Ewangelia według św. Marka 5 — Legion, kobieta cierpiąca na krwotok i córka Jaira

Zasada projektu: wszystkie dosłowne cytaty biblijne użyte w tym opracowaniu zostały sprawdzone wyłącznie w biblia.pl — Biblia Tysiąclecia, wydanie V. Pozostały tekst to komentarz, parafraza i objaśnienie.

Mk 5 — w 60 sekund

Mk 4 kończył się pytaniem uczniów:

Kim właściwie jest Jezus, skoro nawet wiatr i jezioro są Mu posłuszne?

Mk 5 odpowiada przez trzy wydarzenia.

Jezus okazuje władzę nad:

mocą zła, która niszczy człowieka;
chorobą, której ludzie nie potrafili uleczyć;
śmiercią, wobec której wszyscy uznają, że jest już za późno.

Najpierw Jezus dociera na drugi brzeg jeziora.

Spotyka człowieka żyjącego:

w grobowcach,
poza wspólnotą,
w stanie skrajnego zniewolenia,
dokonującego samouszkodzeń.

Duch nieczysty przedstawia się jako:

„Legion, bo nas jest wielu” (por. Mk 5,9).

Jezus uwalnia człowieka.

Mieszkańcy widzą go potem:

siedzącego, ubranego i przy zdrowych zmysłach.

Ale zamiast prosić Jezusa, żeby został, proszą:

żeby odszedł.

Uwolniony człowiek chce iść za Jezusem.

Jezus daje mu jednak inne zadanie:

wróć do swoich i opowiedz, co Pan ci uczynił.

Potem Marek splata ze sobą dwie historie.

Jair, przełożony synagogi, błaga o ratunek dla swojej umierającej dwunastoletniej córki.

Jezus rusza z nim.

Po drodze zatrzymuje Go kobieta, która:

od dwunastu lat cierpi na krwotok.

Dotyka płaszcza Jezusa i zostaje uzdrowiona.

Jezus mówi jej:

„Córko, twoja wiara cię ocaliła” (Mk 5,34).

W czasie tego „opóźnienia” przychodzi najgorsza wiadomość:

córka Jaira umarła.

Jezus mówi ojcu:

„Nie bój się, wierz tylko!” (Mk 5,36)

W domu ujmuje martwą dziewczynkę za rękę i wypowiada zachowane przez Marka słowa aramejskie:

„Talitha kum” (Mk 5,41)

czyli:

dziewczynko, wstań.

I ona wstaje.

Mk 5 mówi:

dla Jezusa nie istnieje człowiek „za daleko”, choroba „za długo” ani sytuacja „za późno”.

Nie oznacza to obietnicy, że każdy człowiek w tym życiu zostanie cudownie fizycznie uzdrowiony.

Oznacza coś większego:

Jezus posiada władzę, której ostatecznie nie może zatrzymać ani zło, ani choroba, ani śmierć.

Co wydarzyło się wcześniej?

Pod koniec Mk 4 Jezus powiedział uczniom:

przeprawmy się na drugi brzeg.

W czasie przeprawy przyszła gwałtowna burza.

Jezus ją uciszył.

Uczniowie zaczęli pytać:

kim On jest?

Mk 5 jest bezpośrednią kontynuacją tej podróży.

Jezus wysiada z łodzi po drugiej stronie.

I niemal natychmiast spotyka:

jeszcze bardziej przerażający „sztorm” — tym razem wewnątrz człowieka.

Podział Mk 5

Mk 5,1–20

Uwolnienie człowieka zniewolonego przez Legion.

Mk 5,21–24

Jair prosi Jezusa o ratunek dla córki.

Mk 5,25–34

Kobieta cierpiąca na krwotok dotyka płaszcza Jezusa.

Mk 5,35–43

Śmierć i wskrzeszenie córki Jaira.

Mk 5 — na język ludzki

Ten rozdział pokazuje trzy osoby, które z ludzkiego punktu widzenia znalazły się:

na końcu możliwości.

Pierwszy człowiek jest tak zniewolony, że:

zerwał łańcuchy,
mieszka wśród grobów,
rani samego siebie,
nikt nie potrafi mu pomóc.

Druga osoba próbowała:

wszystkiego przez dwanaście lat.

Lekarze nie pomogli.

Pieniądze się skończyły.

Choroba została.

Trzecia sytuacja jest jeszcze bardziej ostateczna.

Ojciec biegnie po pomoc.

Ale w czasie drogi ktoś mówi:

już nie ma sensu.

Dziecko umarło.

W każdej z tych historii Jezus wchodzi tam, gdzie ludzie mówią:

„nie da się”.

Ale każda historia uczy czegoś trochę innego.

Człowiek uwolniony od Legionu pokazuje:

Jezus chce przywrócić człowiekowi jego osobę, godność i relacje.

Kobieta mówi:

nawet człowiek ukryty w tłumie jest dla Jezusa kimś konkretnym.

Jair uczy:

wiara może zostać wezwana do zaufania nawet po otrzymaniu najgorszej wiadomości.

1. „Drugi brzeg”

Jezus dociera do obszaru określonego przez Biblię Tysiąclecia jako:

kraj Gerazeńczyków.

Rękopisy Ewangelii przekazują kilka wariantów nazwy tego obszaru, m.in.:

Gerazeńczycy,
Gadareńczycy,
Gergeseńczycy.

2. Problem geografii

Geraza w ścisłym sensie leżała stosunkowo daleko od Jeziora Galilejskiego.

Dlatego od starożytności próbowano wyjaśniać nazwę miejsca i warianty rękopiśmienne.

Najuczciwiej powiedzieć:

dokładna identyfikacja geograficzna pozostaje dyskutowana.

Nie zmienia to sensu narracji.

Jezus znajduje się po:

bardziej pogańskiej stronie jeziora.

3. Skąd wiemy, że teren ma charakter nieżydowski?

Najbardziej oczywistym sygnałem jest:

wielka trzoda świń.

Dla Żydów świnia była zwierzęciem rytualnie nieczystym.

Hodowla około dwóch tysięcy świń wskazuje więc na środowisko, w którym:

nie obowiązywała żydowska praktyka pokarmowa.

4. Jezus przekracza granicę

Po raz kolejny Marek pokazuje:

Jezus nie ogranicza swojej obecności do przestrzeni „bezpiecznej religijnie”.

Przeprawia się:

przez jezioro,
poza zwykłe środowisko galilejskie,
ku ludziom innym kulturowo.

To zapowiada coraz szerszy horyzont Ewangelii.

5. Człowiek wychodzi z grobowców

To pierwsza osoba, która wychodzi Jezusowi naprzeciw.

Nie:

przywódca,
uczeń,
gospodarz.

Człowiek mieszkający:

w miejscu śmierci.

6. Grobowce i nieczystość

Kontakt z grobem i zwłokami wiązał się w Torze z nieczystością rytualną.

Do tego dochodzi:

duch nieczysty.

Narracja gromadzi więc obrazy:

śmierci,
nieczystości,
wykluczenia.

Jezus wchodzi:

dokładnie tam.

7. Człowiek poza wspólnotą

Mieszka osobno.

Nie potrafi funkcjonować:

pośród ludzi.

To jeden z najważniejszych skutków zła w Marku:

rozrywa relacje.

8. Łańcuchy nie rozwiązują problemu

Ludzie próbowali go:

wiązać,
ograniczać,
poskromić.

Nie potrafili:

uzdrowić.

Potrafili tylko:

kontrolować objawy.

9. Ważne rozróżnienie: bezpieczeństwo a leczenie

Czasem trzeba zabezpieczyć człowieka, który:

zagraża sobie,
zagraża innym.

Także współczesna psychiatria może wymagać czasem bezpiecznych ograniczeń.

Ale samo:

unieruchomienie

nie jest:

uzdrowieniem.

10. Samouszkodzenia

Marek mówi, że człowiek:

tłukł się kamieniami.

To ważny, bolesny obraz.

W tym konkretnym tekście zachowanie jest związane z:

opętaniem / duchem nieczystym.

11. Ale uwaga: samouszkodzenie nie oznacza automatycznie opętania

Współczesny człowiek może się samouszkadzać z powodu:

depresji,
traumy,
zaburzeń osobowości,
przeciążenia emocjonalnego,
innych problemów psychicznych.

Nie wolno na podstawie Mk 5 mówić osobie cierpiącej:

„masz demona”.

To może być bardzo krzywdzące.

12. Kościół i rozeznanie

Kościół katolicki rozróżnia:

chorobę psychiczną,
zaburzenia neurologiczne,
problemy duchowe,
wyjątkowe przypadki działania demonicznego.

Poważne rozeznanie egzorcyzmu powinno:

uwzględniać pomoc medyczną i psychiatryczną.

13. Jezus zostaje rozpoznany

Człowiek przybiega.

Pada przed Jezusem.

Duch mówi:

Jezus, Syn Boga Najwyższego.

Ponownie u Marka:

demony wiedzą, kim jest Jezus, zanim dobrze rozumieją to uczniowie.

14. Wiedza demona nie jest wiarą

Można mieć:

poprawne informacje o Jezusie

i jednocześnie:

nie należeć do Niego.

Wiara to więcej niż:

wiedzieć, kim jest.

To:

zaufać,
przyjąć,
pójść.

15. „Nie dręcz mnie”

To paradoks.

Duch niszczy człowieka.

A kiedy pojawia się Jezus, przedstawia:

siebie jako zagrożoną ofiarę.

Zło często potrafi odwracać role.

16. Jezus mówi bez magicznych formuł

Nie używa:

amuletu,
zaklęcia,
tajemnej techniki.

Ma:

władzę.

17. „Jak ci na imię?”

Jezus pyta o imię.

Odpowiedź brzmi:

Legion.

18. Co znaczy „Legion”?

Łacińskie:

legio

oznacza dużą jednostkę armii rzymskiej.

Rzymski legion liczył tysiące żołnierzy, choć liczebność zmieniała się historycznie.

W tekście znaczenie jest wyjaśnione prosto:

jest ich wielu.

19. Czy „Legion” jest politycznym symbolem okupacji rzymskiej?

Niektórzy badacze widzą możliwą polityczną ironię:

legion,
okupacja,
świnie,
zniszczenie.

To interesująca hipoteza.

Nie należy jednak przedstawiać jej jako:

pewnego klucza do całej sceny.

Bezpośrednio tekst opisuje:

wielość złych duchów.

20. Człowiek nie jest „Legionem”

To bardzo ważne duchowo.

Gdy Jezus rozmawia ze złem, okazuje się, że:

zniewolenie nie jest prawdziwą tożsamością człowieka.

Po uwolnieniu pozostaje:

człowiek.

Nie „były Legion”.

Człowiek:

ubrany,
spokojny,
przy zdrowych zmysłach.

21. Nie definiuj człowieka przez jego najgorszy stan

To bardzo ważne.

Człowiek nie jest:

swoim uzależnieniem,
diagnozą,
grzechem,
traumą,
najgorszym dniem życia.

Jezus widzi:

osobę, którą można odzyskać.

22. Duchy proszą

To kolejny znak:

kto naprawdę ma władzę.

Nie Jezus prosi demony.

One:

proszą Jezusa.

23. Świnie

Duchy proszą o wejście w świnie.

Jezus pozwala.

Trzoda rusza w dół i tonie.

To jedna z najbardziej trudnych scen rozdziału.

24. Dlaczego Jezus pozwolił zginąć zwierzętom?

Tekst nie daje pełnej odpowiedzi etycznej.

Możliwe sensy narracyjne:

widzialnie pokazuje realność i skalę uwolnienia;
pokazuje destrukcyjną naturę zła;
demonstruje definitywne wyjście duchów z człowieka.

Ale nie należy udawać:

że pytanie o zwierzęta i stratę gospodarczą nie istnieje.

25. „Świnie były nieczyste, więc nieważne” — to za proste

Taka odpowiedź jest słaba.

Dla mieszkańców pogańskiego obszaru świnie były:

realnym majątkiem i źródłem utrzymania.

Marek pokazuje realną stratę.

26. Dwa tysiące

Marek podaje przybliżoną liczbę:

około dwóch tysięcy.

Nie wiemy:

jak dokładnie ją ustalono,
czy ma sens symboliczny.

Nie trzeba tworzyć numerologii.

Najważniejsze:

strata jest ogromna.

27. Zło zmierza ku śmierci

Kiedy duchy wchodzą w trzodę, efekt jest:

destrukcyjny.

To odpowiada wcześniejszemu obrazowi człowieka:

żyjącego w grobach,
raniącego siebie.

Zło w tej narracji prowadzi:

ku śmierci.

28. Mieszkańcy przychodzą

Widzą człowieka, którego wcześniej:

nie mogli opanować.

Teraz:

siedzi,
jest ubrany,
jest przy zdrowych zmysłach.

To powinno wywołać:

radość.

29. A jednak się boją

Znowu podobnie jak uczniowie po uciszeniu burzy.

Gdy pojawia się moc Boga większa niż to, co znamy:

człowiek może się przestraszyć.

30. Dlaczego proszą Jezusa, żeby odszedł?

Możliwe powody:

lęk przed Jego mocą,
ogromna strata ekonomiczna,
poczucie przekroczenia znanych granic,
niechęć do dalszych zmian.

Tekst nie ogranicza motywu do jednego.

31. Można zobaczyć cud i nie chcieć Jezusa

To bardzo ważne.

Cud:

nie wymusza wiary.

Mieszkańcy widzą uwolnionego człowieka.

I mówią w praktyce:

odejdź.

32. Czy Bóg może być zbyt „kosztowny”?

To mocne pytanie.

Czasem człowiek chce:

uzdrowienia,

dopóki przemiana nie dotyka:

pieniędzy,
wygody,
stylu życia,
kontroli.

33. Uwolniony chce zostać z Jezusem

To naturalne.

Człowiek, który odzyskał życie, chce:

iść z Tym, który go uratował.

34. Jezus mówi „nie”

To niespodziewane.

W Mk 3 Dwunastu zostali powołani:

aby być z Jezusem.

Ten człowiek też chce być.

Ale jego powołanie wygląda inaczej.

35. Nie każdy uczeń ma identyczną drogę

To bardzo ważne.

Jednego Jezus mówi:

zostaw dom i chodź za Mną.

Drugiemu:

wróć do domu.

Powołanie nie jest:

kopiowaniem biografii innego człowieka.

36. „Wracaj do swoich”

Pierwszym miejscem misji tego człowieka staje się:

jego środowisko.

To bardzo praktyczne.

Nie zawsze trzeba jechać:

na drugi kontynent.

Czasem pierwszą misją jest:

dom,
rodzina,
znajomi,
miejscowość.

37. Opowiedz, co Pan ci uczynił

Zauważ ciekawy szczegół.

Jezus mówi:

co Pan ci uczynił.

A człowiek opowiada:

co Jezus mu uczynił.

Narracyjnie tworzy to bardzo mocne zestawienie:

działanie Jezusa jest działaniem Pana.

38. Dekapol

Uzdrowiony rozgłasza wiadomość w:

Dekapolu.

Był to obszar związany z grupą miast o silnych wpływach grecko-rzymskich.

To ważna zapowiedź:

Dobra Nowina zaczyna być głoszona poza typowo żydowskim środowiskiem.

39. Czy ten człowiek był „pierwszym misjonarzem pogan”?

Można tak powiedzieć popularnie w sensie:

niezwykle wczesnego świadectwa poza Galileą.

Ale lepiej unikać zbyt technicznego tytułu.

Marek mówi po prostu:

rozgłaszał to, co Jezus mu uczynił.

40. Jezus wraca na drugi brzeg

Po historii w kraju Gerazeńczyków Jezus znów przeprawia się łodzią.

Tłum natychmiast się gromadzi.

41. Jair

Przychodzi:

przełożony synagogi.

To człowiek o określonej pozycji społecznej i religijnej.

Nie musi oznaczać:

rabina prowadzącego wszystko sam.

Przełożeni synagogi mogli pełnić funkcje organizacyjne związane z życiem wspólnoty.

42. Imię Jair

Marek podaje jego imię.

To dodaje opowieści:

konkretności.

43. Jair pada do nóg Jezusa

Wcześniej duchy / opętany padły przed Jezusem.

Teraz robi to:

szanowany przełożony synagogi.

Wobec cierpienia córki status społeczny:

przestaje wystarczać.

44. Córka „dogorywa”

Ojciec przychodzi:

zanim umrze.

Wciąż istnieje nadzieja:

na uzdrowienie.

45. Położenie rąk

Jair prosi, by Jezus:

położył na nią ręce.

Gest nałożenia rąk w Biblii może oznaczać m.in.:

błogosławieństwo,
przekazanie,
modlitwę,
uzdrowienie.

46. Jezus idzie z nim

Nie wygłasza wykładu.

Nie mówi:

„przyjdź jutro”.

Idzie.

47. Marek przerywa historię

I właśnie tutaj zaczyna się druga opowieść:

kobieta z krwotokiem.

To charakterystyczna technika Marka.

48. „Markowa kanapka”

Bibliści nazywają takie konstrukcje:

interkalacją

albo popularnie:

Markową kanapką.

Schemat:

A — Jair i córka
B — kobieta z krwotokiem
A — powrót do córki Jaira

49. Dlaczego Marek splata te historie?

Bo interpretują się:

nawzajem.

W obu pojawiają się:

kobieta / dziewczynka,
liczba dwanaście,
dotyk,
wiara,
nieczystość,
ratunek,
lęk.

50. Dwanaście lat

Kobieta choruje:

dwanaście lat.

Dziewczynka ma:

dwanaście lat.

To bardzo wyraźna więź literacka.

51. Jedna przez dwanaście lat traci życie

Druga:

przez dwanaście lat je otrzymywała.

Teraz ich historie spotykają się:

przy Jezusie.

52. Krwotok

Kobieta cierpi na długotrwały upływ krwi.

W świetle Kpł 15 taki stan wiązał się:

z nieczystością rytualną.

53. Nieczystość rytualna nie oznacza moralnej winy

To niezwykle ważne.

Kobieta nie jest:

„grzeszna dlatego, że krwawi”.

Nieczystość rytualna jest:

kategorią kultową,

nie oceną moralnego charakteru człowieka.

54. Czy była całkowicie wyrzucona ze społeczeństwa przez dwanaście lat?

Czasem kazania mówią:

„nikt przez dwanaście lat nie mógł się do niej zbliżyć”.

To może być przesadą.

Prawo dotyczące nieczystości miało realne konsekwencje dla:

kontaktu,
kultu,
życia społecznego.

Ale szczegółowy poziom izolacji tej konkretnej kobiety:

nie jest opisany przez Marka.

55. Co wiemy na pewno?

Wiemy:

cierpiała fizycznie,
choroba trwała długo,
leczenie było kosztowne,
sytuacja się pogarszała,
wydała cały majątek.

To wystarczająco tragiczne.

56. Marek ostro o lekarzach

Mówi, że kobieta:

wiele wycierpiała od lekarzy,
wydała wszystko,
miała się gorzej.

To obraz realiów starożytnej medycyny i konkretnego przypadku.

57. Czy Mk 5 uczy, żeby nie chodzić do lekarza?

Absolutnie nie.

To byłoby niebezpieczne.

Jezus nie mówi:

„medycyna jest zła”.

Kościół katolicki uznaje:

medycynę jako dobro służące człowiekowi.

Modlitwa nie zastępuje odpowiedzialnego leczenia.

58. Wiara i lekarz nie są konkurentami

Chrześcijanin może:

modlić się,
korzystać z sakramentów,
szukać lekarza,
przyjmować leki,
iść na terapię.

Nie trzeba wybierać:

albo Jezus, albo medycyna.

59. Kobieta słyszy o Jezusie

To piękne.

Jej droga zaczyna się od:

usłyszenia.

Mk 4 mówił:

słuchajcie.

Teraz słuchanie rodzi:

działanie.

60. Dotyka płaszcza

W tłumie wiele osób:

fizycznie napiera na Jezusa.

Ale Marek wyróżnia:

jeden dotyk.

61. Czy płaszcz Jezusa był magiczny?

Nie.

Chrześcijaństwo nie uczy:

magicznej mocy tkaniny jako przedmiotu niezależnego od Boga.

Jezus później mówi:

twoja wiara cię ocaliła.

62. Ale czy kobieta miała trochę „magiczne” myślenie?

Możliwe, że jej rozumienie nie było jeszcze w pełni dojrzałe.

Myśli:

jeśli tylko dotknę ubrania.

Jezus jej jednak:

nie odrzuca.

Prowadzi ją od anonimowego dotknięcia do:

osobistej relacji.

63. Łaska potrafi spotkać niedojrzałą wiarę

To ważne.

Nie trzeba mieć:

perfekcyjnej teologii,

żeby przyjść do Jezusa.

Jezus może:

oczyścić i pogłębić sposób wiary.

64. Kobieta zostaje uleczona

Marek opisuje natychmiastowe:

ustanie krwotoku.

65. Jezus pyta, kto Go dotknął

Uczniowie są zdziwieni.

Tłum:

ściska Jezusa z każdej strony.

Jak można pytać:

kto dotknął?

66. Tłum może być blisko Jezusa bez spotkania

To piękny duchowy obraz.

Wielu:

dotyka przypadkiem.

Jedna osoba:

dotyka z wiarą.

67. Czy Jezus naprawdę nie wiedział, kto Go dotknął?

Tekst przedstawia prawdziwe pytanie Jezusa.

Egzegeza nie musi od razu rozstrzygać wszystkich kwestii dotyczących:

ludzkiej i boskiej wiedzy Chrystusa.

Narracyjnie najważniejsze jest:

kobieta zostaje wyprowadzona z anonimowości.

68. Jezus nie pozwala jej „ukraść cudu i uciec”

Nie dlatego, że chce ją zawstydzić.

Spotkanie ma stać się:

osobiste.

69. Kobieta mówi „całą prawdę”

Przychodzi:

przestraszona,
drżąca.

Ale mówi:

prawdę.

70. Publiczne przywrócenie godności

Możliwe, że rozmowa Jezusa ma również społeczny sens.

Kobieta, której stan wiązał się z rytualną nieczystością, zostaje wobec tłumu:

uznana przez Jezusa za uzdrowioną.

To może przywrócić jej:

miejsce pośród ludzi.

71. Jezus nazywa ją „Córką”

To jedyne takie zwrócenie w tym epizodzie.

Bardzo czułe.

W tym samym czasie Jezus idzie ratować:

córkę Jaira.

A po drodze spotyka:

inną „córkę”.

72. Dla Jezusa anonimowa kobieta nie jest przeszkodą w „ważniejszej sprawie”

Jair ma:

imię,
stanowisko,
pilną sprawę.

Kobieta:

jest anonimowa,
w tłumie,
społecznie słabsza.

Jezus:

zatrzymuje się dla niej.

73. Bóg nie dzieli ludzi według naszego rankingu ważności

To bardzo mocna lekcja.

Dla Jezusa:

człowiek nie jest numerem w kolejce.

74. „Wiara cię ocaliła”

Greckie:

σῴζω — sōzō

może oznaczać:

ocalić,
uratować,
zbawić,
uzdrowić.

Marek świadomie używa słowa o:

szerszym znaczeniu niż sama medycyna.

75. Wiara nie jest energią uzdrawiającą

To bardzo ważne.

Nie chodzi o:

„miała odpowiednio wysoki poziom wiary, więc uruchomiła mechanizm”.

Wiara jest:

zaufaniem Jezusowi.

Źródłem zbawienia jest:

Jezus.

76. Nie obwiniaj chorego za brak uzdrowienia

To jedno z najważniejszych zabezpieczeń.

Nie wolno mówić osobie chorej:

„gdybyś naprawdę wierzył, byłbyś zdrowy”.

Nowy Testament zna ludzi wielkiej wiary, którzy:

cierpią,
chorują,
umierają.

Ostateczna obietnica chrześcijańska nie brzmi:

każdy zostanie fizycznie uzdrowiony przed śmiercią.

Brzmi:

zmartwychwstanie.

77. „Idź w pokoju”

Hebrajskie tło pokoju:

szalom

oznacza więcej niż:

brak konfliktu.

To:

pełnia,
dobro,
całość,
pojednanie.

78. W czasie rozmowy przychodzi wiadomość

Córka Jaira:

umarła.

To dramat narracyjny.

Jezus zatrzymał się.

Można pomyśleć:

gdyby się nie zatrzymał…

79. Czy Jezus „spóźnił się”?

Z punktu widzenia ludzi:

tak wygląda.

To jeden z trudnych motywów wiary.

Bóg może działać:

w tempie, którego nie rozumiem.

80. „Po co jeszcze trudzić Nauczyciela?”

To zdanie opisuje ludzką granicę nadziei.

Dopóki dziecko żyje:

jest sens wołać Jezusa.

Po śmierci:

koniec.

81. Jezus przekracza tę granicę

Mówi Jairowi:

nie bój się, tylko wierz.

82. Czy Jair nie ma prawa się bać?

Oczywiście, że ma.

Jego dziecko właśnie:

umarło.

Jezus nie udaje, że wiadomość nie jest straszna.

Zaprasza do:

zaufania większego niż lęk.

83. „Nie bój się” nie oznacza „nic nie czuj”

To częsty błąd religijny.

Wiara nie wymaga:

emocjonalnego wyłączenia.

Jair może:

płakać,
drżeć,
cierpieć

i jednocześnie:

iść dalej z Jezusem.

84. Piotr, Jakub i Jan

Jezus zabiera trzech uczniów.

Ta trójka wróci jeszcze m.in. przy:

Przemienieniu i Getsemani.

Stają się świadkami:

szczególnych momentów objawienia.

85. Żałoba w domu

Ludzie:

płaczą,
zawodzą.

W starożytności żałoba była:

głośniejsza i bardziej publiczna niż często współcześnie.

86. Jezus mówi, że dziecko „śpi”

Czy to znaczy, że dziewczynka:

tylko zemdlała?

Nie jest to najbardziej naturalne odczytanie.

Ludzie ogłaszają jej śmierć.

Żałobnicy są pewni, że umarła.

Marek przedstawia późniejsze wydarzenie jako:

przywrócenie życia.

87. Sen jako biblijny obraz śmierci

W Biblii „sen” może być metaforą:

śmierci,

szczególnie z perspektywy Boga, który może:

obudzić zmarłego.

88. Jezus wyrzuca tłum

Pozostawia:

rodziców,
Piotra,
Jakuba,
Jana.

Scena staje się:

intymna.

89. Jezus bierze dziewczynkę za rękę

Dotknięcie zwłok wiązało się w Torze z:

nieczystością rytualną.

Ale podobnie jak wcześniej przy trędowatym i kobiecie z krwotokiem:

nieczystość nie „pokonuje” Jezusa.

To życie Jezusa:

pokonuje śmierć.

90. Wielka nić Mk 5: Jezus dotyka nieczystości, ale nie zostaje przez nią pokonany

W jednym rozdziale mamy:

grobowce,
ducha nieczystego,
świnie,
krwotok,
zwłoki.

To kumulacja:

wszystkiego, co kojarzy się z nieczystością i śmiercią.

A Jezus:

przechodzi przez to, przywracając życie.

91. „Talitha kum”

Marek zachowuje:

aramejskie słowa Jezusa.

To bardzo cenny detal.

92. Aramejski

Aramejski był jednym z podstawowych języków używanych przez Jezusa i Jego otoczenie.

Marek czasem zachowuje oryginalne wyrażenia, a potem je:

tłumaczy dla czytelników.

93. Talitha

Oznacza:

dziewczynko / mała dziewczynko.

Ma ciepły, bezpośredni charakter.

94. Kum

Polecenie:

wstań.

W niektórych tradycjach rękopiśmiennych spotyka się formę różniącą się końcówką zgodnie z rodzajem gramatycznym.

Biblia Tysiąclecia przekazuje:

„Talitha kum”.

95. Wstań

Grecki czasownik opisu wstania należy do słownictwa, które Nowy Testament stosuje także wobec:

zmartwychwstania.

To tworzy wyraźne echo przyszłej Paschy.

96. Czy córka Jaira zmartwychwstała w tym samym sensie co Jezus?

Nie.

To raczej:

wskrzeszenie / przywrócenie do ziemskiego życia.

Dziewczynka będzie dalej żyć biologicznie i kiedyś umrze.

Zmartwychwstanie Jezusa jest:

wejściem w życie niepodlegające śmierci.

97. Dziewczynka chodzi

Marek podkreśla:

realność przywrócenia życia.

Nie tylko:

otworzyła oczy,
poruszyła ręką.

Wstaje i:

chodzi.

98. „Miała dwanaście lat”

Marek teraz ujawnia:

wiek.

Natychmiast przypomina czytelnikowi:

dwanaście lat choroby kobiety.

99. Dwie „córki”, dwa razy dwanaście

Jedna:

dwanaście lat żyje.

Druga:

dwanaście lat krwawi.

Obie spotykają:

Jezusa.

100. Jezus każe dać jej jeść

To jeden z moich ulubionych szczegółów Marka.

Po ogromnym cudzie Jezus zauważa:

dziewczynka jest głodna.

101. Wielka duchowość pamięta o prostych potrzebach

Można przeżyć:

wielkie wydarzenie religijne

i zapomnieć:

nakarmić człowieka.

Jezus nie zapomina.

102. Ciało ma znaczenie

Chrześcijaństwo nie traktuje ciała jako:

niepotrzebnego opakowania duszy.

Jezus:

uzdrawia,
dotyka,
przywraca życie,
każe dać jedzenie.

103. Dlaczego Jezus zakazuje rozgłaszania?

Znów pojawia się:

sekret mesjański.

Cud tak wielki może łatwo stworzyć obraz Jezusa jako:

spektakularnego cudotwórcy.

Marek prowadzi czytelnika ku:

krzyżowi.

104. Ale jak ukryć śmierć dziecka, którą opłakiwał cały dom?

To oczywista trudność praktyczna.

Polecenie Jezusa nie musi oznaczać:

przekonania, że nikt nigdy się nie dowie.

Może oznaczać:

zakaz robienia z wydarzenia sensacyjnej kampanii.

105. Mk 5 i sekret mesjański

Ciekawe:

uwolnionemu w Dekapolu Jezus każe mówić;
rodzinie Jaira każe milczeć.

Dlaczego różnica?

Kontekst jest inny.

W środowisku pogańskim świadectwo uwolnionego przygotowuje grunt.

W Galilei ogromna popularność cudów może:

jeszcze bardziej deformować rozumienie Mesjasza.

106. Jezus nie stosuje jednej reguły komunikacyjnej do każdej sytuacji

To ważne również duszpastersko.

Czasem:

mów.

Czasem:

zachowaj dyskrecję.

Rozeznanie zależy od:

misji.

107. Trzy historie — trzy rodzaje wykluczenia

Człowiek z grobowców:

izolacja przez zniewolenie.

Kobieta:

choroba i rytualna nieczystość.

Dziewczynka:

śmierć.

Jezus przechodzi:

każdą granicę.

108. Jezus i dotyk

Mk 5 jest rozdziałem:

dotyku.

Duchowo zniewolony pada przed Nim.

Kobieta dotyka Jego ubrania.

Jezus ujmuje martwą dziewczynkę:

za rękę.

W Jezusie świętość nie jest:

lękiem przed człowiekiem.

109. Nieczystość normalnie się „rozprzestrzenia”

W systemie rytualnym kontakt z określonym stanem może przenosić:

nieczystość.

W Marku kierunek zostaje odwrócony.

Jezus:

nie zostaje zanieczyszczony.

Człowiek zostaje:

oczyszczony, uzdrowiony, przywrócony.

110. To nie oznacza pogardy dla Tory

Jezus nie mówi:

„Prawo było głupie”.

Kategorie czystości należą do biblijnego świata Izraela.

Marek pokazuje coś chrystologicznego:

w Jezusie pojawiła się moc nowego stworzenia większa niż śmierć.

111. Lęk w całym rozdziale

Mieszkańcy się boją.

Kobieta się boi.

Jair ma się nie bać.

Ludzie przy dziewczynce przechodzą od płaczu do zdumienia.

Mk 5 jest pełen:

lęku wobec rzeczy większych niż człowiek.

112. Wiara nie usuwa automatycznie strachu

Kobieta:

drży.

A Jezus mówi:

twoja wiara cię ocaliła.

Czyli można:

wierzyć i drżeć.

113. Najważniejsze przeciwieństwo nie brzmi: wiara albo emocjonalny spokój

Raczej:

zaufanie Jezusowi albo zamknięcie się przed Nim.

114. Jair i kobieta — społeczny kontrast

Jair:

mężczyzna,
ma imię,
ma stanowisko,
jest częścią religijnej wspólnoty.

Kobieta:

pozostaje bez imienia,
cierpi przewlekle,
straciła majątek.

Jezus traktuje oboje:

z uwagą.

115. Królestwo nie działa według hierarchii prestiżu

Jezus nie mówi kobiecie:

„poczekaj, mam teraz ważnego człowieka”.

Nie mówi Jairowi:

„twój status mnie nie obchodzi”.

Każdy:

jest osobą.

116. Opóźnienie w historii Jaira

Właśnie pomoc innej osobie sprawia, że sytuacja Jaira staje się:

jeszcze bardziej beznadziejna.

To bardzo trudna duchowo prawda:

czas Boga może być niezrozumiały.

117. Czy Bóg zawsze „celowo opóźnia”, żeby zrobić większy cud?

Nie należy tworzyć takiej zasady.

Czasem ludzie cierpią i:

nie rozumiemy dlaczego.

Mk 5 pokazuje konkretną historię.

Nie daje prostego klucza do:

każdego opóźnienia Boga.

118. Nie buduj teologii: „jeśli jest gorzej, Bóg na pewno szykuje większy cud”

To może bardzo ranić człowieka.

Chrześcijańska nadzieja nie jest gwarancją:

spektakularnego odwrócenia każdej ziemskiej sytuacji.

Jej ostatecznym fundamentem jest:

Zmartwychwstanie Chrystusa.

119. Jezus jako Pan życia

Mk 4:

morze jest Mu posłuszne.

Mk 5:

demony są Mu poddane,
choroba ustępuje,
śmierć oddaje dziecko.

Pytanie:

kim On jest?

otrzymuje coraz mocniejszą odpowiedź.

Ważne słowa greckie i aramejskie — Mk 5

λεγιών — legiōn

Legion.

Termin wojskowy użyty jako nazwa wielości złych duchów.

πνεῦμα ἀκάθαρτον — pneuma akatharton

Duch nieczysty.

σωφρονέω / σώφρων — pole znaczeniowe

Być przy zdrowych zmysłach, trzeźwo myśleć.

Uwolniony człowiek zostaje przedstawiony jako odzyskujący:

integralność.

Δεκάπολις — Dekapolis

Dekapol — obszar związany z dziesięcioma miastami kultury grecko-rzymskiej.

ῥύσις αἵματος — rhysis haimatos

Upływ / przepływ krwi.

ἅπτομαι — haptomai

Dotknąć, uchwycić.

πίστις — pistis

Wiara, zaufanie.

σῴζω — sōzō

Ocalić, uratować, uzdrowić, zbawić.

φόβος — phobos

Lęk, bojaźń.

Ταλιθὰ κούμ — Talitha koum / kum

Aramejskie słowa Jezusa:

dziewczynko, wstań.

ἐγείρω — egeirō

Podnosić, wzbudzać, wskrzeszać.

Klucz do Biblii — Mk 5

Główny temat

Jezus przekracza granice, których człowiek nie potrafi przekroczyć: zniewolenie, nieczystość, przewlekłą chorobę i śmierć.

Co objawia się o Jezusie?

Jezus:

ma władzę nad złymi duchami,
przywraca człowieka wspólnocie,
słucha człowieka o wysokim statusie i anonimowej kobiety,
nie boi się rytualnej nieczystości,
odpowiada na wiarę,
ma władzę nad śmiercią.

Co robi człowiek?

Może:

prosić Jezusa o odejście,
prosić, by móc z Nim zostać,
paść Mu do nóg,
dotknąć Go z wiarą,
usłyszeć najgorszą wiadomość i nadal iść z Jezusem.

Niezbędnik Biblijny — Mk 5

Gerazeńczycy

Określenie regionu po drugiej stronie jeziora; dokładna lokalizacja i warianty nazwy są dyskutowane.

Grobowce

Miejsce śmierci i rytualnej nieczystości, w którym żyje zniewolony człowiek.

Legion

Rzymska jednostka wojskowa; w tekście metafora wielości demonów.

Świnie

Zwierzęta rytualnie nieczyste według Tory; ich hodowla wskazuje na nieżydowski charakter obszaru.

Dekapol

Region miast kultury grecko-rzymskiej.

Jair

Przełożony synagogi i ojciec dwunastoletniej dziewczynki.

Krwotok

Długotrwały stan chorobowy związany także z nieczystością rytualną według Kpł 15.

„Talitha kum”

Zachowane przez Marka aramejskie słowa Jezusa skierowane do dziewczynki.

MOST MIĘDZY TESTAMENTAMI

Kpł 15 — upływ krwi

Prawo opisuje rytualne konsekwencje przewlekłego upływu krwi.

To ważne tło historii kobiety.

Nie oznacza:

moralnej winy chorej.

Lb 19 — kontakt ze śmiercią

Kontakt ze zwłokami wiąże się z rytualną nieczystością.

Jezus ujmuje martwą dziewczynkę za rękę.

W Marku życie płynące od Jezusa:

okazuje się silniejsze niż śmierć.

Izajasz — obietnica odnowienia

Prorocy opisują czas zbawienia jako moment:

uzdrowienia,
wyzwolenia,
przywrócenia.

Cuda Jezusa są znakami:

nadejścia królestwa.

Psalmy i panowanie Boga

Stary Testament przedstawia Boga jako jedynego Pana życia i śmierci.

Mk 5 coraz mocniej prowadzi czytelnika do pytania:

jaki autorytet posiada Jezus?

CO MÓWI BÓG W TEKŚCIE?

Mk 5 mówi:

człowiek nigdy nie jest dla Jezusa tylko swoim problemem.

Człowiek z Legionem odzyskuje:

siebie.

Kobieta z krwotokiem nie jest:

„przypadkiem medycznym”.

Jezus nazywa ją:

córką.

Dziewczynka nie jest:

„zgonem”.

Jezus bierze ją:

za rękę.

Druga prawda:

wiara nie polega na kontroli rezultatu.

Jair musi iść dalej z Jezusem nawet wtedy, gdy wynik wygląda:

całkowicie przegrany.

Trzecia:

Jezus jest Panem życia.

TRUDNE PYTANIE 1

Czy człowiek z Legionem był naprawdę opętany, czy tylko chory psychicznie?

Marek przedstawia wydarzenie jednoznacznie w kategorii:

ducha nieczystego.

Nie mamy podstaw, by zredukować Markową narrację wyłącznie do psychiatrii.

Jednocześnie nie wolno odwrócić wniosku i każdej współczesnej choroby psychicznej nazywać:

opętaniem.

TRUDNE PYTANIE 2

Czy chrześcijanin powinien bać się demonów?

Powinien traktować zło duchowe poważnie, ale centrum Mk 5 brzmi:

demony boją się władzy Jezusa.

Chrześcijaństwo nie jest religią fascynacji demonami.

Jest:

wiarą w Chrystusa.

TRUDNE PYTANIE 3

Dlaczego Jezus pyta demona o imię?

W starożytnych praktykach egzorcystycznych znajomości imienia przypisywano czasem znaczenie.

Ale Jezus nie potrzebuje:

magicznej informacji do uzyskania władzy.

Już wcześniej rozkazuje duchowi wyjść.

Pytanie odsłania raczej:

skalę zniewolenia.

TRUDNE PYTANIE 4

Czy „Legion” oznacza Rzym?

Termin niewątpliwie ma militarne rzymskie brzmienie.

Możliwe są polityczne aluzje.

Jednak podstawowym sensem w samym tekście jest:

wielość demonów.

TRUDNE PYTANIE 5

Dlaczego zginęły świnie?

Tekst pokazuje destrukcyjny charakter zła i widzialny skutek uwolnienia człowieka.

Nie odpowiada jednak szczegółowo na wszystkie pytania dotyczące:

dobrostanu zwierząt,
odpowiedzialności właścicieli,
ekonomicznej straty.

Nie należy udawać, że problem nie istnieje.

TRUDNE PYTANIE 6

Czy mieszkańcy byli źli, bo bali się o swój majątek?

Tekst mówi o ich lęku i prośbie, by Jezus odszedł.

Nie daje pełnego psychologicznego opisu.

Możemy jednak zauważyć napięcie:

człowiek został uratowany, ale całe otoczenie poniosło koszt.

TRUDNE PYTANIE 7

Dlaczego Jezus nie pozwala uzdrowionemu iść za sobą?

Bo jego misja jest inna:

ma świadczyć swoim bliskim i w Dekapolu.

Nie każde powołanie wygląda identycznie.

TRUDNE PYTANIE 8

Czy krwotok oznaczał, że kobieta była grzeszna?

Nie.

To kategoria:

choroby i nieczystości rytualnej,

nie moralnego potępienia.

TRUDNE PYTANIE 9

Czy kobieta była przez dwanaście lat kompletnie odizolowana od ludzi?

Nie możemy tego stwierdzić z pewnością.

Jej stan miał konsekwencje rytualne i społeczne, ale Marek nie opisuje szczegółowo:

każdego aspektu jej codziennego życia.

TRUDNE PYTANIE 10

Czy Biblia jest przeciw lekarzom, skoro kobieta cierpiała przez leczenie?

Nie.

Marek opisuje konkretną kobietę i ograniczenia starożytnej medycyny.

Chrześcijańska tradycja uznaje:

troskę medyczną za dobro.

TRUDNE PYTANIE 11

Czy wystarczy dotknąć relikwii albo świętego przedmiotu, żeby zostać uzdrowionym?

Mk 5 nie uczy magicznego automatyzmu.

Katolicka cześć relikwii i sakramentaliów zawsze zakłada:

działanie Boga,

nie magiczną moc przedmiotu niezależną od Niego.

TRUDNE PYTANIE 12

Czy „twoja wiara cię ocaliła” oznacza, że chory sam produkuje cud?

Nie.

Wiara otwiera człowieka na Jezusa.

Źródłem zbawienia i uzdrowienia pozostaje:

Chrystus.

TRUDNE PYTANIE 13

Jeśli nie zostałem uzdrowiony, mam za mało wiary?

Nie wolno tak wnioskować.

To jedno z najbardziej krzywdzących nadużyć Biblii.

Fizyczne uzdrowienie w tym życiu:

nie jest miernikiem wartości wiary człowieka.

TRUDNE PYTANIE 14

Czy Jezus naprawdę nie wiedział, kto Go dotknął?

Marek przedstawia Jezusa pytającego.

Nie ma potrzeby z jednego zdania budować prostych wniosków przeciw Jego boskości.

Wiara Kościoła wyznaje Jezusa jako:

prawdziwego Boga,
prawdziwego człowieka.

Narracyjnie pytanie służy:

osobistemu spotkaniu kobiety z Jezusem.

TRUDNE PYTANIE 15

Dlaczego Jezus pozwolił na opóźnienie, skoro córka Jaira umierała?

Tekst nie odpowiada w formie teorii o cierpieniu.

Pokazuje, że opóźnienie:

nie przekracza władzy Jezusa.

Nie oznacza to zasady, że każde Boże „opóźnienie” zakończy się ziemskim cudem.

TRUDNE PYTANIE 16

Czy dziewczynka naprawdę umarła, skoro Jezus mówi, że śpi?

Kontekst wskazuje na realną śmierć.

„Sen” jest biblijną metaforą śmierci widzianej w perspektywie Boga, który może:

przywrócić życie.

TRUDNE PYTANIE 17

Czy wskrzeszenie córki Jaira to to samo co Zmartwychwstanie Jezusa?

Nie.

Dziewczynka wraca do:

ziemskiego życia.

Jezus zmartwychwstaje do:

życia niepodlegającego już śmierci.

TRUDNE PYTANIE 18

Dlaczego Marek zachowuje „Talitha kum”?

Najprawdopodobniej przechowuje bardzo żywą tradycję aramejskich słów Jezusa.

To również pozwala czytelnikowi niemówiącemu po aramejsku usłyszeć:

brzmienie Jego rzeczywistego języka.

Co mówią polscy bibliści?

Ks. Artur Malina

Ks. Artur Malina w Nowym Komentarzu Biblijnym do Mk 1,1–8,26 zwraca uwagę na ścisłe powiązania pomiędzy Markowymi scenami.

Mk 5 nie jest przypadkowym zestawem cudów.

Po uciszeniu burzy Jezus przekracza kolejne granice:

przestrzeni,
nieczystości,
choroby,
śmierci.

Historia Jaira i kobiety z krwotokiem jest klasyczną Markową interkalacją.

Obie opowieści wzajemnie się interpretują.

Szczególne znaczenie mają:

dwanaście lat,
wiara,
lęk,
dotyk,
zbawienie.

W centrum nie znajduje się technika cudu.

Znajduje się:

osoba Jezusa.

O. Hugolin Langkammer OFM

W polskiej egzegezie Marka o. Hugolin Langkammer podkreślał, że cuda mają charakter:

chrystologiczny.

Nie są jedynie dowodem współczucia.

Odsłaniają:

władzę Jezusa.

Uwolnienie Gerazeńczyka pokazuje Jego zwycięstwo nad złem.

Uzdrowienie kobiety — moc zbawczą dostępną w spotkaniu wiary.

Wskrzeszenie córki Jaira prowadzi do najdalej idącego znaku:

Jezus wkracza w domenę śmierci.

Ważny klucz polskiej egzegezy

Mk 5 najlepiej czytać jako odpowiedź na pytanie z Mk 4:

„Kim On właściwie jest?”

Odpowiedź nie pada jeszcze w formie dogmatycznej definicji.

Marek pokazuje:

patrz, co dzieje się, gdy Jezus spotyka chaos, demony, chorobę i śmierć.

TRADYCJA KATOLICKA

Walka duchowa

Kościół uznaje istnienie:

osobowego zła.

Ale jego centrum nie stanowi demon.

Centrum stanowi:

Chrystus zwycięski.

Chrześcijanin nie powinien żyć obsesją demonologiczną.

Egzorcyzm

Wielki egzorcyzm w Kościele katolickim jest obrzędem:

ściśle regulowanym.

Nie jest prywatną zabawą.

Wymaga:

upoważnienia biskupa,
roztropności,
rozeznania,
wykluczenia innych przyczyn.

Medycyna

Kościół nie przeciwstawia:

modlitwy i leczenia.

Człowiek jest jednością:

ciała,
psychiki,
ducha.

Pomoc może wymagać:

lekarza,
psychiatry,
psychologa,
duszpasterza.

Wiara i uzdrowienie

Kościół modli się o:

uzdrowienie.

Jednocześnie nie obiecuje:

każdemu cudu fizycznego.

Ostatecznym zwycięstwem nad chorobą i śmiercią jest:

zmartwychwstanie ciała.

Sakrament namaszczenia chorych

Nie jest sakramentem:

„ostatnich sekund życia” wyłącznie dla umierających.

Jest sakramentem umocnienia dla człowieka poważnie chorego lub osłabionego.

Może obejmować modlitwę:

o uzdrowienie,

ale przede wszystkim daje:

łaskę Chrystusa w chorobie.

Dotyk i sakramentalność

Katolicyzm bardzo poważnie traktuje:

materialny wymiar wiary.

Bóg działa poprzez:

wodę,
olej,
chleb,
wino,
nałożenie rąk.

Nie jest to magia.

To:

logika Wcielenia.

Bóg przychodzi do człowieka również przez:

widzialne znaki.

Śmierć i Zmartwychwstanie

Córka Jaira wraca do doczesnego życia.

Pełna odpowiedź na śmierć przyjdzie:

w Zmartwychwstaniu Jezusa.

Cuda wskrzeszenia przed Paschą są:

znakami i zapowiedziami.

Najczęstsze błędne odczytania Mk 5

„Samookaleczenie oznacza opętanie”

Nie.

„Każda choroba psychiczna jest duchowa”

Nie.

„Legion to na pewno szyfr polityczny przeciw Rzymowi”

Możliwe aluzje nie są tym samym co pewność.

„Świnie były nieczyste, więc ich śmierć nie ma żadnego znaczenia”

Za proste.

„Mieszkańcy byli tylko chciwi”

Tekst mówi przede wszystkim o ich lęku; motywacja może być bardziej złożona.

„Każdy uczeń musi fizycznie zostawić dom”

Nie. Uwolniony człowiek dostaje polecenie powrotu do domu.

„Kobieta była moralnie nieczysta”

Nie.

„Przez dwanaście lat nikt nie mógł jej dotknąć”

Tekst nie daje podstaw do aż tak mocnego uproszczenia.

„Biblia mówi, że lekarze są źli”

Nie.

„Płaszcz Jezusa był magiczny”

Nie.

„Jeśli mam mocną wiarę, na pewno wyzdrowieję”

Nie.

„Jeśli nie wyzdrowiałem, jestem winny”

Nie.

„Jezus spóźnił się przez kobietę”

Z ludzkiej perspektywy następuje opóźnienie, ale opowieść pokazuje władzę Jezusa także po śmierci dziecka.

„Dziewczynka tylko spała”

Kontekst mówi o realnej śmierci.

„Talitha kum to magiczne zaklęcie”

Nie. To zwykłe aramejskie słowa Jezusa skierowane z władzą do dziewczynki.

Co Mk 5 mówi o Bogu?

Bóg:

wchodzi na teren śmierci,
uwalnia człowieka od zła,
przywraca relacje,
zauważa anonimową osobę,
nie dzieli ludzi według prestiżu,
ma władzę większą od choroby,
jest Panem życia.

Co Mk 5 mówi o Jezusie?

Jezus:

przekracza granice,
rozkazuje duchom,
odzyskuje człowieka,
wysyła świadka do Dekapolu,
idzie z Jairowem,
zatrzymuje się dla anonimowej kobiety,
nazywa ją córką,
odpowiada na wiarę,
bierze martwe dziecko za rękę,
przywraca życie,
pamięta nawet, że dziewczynka potrzebuje jedzenia.

Co Mk 5 mówi o człowieku?

Człowiek:

może zostać całkowicie rozbity, ale nie traci godności,
może zobaczyć cud i nadal prosić Jezusa o odejście,
może chcieć iść z Jezusem, a zostać posłany do domu,
może szukać pomocy przez wiele lat,
może drżeć i jednocześnie wierzyć,
może otrzymać najgorszą wiadomość i nadal iść z Jezusem.

Co warto zobaczyć w tym rozdziale?

Mk 5 bezpośrednio odpowiada na pytanie „kim jest Jezus?” z końca Mk 4.
Jezus przekracza jezioro na teren o silnym charakterze pogańskim.
Dokładna lokalizacja kraju Gerazeńczyków jest dyskutowana.
Człowiek mieszka pośród grobów — obraz śmierci i wykluczenia.
Łańcuchy potrafiły ograniczać, ale nie uzdrawiały.
Samouszkodzeń nie wolno automatycznie utożsamiać z opętaniem.
Demon zna tytuł Jezusa, ale nie jest uczniem.
„Legion” oznacza wielość i ma rzymskie militarne brzmienie.
Polityczna interpretacja nazwy jest możliwa, ale niepewna.
Zniewolenie nie jest prawdziwą tożsamością człowieka.
Śmierć świń pokazuje destrukcyjną naturę zła, ale pozostawia trudne pytania.
Mieszkańcy widzą uzdrowionego i mimo to proszą Jezusa o odejście.
Uwolniony chce iść z Jezusem, ale zostaje posłany do domu.
Nie każde powołanie wygląda identycznie.
Jego świadectwo dociera do Dekapolu.
Jair jest przełożonym synagogi i ma konkretną pozycję społeczną.
Marek przerywa historię Jaira historią kobiety — to klasyczna interkalacja.
Kobieta choruje dwanaście lat, a córka Jaira ma dwanaście lat.
Krwotok wiąże się z nieczystością rytualną, nie moralną winą.
Tekst nie pozwala twierdzić z pewnością, że kobieta była przez dwanaście lat całkowicie izolowana.
Mk 5 nie jest tekstem przeciw medycynie.
Dotyk płaszcza nie działa magicznie.
Jezus wyprowadza kobietę z anonimowości.
Nazywa ją „córką”.
Greckie sōzō może znaczyć uzdrowić, ocalić i zbawić.
Wiara nie jest energią wymuszającą cud.
Brak fizycznego uzdrowienia nie dowodzi słabej wiary.
W czasie rozmowy z kobietą córka Jaira umiera.
Jezus nie neguje lęku, lecz wzywa do zaufania.
„Śpi” jest biblijnym obrazem realnej śmierci widzianej w perspektywie Boga.
Jezus dotyka martwej dziewczynki.
„Talitha kum” zachowuje aramejskie brzmienie słów Jezusa.
Wskrzeszenie córki Jaira nie jest jeszcze tym samym co Zmartwychwstanie Jezusa.
Jezus każe dać dziewczynce jeść — wielka teologia nie zapomina o ciele.
Cały rozdział pokazuje Jezusa silniejszego od nieczystości, choroby, zła i śmierci.

Jedno zdanie, które warto zabrać z Mk 5

Jezus nie patrzy na człowieka jak na „Legion”, przewlekłą chorobę, nieczystość czy przypadek beznadziejny — przywraca mu imię, relacje i życie, a gdy ludzkie możliwości mówią „za późno”, nadal może powiedzieć: „nie bój się, wierz tylko”.

Do osobistego zatrzymania

1. Czy definiuję siebie przez najgorszą rzecz, która mnie spotkała?

Może myślę:

jestem moim problemem.

Mk 5 mówi:

nie.

2. Czy chcę Jezusa także wtedy, gdy przemiana kosztuje?

Mieszkańcy zobaczyli cud.

Ale koszt też był:

realny.

Czy chcę Boga tylko tak długo, jak nie dotyka:

mojej wygody,
pieniędzy,
kontroli?

3. Czy potrafię być jak kobieta — przyjść po wielu nieudanych próbach?

Dwanaście lat to:

bardzo długo.

Jej historia mówi:

długie cierpienie nie czyni człowieka niewidzialnym dla Jezusa.

4. Czy nie obwiniam siebie za chorobę?

Nie zamieniaj wiary w:

przemoc wobec siebie.

Choroba nie jest prostym miernikiem:

jakości twojej relacji z Bogiem.

5. Co robię, kiedy słyszę „już za późno”?

Nie oznacza to, że Bóg zawsze spełni:

dokładnie moje ziemskie oczekiwanie.

Ale chrześcijańska nadzieja mówi:

śmierć także nie jest ostatecznym „za późno”.

Jak wyjaśnić Mk 5 komuś w dwóch minutach?

Jezus po uciszeniu burzy przeprawia się na drugą stronę jeziora.

Spotyka człowieka żyjącego w grobowcach, całkowicie zniewolonego przez ducha nieczystego. Duch przedstawia się jako Legion, bo jest ich wielu.

Jezus uwalnia człowieka.

Złe duchy wchodzą w ogromną trzodę świń, która wpada do jeziora.

Mieszkańcy przychodzą i widzą człowieka siedzącego, ubranego i przy zdrowych zmysłach.

Zamiast zaprosić Jezusa, proszą Go, żeby odszedł.

Uwolniony chce iść za Jezusem, ale Jezus wysyła go do domu, żeby opowiadał, co Bóg mu uczynił.

Po powrocie na drugi brzeg przychodzi Jair, przełożony synagogi. Jego dwunastoletnia córka umiera.

Jezus idzie z nim.

Po drodze anonimowa kobieta, która od dwunastu lat cierpi na krwotok, dotyka płaszcza Jezusa i zostaje uzdrowiona.

Jezus zatrzymuje się, rozmawia z nią i mówi, że jej wiara ją ocaliła.

W tym czasie przychodzi wiadomość, że córka Jaira umarła.

Jezus mówi ojcu, żeby się nie bał, lecz wierzył.

W domu bierze dziewczynkę za rękę i mówi po aramejsku:

„Talitha kum” — dziewczynko, wstań.

Dziewczynka wstaje i chodzi.

Jezus każe dać jej jeść.

Sedno:

po uciszeniu burzy Marek pokazuje, że władza Jezusa sięga jeszcze dalej — nad złem, chorobą i śmiercią.

Cytaty biblijne użyte w opracowaniu

Dosłowne brzmienie krótkich cytatów zostało sprawdzone wyłącznie w:

https://biblia.pl/czytaj/Mk/5/

Użyto krótkich fragmentów z:

Mk 5,9,
Mk 5,34,
Mk 5,36,
Mk 5,41.

Pozostała treść jest omawiana przez sigla i parafrazy, bez przepisywania pełnego chronionego tekstu Biblii Tysiąclecia.

Źródła komentarza

Biblia Tysiąclecia, wydanie V, Pallottinum — Mk 5 wraz z przypisami; cytaty sprawdzone wyłącznie w biblia.pl.
Artur Malina, Ewangelia według świętego Marka. Rozdziały 1,1–8,26, Nowy Komentarz Biblijny NT II/1, Edycja Świętego Pawła.
Hugolin Langkammer OFM, Ewangelia według św. Marka. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, Pallottinum.
Komentarz teologiczno-pastoralny do Biblii Tysiąclecia — Nowy Testament, Pallottinum.
Katechizm Kościoła Katolickiego — walka duchowa, egzorcyzm, choroba, namaszczenie chorych, wiara, śmierć i zmartwychwstanie ciała.
Odsyłacze biblijne: Kpł 11; Kpł 15; Lb 19; Iz; Ps; Mk 4; Mt 8–9; Łk 8; J 11; 1 Kor 15.

Uwaga redakcyjna

Przy Mk 5 szczególnie pilnujemy ośmiu zasad:

1. Chorób psychicznych, samouszkodzeń ani problemów neurologicznych nie utożsamiamy automatycznie z opętaniem.

2. Nazwy „Legion” nie przedstawiamy jako pewnego politycznego szyfru antyrzymskiego.

3. Trudnego epizodu ze świniami nie spłaszczamy zdaniem „były nieczyste, więc ich śmierć była nieważna”.

4. Nieczystości rytualnej kobiety nie mylimy z moralną winą.

5. Nie przedstawiamy Biblii jako przeciwniczki lekarzy i współczesnej medycyny.

6. Wiary nie traktujemy jako magicznej energii gwarantującej fizyczne uzdrowienie.

7. Człowieka, który nie został cudownie uzdrowiony, nie obwiniamy o „za małą wiarę”.

8. Wskrzeszenie córki Jaira odróżniamy od pełnego Zmartwychwstania Chrystusa.

Następny rozdział

Mk 6 — odrzucenie Jezusa w Nazarecie, rozesłanie Dwunastu, śmierć Jana Chrzciciela, rozmnożenie chleba dla pięciu tysięcy, Jezus chodzący po jeziorze i uzdrowienia w Genezaret.

Podstawa tekstowa: Biblia Tysiąclecia — Pallottinum. Cytaty podajemy w skrócie, wraz z sygnaturami — pełny tekst rozdziału warto przeczytać w wydaniu Biblii.