Jezusa.

To jest początek nawrócenia:

pamięć o słowie.

99. Gorzki płacz

Piotr wychodzi i płacze.

Judasz również później przeżyje rozpacz.

Ale historie potoczą się inaczej.

Piotr:

płacze i pozostaje w historii uczniów.

100. Łzy nie są jeszcze pełnym nawróceniem, ale otwierają drogę

Mt 26 nie opisuje jeszcze przywrócenia Piotra.

Ale jego łzy pokazują:

prawda dotarła do serca.

Upadek został nazwany.

101. Jezus i Piotr — kontrast

Piotr mówił:

„nigdy Cię nie opuszczę”.

Jezus mówił:

„wola Ojca”.

Piotr ufał:

własnej sile.

Jezus:

Ojcu.

102. Najważniejsza lekcja o duchowej sile

Nie chodzi o to, żeby mówić:

„jestem silny”.

Chodzi o:

„potrzebuję łaski, modlitwy i czuwania”.

Ważne słowa greckie — Mt 26

πάσχα — pascha

Pascha.

Święto wyzwolenia Izraela z Egiptu.

παραδίδωμι — paradidōmi

Wydać, przekazać, zdradzić.

Jedno z kluczowych słów opisu Męki.

καιρός — kairos

Właściwy czas, moment działania Boga.

εὐχαριστέω — eucharisteō

Dziękować.

Od tego słowa pochodzi:

Eucharystia.

διαθήκη — diathēkē

Przymierze.

ἄφεσις — aphesis

Odpuszczenie, uwolnienie.

W Mt 26 związane z odpuszczeniem grzechów.

Γεθσημανί — Gethsēmani

Getsemani.

Semickie tło nazwy wiąże się z tłocznią oliwy.

ψυχή — psychē

Dusza, życie, osoba.

W scenie smutku Jezusa.

πειρασμός — peirasmos

Próba, pokusa.

γρηγορέω — grēgoreō

Czuwać.

To samo ważne słowo co w Mt 24–25.

μάχαιρα — machaira

Miecz.

βλασφημία — blasphēmia

Bluźnierstwo.

Klucz do Biblii — Mt 26

Kto mówi?

Jezus, uczniowie, Judasz, kobieta jest opisana przez narratora, arcykapłani, świadkowie, najwyższy kapłan, Piotr i ludzie na dziedzińcu.

Gdzie?

Betania,
Jerozolima,
miejsce Ostatniej Wieczerzy,
Góra Oliwna,
Getsemani,
pałac / otoczenie Kajfasza.

Jaki jest główny temat?

Dobrowolne oddanie się Jezusa w ręce ludzi jako wypełnienie Paschy, Przymierza i Pism.

Co mówi o Jezusie?

Jezus jest:

Synem Człowieczym,
Mesjaszem,
Synem Bożym,
Pasterzem,
Ofiarą Nowego Przymierza,
przyszłym Sędzią,
wiernym Synem Ojca.

Co mówi o uczniu?

Uczeń może:

kochać,
zdradzić,
przecenić siebie,
zasnąć,
walczyć niewłaściwą bronią,
uciec,
zaprzeć się,
zapłakać i wrócić.

Niezbędnik Biblijny — Mt 26

Pascha

Święto wyjścia z Egiptu. Najważniejszy kontekst teologiczny Ostatniej Wieczerzy i Męki.

Sanhedryn

Najwyższe żydowskie zgromadzenie religijno-sądowe związane z Jerozolimą.

Kajfasz

Najwyższy kapłan w okresie działalności Jezusa.

Betania

Miejscowość blisko Jerozolimy, miejsce namaszczenia Jezusa.

Getsemani

Miejsce modlitwy Jezusa u podnóża Góry Oliwnej.

Trzydzieści srebrników

Cena zdrady Judasza; biblijne tło m.in. Wj 21 i Za 11.

Kielich

Symbol cierpienia i losu przyjętego przez Jezusa.

Krew Przymierza

Nawiązanie do Synaju i zapowiedź nowego przymierza.

MOST MIĘDZY TESTAMENTAMI

Wyjście 12 — Pascha

Baranek, wyzwolenie i przejście z niewoli do wolności stanowią podstawowe tło Męki.

Jezus prowadzi ku:

nowemu Wyjściu.

Wyjście 24 — Krew Przymierza

Mojżesz pieczętuje przymierze krwią.

Jezus wskazuje na:

własną Krew.

Jeremiasz 31 — Nowe Przymierze

Prorok zapowiada nowe przymierze wpisane głębiej w ludzkie serce.

Eucharystia zostaje odczytana przez Kościół jako:

sakramentalny znak jego wypełnienia.

Izajasz 53 — Sługa Pański

Motywy:

cierpienia,
dobrowolnego oddania,
milczenia,
działania „za wielu”

tworzą ważne tło Męki.

Zachariasz 13,7

Uderzony Pasterz i rozproszone owce.

Jezus odnosi proroctwo do:

własnego pojmania i ucieczki uczniów.

Psalm 110 i Daniel 7

Podczas procesu Jezus łączy obrazy:

zasiadania po prawicy,
Syna Człowieczego na obłokach.

To klucz do Jego:

mesjańskiej i eschatologicznej tożsamości.

CO MÓWI BÓG W TEKŚCIE?

Mt 26 pokazuje Boga nie jako Tego, który stoi daleko od ludzkiego cierpienia.

W Jezusie Bóg wchodzi w:

zdradę,
samotność,
lęk,
przemoc,
niesprawiedliwy osąd,
opuszczenie.

Ale robi to:

dobrowolnie.

Druga prawda:

zbawienie przychodzi przez dar z siebie.

Jezus nie tylko naucza:

„kochaj”.

Daje:

ciało i krew.

Trzecia:

Bóg zna słabość ucznia wcześniej niż sam uczeń.

Jezus wie, że Piotr upadnie.

A jednak wcześniej mówi mu o:

przyszłym spotkaniu po zmartwychwstaniu.

TRUDNE PYTANIE 1

Czy kobieta „zmarnowała” pieniądze, zamiast pomóc ubogim?

Jezus nie potępia pomocy ubogim. Wskazuje na wyjątkowość swojej nadchodzącej śmierci i interpretuje gest jako przygotowanie do pogrzebu.

Mt 25 uniemożliwia użycie tej sceny jako wymówki dla obojętności wobec biednych.

TRUDNE PYTANIE 2

Czy Judasz musiał zdradzić Jezusa, bo tak było napisane?

Boży plan i ludzka wolność pozostają w Biblii jednocześnie realne.

Jezus mówi o wypełnieniu Pisma, ale również o odpowiedzialności zdrajcy.

Nie należy przedstawiać Judasza jako marionetki zmuszonej przez Boga do grzechu.

TRUDNE PYTANIE 3

Czy Ostatnia Wieczerza na pewno była ucztą paschalną?

Synoptycy przedstawiają ją wyraźnie w kontekście Paschy.

Chronologia Jana tworzy problem dyskutowany przez biblistów.

Historyczne szczegóły mogą być złożone, ale teologiczna więź śmierci Jezusa z Paschą jest fundamentalna.

TRUDNE PYTANIE 4

Czy Jezus naprawdę mówi, że chleb staje się Jego Ciałem?

Katolicka odpowiedź brzmi:

tak — Eucharystia jest realnym darem Ciała i Krwi Chrystusa.

Termin „transsubstancjacja” jest późniejszym językiem dogmatycznym objaśniającym tę wiarę, a nie słowem użytym przez Mateusza.

TRUDNE PYTANIE 5

Czy Msza „powtarza” ofiarę krzyża?

Nie.

Ofiara Chrystusa jest jedna.

Eucharystia ją:

sakramentalnie uobecnia.

TRUDNE PYTANIE 6

Dlaczego Jezus prosi Ojca, by kielich Go ominął?

Bo naprawdę jest człowiekiem.

Nie udaje strachu.

Jego posłuszeństwo jest tym większe, że przechodzi przez:

realną trwogę.

TRUDNE PYTANIE 7

Czy lęk jest grzechem?

Nie.

Sam Jezus doświadcza trwogi.

Problemem nie jest uczucie lęku, ale to:

co robimy w lęku.

TRUDNE PYTANIE 8

Dlaczego uczniowie zasnęli?

Są słabi i zmęczeni.

Tekst nie usprawiedliwia ich całkowicie, ale pokazuje realistycznie ludzkie ograniczenie.

Jezus kieruje ich do:

modlitwy.

TRUDNE PYTANIE 9

Czy chrześcijanin nigdy nie może użyć siły w obronie?

Mt 26 jednoznacznie odrzuca ustanawianie i obronę misji Jezusa mieczem.

Katolicka etyka dopuszcza jednak w określonych warunkach obronę konieczną i obowiązek ochrony niewinnych.

To szerszy temat niż sama scena.

TRUDNE PYTANIE 10

Dlaczego Jezus nie skorzystał z pomocy aniołów?

Bo Męka jest:

dobrowolnym oddaniem.

Krzyż nie jest zwycięstwem silniejszych ludzi nad bezradnym Jezusem.

TRUDNE PYTANIE 11

Czy proces przed Sanhedrynem był zgodny z żydowskim prawem?

Historycy i bibliści dyskutują dokładną rekonstrukcję procedury.

Ewangelie nie są pełnym stenogramem prawniczym.

Nie należy budować pewnych oskarżeń wobec całego judaizmu na podstawie hipotetycznej rekonstrukcji szczegółów procesu.

TRUDNE PYTANIE 12

Czy Żydzi zabili Jezusa?

Takie zdanie jako zbiorowe oskarżenie jest niedopuszczalne.

W wydarzeniach uczestniczyli konkretni przywódcy żydowscy oraz rzymska władza wykonująca ukrzyżowanie.

Kościół katolicki odrzuca zbiorową winę Żydów — zarówno ówczesnych, jak i późniejszych.

TRUDNE PYTANIE 13

Czy Jezus podczas procesu wprost uważa się za Mesjasza i Syna Bożego?

Taką funkcję ma scena.

Odpowiedź Jezusa zostaje dodatkowo wzmocniona odniesieniem do Ps 110 i Dn 7.

TRUDNE PYTANIE 14

Dlaczego Piotr upada, skoro naprawdę kocha Jezusa?

Miłość nie usuwa automatycznie:

lęku,
słabości,
braku dojrzałości.

Piotr kocha Jezusa, ale zbyt mocno ufa:

sobie.

TRUDNE PYTANIE 15

Czy po ciężkim zaparciu można wrócić?

Historia Piotra pokazuje:

tak.

Mt 26 kończy się łzami, ale Ewangelia nie kończy się Mt 26.

Po krzyżu przyjdzie:

zmartwychwstanie i ponowne zgromadzenie uczniów.

Co mówią polscy bibliści?

Ks. Antoni Paciorek

W drugim tomie Nowego Komentarza Biblijnego do Ewangelii Mateusza ks. Antoni Paciorek omawia rozdziały 14–28, w tym cały opis Męki.

W lekturze Mateuszowego opisu szczególnie ważne są:

świadomość Jezusa,
wypełnienie Pism,
paschalny kontekst,
uczniowie, którzy zawodzą,
chrystologiczny sens procesu.

Mateusz nie przedstawia śmierci Jezusa jako przypadkowej porażki, lecz jako wydarzenie wpisane w zbawczy plan Boga.

Ks. Józef Homerski

Komentarz Homerskiego zwraca uwagę na ścisłe związki opisu Męki ze Starym Testamentem.

Pascha, Krew Przymierza, uderzony Pasterz, cierpiący sprawiedliwy i Syn Człowieczy tworzą razem biblijną sieć pozwalającą zobaczyć:

kim jest Jezus i co oznacza Jego śmierć.

Polska egzegeza katolicka

W polskiej tradycji egzegetycznej Mt 26 jest czytany jednocześnie:

historycznie,
chrystologicznie,
paschalnie,
eucharystycznie.

Nie wolno oddzielić Ostatniej Wieczerzy od krzyża.

Nie wolno też oddzielić krzyża od:

zmartwychwstania.

TRADYCJA KATOLICKA

Eucharystia

Mt 26,26–28 należy do podstawowych tekstów ustanowienia Eucharystii.

Kościół wyznaje:

prawdziwą, realną i substancjalną obecność Chrystusa.

Eucharystia jest:

pamiątką Paschy Chrystusa,
sakramentalnym uobecnieniem jednej Ofiary,
ucztą,
Komunią,
zadatkiem przyszłej chwały.

Kapłaństwo i Wieczerza

W tradycji katolickiej Ostatnia Wieczerza jest głęboko związana również z ustanowieniem posługi apostolskiej i kapłańskiej.

Pełniejsze biblijne tło bierze się z zestawienia:

Ewangelii synoptycznych,
Łk 22,
1 Kor 11,
całości tradycji apostolskiej.

Getsemani

Kościół widzi w modlitwie Jezusa wzór:

posłuszeństwa Ojcu.

Nie posłuszeństwa ślepego i pozbawionego uczuć.

Jezus mówi Ojcu prawdę o swoim cierpieniu, a następnie:

oddaje Mu swoją wolę.

Męka

Męka jest:

dobrowolna,
zbawcza,
rzeczywista.

Jezus nie udaje cierpienia.

Odpowiedzialność za śmierć Jezusa

Katechizm Kościoła Katolickiego bardzo wyraźnie odrzuca obciążanie Żydów zbiorową winą.

Teologicznie Kościół przypomina także, że:

grzech wszystkich ludzi jest przyczyną, dla której Chrystus dobrowolnie podjął Mękę dla naszego zbawienia.

Najczęstsze błędne odczytania Mt 26

„Ubogich zawsze macie, więc biedy nie warto zwalczać”

Nie.

„Judasz nie miał wolnej woli”

Nie wynika to z tekstu.

„Eucharystia to tylko symbol”

Nie jest to katolickie odczytanie słów ustanowienia.

„Msza ponownie zabija Jezusa”

Nie.

„Jezus bał się, więc miał słabą wiarę”

Nie.

„Silny chrześcijanin nie powinien czuć lęku”

Nie.

„Miecz ucznia pokazuje, że Jezus chciał zbrojnego powstania”

Wręcz przeciwnie.

„Żydzi jako naród skazali Jezusa”

Nie.

„Piotr był fałszywym uczniem”

Upadł realnie, ale jego historia nie kończy się na upadku.

„Jeśli raz zdradzę Jezusa, wszystko skończone”

Historia Piotra pokazuje możliwość powrotu.

Co Mt 26 mówi o Bogu?

Bóg:

prowadzi historię zbawienia ku Paschalnemu spełnieniu,
daje nowe Przymierze,
w Jezusie daje siebie człowiekowi,
nie jest daleki od ludzkiego lęku,
przyjmuje dobrowolne posłuszeństwo Syna,
potrafi przeprowadzić zbawienie nawet przez zdradę i niesprawiedliwość ludzi,
zna przyszły upadek ucznia, a jednak nie przestaje go prowadzić.

Co Mt 26 mówi o człowieku?

Człowiek:

może okazać wielką miłość,
może sprzedać bliskość za pieniądze,
może przecenić własną siłę,
może chcieć dobra, ale zasnąć,
może użyć złej metody w obronie dobrej sprawy,
może uciec,
może się zaprzeć,
może zapłakać i rozpocząć powrót.

Co warto zobaczyć w tym rozdziale?

Mt 26 rozpoczyna właściwy opis Męki.
Śmierć Jezusa jest związana z Paschą.
Jezus wie, co się z Nim stanie.
Spisek przywódców nie oznacza winy całego judaizmu.
Kobieta z Betanii daje coś kosztownego, Judasz pyta o cenę Jezusa.
Mateusz nie podaje imienia kobiety.
Nie jest to scena z grzesznicą z Łk 7.
Gest namaszczenia zostaje odczytany jako przygotowanie do pogrzebu.
Judasz jest „jednym z Dwunastu” — zdrada pochodzi z bliskości.
Trzydzieści srebrników ma mocne tło starotestamentalne.
Ostatnia Wieczerza ma paschalny charakter.
Eucharystia jest związana z Ciałem, Krwią, Przymierzem i odpuszczeniem grzechów.
„Za wielu” nie oznacza w katolickiej lekturze ograniczenia zbawczej woli Boga tylko do części ludzi.
Eucharystia łączy krzyż i przyszłą ucztę królestwa.
Jezus przewiduje upadek uczniów, ale także spotkanie z nimi po zmartwychwstaniu.
Piotr bardziej ufa swojej deklaracji niż świadomości własnej słabości.
Getsemani pokazuje prawdziwe człowieczeństwo Jezusa.
Lęk nie jest automatycznie grzechem.
Jezus żyje modlitwą „bądź wola Twoja”.
Czuwanie i modlitwa przygotowują na próbę.
Pocałunek Judasza odwraca znak przyjaźni w znak zdrady.
Jezus odrzuca zbrojną obronę swojej misji.
Mógłby prosić o aniołów — Męka jest dobrowolna.
Wszyscy uczniowie uciekają.
Proces Jezusa należy czytać bez antyjudaistycznych uproszczeń.
Ps 110 i Dn 7 są kluczami do odpowiedzi Jezusa przed Kajfaszem.
Ten, który jest sądzony, objawia się jako przyszły Sędzia.
Piotr zapiera się trzy razy.
Pamięć o słowie Jezusa prowadzi Piotra do łez.
Upadek ucznia nie musi być ostatnim rozdziałem jego historii.

Jedno zdanie, które warto zabrać z Mt 26

Jezus nie idzie na krzyż dlatego, że zabrakło Mu siły, lecz dlatego, że do końca wybiera miłość, posłuszeństwo Ojcu i oddanie siebie za ludzi, którzy właśnie Go zdradzają, opuszczają i wypierają się znajomości z Nim.

Do osobistego zatrzymania

1. Kobieta czy Judasz?

Dwie osoby są blisko Jezusa.

Jedna pyta swoim gestem:

„Co mogę Mu dać?”

Drugi:

„Co dostanę za to, że Go wydam?”

Która logika częściej działa we mnie?

2. Czy mówię Bogu prawdę o lęku?

Getsemani uczy, że modlitwa nie polega na udawaniu:

„wszystko jest super”.

Jezus mówi Ojcu prawdę.

3. Czy nie przeceniam siebie jak Piotr?

Zdanie:

„ja nigdy”

może być sygnałem, że potrzebuję więcej pokory.

4. Jakiej broni używam w obronie dobra?

Można bronić:

prawdy,
wiary,
Kościoła

metodami sprzecznymi z Jezusem.

Miecz nie staje się święty tylko dlatego, że wyciąga go:

uczeń Jezusa.

5. Co robię po upadku?

Piotr:

przypomina sobie słowo i płacze.

To może być początek drogi powrotnej.

Jak wyjaśnić Mt 26 komuś w dwóch minutach?

Jezus wie, że zbliża się Pascha i Jego ukrzyżowanie.

Przywódcy planują pojmanie.

W Betanii kobieta wylewa na Jezusa kosztowny olejek. Uczniowie widzą marnotrawstwo, Jezus widzi miłość i przygotowanie do pogrzebu.

Judasz zgadza się wydać Jezusa za trzydzieści srebrników.

Podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus bierze chleb i kielich. Ustanawia Eucharystię i interpretuje swoją śmierć jako nowe Przymierze oraz ofiarę prowadzącą do odpuszczenia grzechów.

Potem na Górze Oliwnej zapowiada, że uczniowie uciekną, a Piotr trzy razy się Go zaprze.

W Getsemani Jezus naprawdę boi się nadchodzącego cierpienia, ale oddaje swoją wolę Ojcu. Uczniowie nie potrafią z Nim czuwać.

Judasz przychodzi z uzbrojoną grupą i zdradza Jezusa pocałunkiem.

Uczeń wyciąga miecz, ale Jezus odrzuca przemoc. Mógłby otrzymać pomoc aniołów, jednak świadomie przyjmuje drogę Męki.

Przed Kajfaszem Jezus potwierdza swoją mesjańską tożsamość i odwołuje się do obrazu Syna Człowieczego z Daniela.

Zostaje wyszydzony.

Na dziedzińcu Piotr trzy razy mówi, że Go nie zna.

Gdy pieje kogut, przypomina sobie słowa Jezusa i gorzko płacze.

Sedno:

wszyscy zawodzą, a Jezus pozostaje wierny.

Cytaty biblijne użyte w opracowaniu

Dosłowne brzmienie krótkich cytatów zostało sprawdzone wyłącznie na:

https://biblia.pl/czytaj/Mt/26/

Użyto krótkich fragmentów z:

Mt 26,26,
Mt 26,28,
Mt 26,41.

Pozostała treść rozdziału jest omawiana przez sigla i parafrazy, bez przepisywania pełnego chronionego tekstu Biblii Tysiąclecia.

Źródła komentarza

Biblia Tysiąclecia, wydanie V, Pallottinum — Mt 26 wraz z przypisami; cytaty sprawdzone wyłącznie w biblia.pl.
Antoni Paciorek, Ewangelia według świętego Mateusza. Rozdziały 14–28, Nowy Komentarz Biblijny NT I/2, Edycja Świętego Pawła.
Józef Homerski, Ewangelia według św. Mateusza. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, Pallottinum.
Komentarz teologiczno-pastoralny do Biblii Tysiąclecia — Nowy Testament, tom 1,1: Ewangelia wg św. Mateusza i św. Marka, Pallottinum.
Katechizm Kościoła Katolickiego — szczególnie Eucharystia, Ofiara Chrystusa, modlitwa Jezusa, odpowiedzialność za Mękę i nauczanie o relacji Kościoła do narodu żydowskiego.
Odsyłacze: Wj 12; Wj 21,32; Wj 24; Ps 110; Iz 53; Jr 31; Za 11; Za 13; Dn 7; Mt 20; Mt 24–25; Mk 14; Łk 22; J 12–18; 1 Kor 11.

Uwaga redakcyjna

Przy Mt 26 szczególnie pilnujemy pięciu zasad:

1. Eucharystii nie oddzielamy od Paschy i krzyża.

2. Nie przedstawiamy Getsemani tak, jakby lęk Jezusa był słabością wiary.

3. Nie usprawiedliwiamy religijnej przemocy sceną miecza — Jezus właśnie miecz odrzuca.

4. Opisu procesu nie używamy do zbiorowego oskarżenia Żydów.

5. Upadku Piotra nie czytamy bez perspektywy przyszłego zmartwychwstania i przebaczenia.

Następny rozdział

Mt 27 — Judasz oddaje srebrniki, Jezus przed Piłatem, Barabasz, biczowanie, droga na Golgotę, ukrzyżowanie, śmierć Jezusa, rozdarcie zasłony świątyni, wyznanie setnika, pogrzeb w grobie Józefa z Arymatei i straż przy grobie.

Podstawa tekstowa: Biblia Tysiąclecia — Pallottinum. Cytaty podajemy w skrócie, wraz z sygnaturami — pełny tekst rozdziału warto przeczytać w wydaniu Biblii.