Ewangelia według św. Marka — wprowadzenie + Mk 1: początek Ewangelii, Jan Chrzciciel, chrzest Jezusa i pierwszy dzień w Galilei

Zasada projektu: wszystkie dosłowne cytaty biblijne użyte w tym opracowaniu zostały sprawdzone wyłącznie w biblia.pl — Biblia Tysiąclecia, wydanie V. Pozostały tekst to komentarz, parafraza i objaśnienie.

Ewangelia Marka — w 60 sekund

Po Ewangelii Mateusza zaczynamy drugą Ewangelię kanoniczną:

Ewangelię według św. Marka.

Jeśli Mateusz często zatrzymuje się na długich mowach Jezusa, Marek działa zupełnie inaczej.

Jego opowieść jest:

szybka,
dynamiczna,
konkretna,
pełna ruchu,
skoncentrowana na czynach Jezusa.

Jednym z charakterystycznych słów Marka jest:

εὐθύς — euthys

czyli:

natychmiast / zaraz.

Jezus:

przychodzi,
woła,
uzdrawia,
wypędza złe duchy,
idzie dalej.

Marek nie zaczyna od:

rodowodu,
Betlejem,
Mędrców,
dzieciństwa Jezusa.

Pierwsze zdanie od razu mówi:

„Początek Ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego” (Mk 1,1).

To program całej księgi.

Czytelnik od początku wie:

Jezus jest Mesjaszem i Synem Boga.

Ale ludzie w opowieści będą dopiero odkrywać:

kim On naprawdę jest.

I tu pojawia się jeden z najważniejszych tematów Marka:

sekret mesjański.

Jezus często zabrania:

demonom mówić, kim jest,
uzdrowionym rozgłaszać cuda.

Dlaczego?

Ponieważ nie można poprawnie zrozumieć Mesjasza:

bez krzyża.

Jeśli zobaczysz tylko cuda, możesz pomyśleć:

„Jezus jest superbohaterem rozwiązującym problemy”.

Marek prowadzi czytelnika do:

Ukrzyżowanego Syna Bożego.

Gdzie jesteśmy w Biblii?

Ewangelia Marka należy do:

czterech Ewangelii Nowego Testamentu.

Kolejność kanoniczna:

Mateusz,
Marek,
Łukasz,
Jan.

Marek należy razem z Mateuszem i Łukaszem do:

Ewangelii synoptycznych.

„Synoptyczne” oznacza, że można je zestawić obok siebie i zobaczyć bardzo wiele wspólnego materiału.

Kto napisał Ewangelię Marka?

Najstarsza tradycja chrześcijańska łączy Ewangelię z:

Markiem, współpracownikiem Apostołów.

Tradycyjnie utożsamia się go z Janem Markiem znanym z:

Dz 12,
Dz 13,
Dz 15,
Kol 4,
Flm,
1 P 5.

Według starożytnej tradycji Marek był związany szczególnie z:

Piotrem.

Papiasz, znany przez Euzebiusza, przekazuje tradycję, że Marek przekazywał nauczanie Piotra.

Ważne zastrzeżenie

Współczesna egzegeza odróżnia:

starożytną tradycję o autorze,
to, co możemy historycznie udowodnić z samego tekstu.

Nie możemy napisać na podstawie samej księgi:

„mamy stuprocentowy dowód, że autor siedział przy Piotrze i zapisywał każde jego zdanie”.

Możemy powiedzieć:

bardzo stara tradycja kościelna łączy Ewangelię Marka z Markiem i przepowiadaniem Piotra.

Dla kogo powstała Ewangelia?

Tradycja i cechy tekstu sugerują odbiorców:

chrześcijańskich, którzy dobrze funkcjonowali w świecie pogańskim.

Marek czasem:

tłumaczy żydowskie zwyczaje,
wyjaśnia słowa aramejskie,
używa terminów dobrze zrozumiałych w świecie rzymskim.

Biblia Tysiąclecia w swoim wstępie wiąże tradycyjnie adresatów szczególnie z:

chrześcijanami w Rzymie.

Dokładna lokalizacja pozostaje przedmiotem dyskusji.

Kiedy powstała?

Współczesna biblistyka często datuje Ewangelię Marka na okolice:

lat 60–70 I wieku.

Wiele zależy od sposobu interpretacji proroctwa o zburzeniu świątyni w Mk 13.

Nie ma potrzeby udawać dokładności do jednego roku.

Czy Marek jest najstarszą Ewangelią?

Współcześnie bardzo wielu badaczy uważa:

tak.

Tak zwane pierwszeństwo Marka jest najpopularniejszym wyjaśnieniem relacji między Ewangeliami synoptycznymi.

Według tej teorii Mateusz i Łukasz znali Marka i korzystali z jego materiału.

Ale uwaga

To:

hipoteza naukowa bardzo szeroko przyjmowana,

a nie dogmat wiary.

Starsza tradycja kościelna często ustawiała pierwszeństwo autorstwa inaczej.

Jaki jest gatunek?

Marek nazywa początek swojej historii:

Ewangelią.

Greckie:

εὐαγγέλιον — euangelion

oznacza:

dobrą nowinę.

Zanim „Ewangelia” stała się nazwą księgi, oznaczała:

wiadomość o zbawczym działaniu Boga.

Według przypisu Biblii Tysiąclecia w Mk 1,1 Dobra Nowina to zarówno:

sam Jezus Chrystus,
jak i to, co głosił On i później Jego uczniowie.

Najważniejsze tematy całej Ewangelii Marka

1. Kim jest Jezus?

To główne pytanie.

Ludzie pytają:

„Kim On jest?”

Demony wiedzą szybciej niż ludzie.

Uczniowie rozumieją częściowo.

Piotr wyzna Mesjasza, ale zaraz pokaże, że nie rozumie:

krzyża.

Pełne wyznanie pojawia się w niezwykłym miejscu:

pod krzyżem.

2. Syn Boży

Mk 1,1 od początku ustawia czytelnika.

Jezus jest:

Synem Bożym.

Później ten temat wraca:

przy chrzcie,
na górze Przemienienia,
w konfrontacji z demonami,
pod krzyżem.

3. Królestwo Boga

Pierwsze publiczne orędzie Jezusa dotyczy:

bliskości królestwa Boga.

Królestwo nie jest przede wszystkim miejscem na mapie.

To:

panowanie Boga, które wchodzi w historię poprzez Jezusa.

4. Sekret mesjański

Dlaczego Jezus nie chce, żeby wszyscy natychmiast rozgłaszali Jego tożsamość?

Ponieważ tytuł „Mesjasz” mógł zostać źle zrozumiany:

politycznie,
militarnie,
triumfalistycznie.

Marek pokazuje:

Mesjasza poznaje się poprawnie dopiero w świetle krzyża i Zmartwychwstania.

5. Uczniostwo

U Marka uczniowie są bardzo ludzcy.

Potrafią:

odpowiedzieć natychmiast,
zachwycić się,
nie rozumieć,
bać się,
kłócić się,
uciec.

To nie jest hagiograficzny portret superbohaterów.

To opowieść o:

uczeniu się Jezusa.

6. Władza Jezusa

Greckie:

ἐξουσία — exousia

oznacza:

władzę / autorytet.

Jezus ma władzę nad:

nauczaniem,
chorobą,
demonami,
szabatem,
grzechem,
naturą.

Ale Jego władza nie jest:

dominacją.

Kulminuje:

w służbie i oddaniu życia.

7. Krzyż

Marek bardzo mocno prowadzi do Męki.

Nie można czytać cudów jako głównego finału.

Prawdziwy Mesjasz:

idzie na krzyż.

A prawdziwy uczeń:

bierze swój krzyż i idzie za Nim.

Główna struktura Ewangelii Marka

Można ją uprościć do kilku wielkich etapów:

Mk 1,1–8,26

Jezus działa przede wszystkim w Galilei.

Pojawia się pytanie:

kim On jest?

Mk 8,27–10,52

Piotr wyznaje Jezusa jako Mesjasza.

Od tej chwili Jezus coraz wyraźniej tłumaczy:

Mesjasz musi cierpieć.

To droga ucznia ku Jerozolimie.

Mk 11–13

Jerozolima, świątynia, konflikty i mowa eschatologiczna.

Mk 14–15

Męka i śmierć Jezusa.

Mk 16

Pusty grób i orędzie o Zmartwychwstaniu.

Ważna kwestia: zakończenie Marka

To będzie szczególnie ważne, gdy dotrzemy do Mk 16.

Najstarsze zachowane rękopisy kończą Ewangelię na:

Mk 16,8.

Dłuższe zakończenie Mk 16,9–20 należy do tradycji kanonicznej Kościoła, ale krytyka tekstu wskazuje, że prawdopodobnie nie należało do pierwotnej redakcji Marka.

Biblia Tysiąclecia również sygnalizuje problem tekstualny.

Kiedy dojdziemy do Mk 16:

omówimy go dokładnie, bez ukrywania problemu.

Mk 1 — w 60 sekund

Mk 1 działa błyskawicznie.

W jednym rozdziale mamy:

Jana Chrzciciela,
chrzest Jezusa,
kuszenie,
pierwsze publiczne orędzie,
powołanie czterech rybaków,
nauczanie w Kafarnaum,
egzorcyzm,
uzdrowienie teściowej Piotra,
tłum chorych,
nocną modlitwę Jezusa,
misję po Galilei,
oczyszczenie trędowatego.

Marek nie daje czytelnikowi czasu na zatrzymanie.

To jest:

eksplozja początku misji.

Najważniejsze pytanie brzmi:

Co się właśnie zaczęło?

Odpowiedź:

Bóg wkroczył w historię poprzez Jezusa.

Podział Mk 1

Mk 1,1–8

Jan Chrzciciel przygotowuje drogę.

Mk 1,9–11

Chrzest Jezusa.

Mk 1,12–13

Kuszenie na pustyni.

Mk 1,14–15

Pierwsze orędzie Jezusa: królestwo Boga, nawrócenie i wiara.

Mk 1,16–20

Powołanie Szymona, Andrzeja, Jakuba i Jana.

Mk 1,21–28

Kafarnaum: nauczanie z władzą i uwolnienie człowieka od ducha nieczystego.

Mk 1,29–31

Uzdrowienie teściowej Szymona.

Mk 1,32–34

Wieczór pełen uzdrowień i egzorcyzmów.

Mk 1,35–39

Modlitwa Jezusa i decyzja, by iść dalej.

Mk 1,40–45

Oczyszczenie trędowatego i początek problemu z rozgłosem.

Mk 1 — na język ludzki

Marek nie pyta:

„Czy chciałbyś poznać trochę tła?”

Mówi:

„Zaczęło się.”

Jan woła:

przygotuj drogę.

Jezus przychodzi.

Ojciec objawia:

to mój Syn.

Duch prowadzi Go na pustynię.

Potem Jezus wychodzi do ludzi i mówi, że czas się wypełnił.

Nie mówi:

„może kiedyś Bóg zacznie działać”.

Mówi:

„to jest ten moment”.

Potem widzi rybaków.

Nie proponuje im kursu.

Mówi:

idźcie za Mną.

Oni zostawiają sieci.

W synagodze ludzie nagle odkrywają, że Jezus naucza inaczej niż znani nauczyciele.

Nie dlatego, że krzyczy mocniej.

Ma:

autorytet.

A duch nieczysty rozpoznaje w Nim zagrożenie.

Potem Jezus wychodzi z synagogi i idzie:

do domu.

Uzdrawia kobietę z gorączki.

Wieczorem drzwi domu są oblężone przez ludzi potrzebujących pomocy.

I właśnie w momencie, kiedy popularność Jezusa eksploduje, On robi coś dziwnego:

znika na modlitwę.

Szymon mówi:

wszyscy Cię szukają.

To mogłaby być idealna chwila:

zostań, masz sukces.

Jezus odpowiada:

idziemy dalej.

Bo Jego misją nie jest:

zbudować popularność w jednym mieście.

Jego misją jest:

głosić królestwo.

Na końcu dotyka człowieka trędowatego.

Człowieka, którego inni bali się dotknąć.

I Marek pokazuje nam w jednym rozdziale:

taki jest Jezus.

1. „Początek Ewangelii”

Pierwsze słowo:

ἀρχή — archē

oznacza:

początek.

Może budzić echo początku stworzenia.

Ale przede wszystkim oznacza:

zaczyna się Dobra Nowina.

2. Ewangelia nie jest tylko książką

Dzisiaj mówimy:

„Ewangelia Marka”.

Ale pierwotnie euangelion oznacza:

Dobrą Nowinę.

To nie informacja:

„istnieje religijna książka”.

To wiadomość:

Bóg działa.

3. Jezus Chrystus

„Chrystus” nie jest nazwiskiem.

Greckie:

Χριστός — Christos

oznacza:

Namaszczony.

To odpowiednik hebrajskiego:

מָשִׁיחַ — Masziach

czyli:

Mesjasz.

4. Syn Boży

Już pierwszy werset mówi czytelnikowi:

kim Jezus naprawdę jest.

W opowieści poszczególne osoby będą odkrywać tę prawdę stopniowo.

5. Wariant tekstualny Mk 1,1

W części starożytnych rękopisów słowa:

„Syna Bożego”

mają słabsze poświadczenie niż pozostała część wersetu.

W większości współczesnych wydań pozostają w tekście.

To dobry przykład:

krytyki tekstu.

Nie oznacza, że synostwo Jezusa zależy wyłącznie od jednego wariantu.

Cała Ewangelia Marka mocno je potwierdza.

6. Cytat „u Izajasza”

Marek zapowiada cytat Izajasza, ale pierwsza część łączy się także z:

Ml 3,1.

Potem pojawia się:

Iz 40,3.

To starożytny sposób tworzenia:

złożonego cytatu biblijnego.

7. Dlaczego „Izajasz”, skoro jest też Malachiasz?

Najbardziej prawdopodobnie Marek przypisuje złożony cytat:

większemu prorokowi dominującemu w kompozycji.

Nie jest to nowoczesny przypis akademicki.

8. Izajasz 40

To bardzo ważne tło.

Iz 40 rozpoczyna wielką część księgi mówiącą o:

pocieszeniu,
powrocie,
nowym Wyjściu,
drodze przygotowywanej dla Boga.

Marek mówi:

teraz ta droga jest przygotowywana dla Jezusa.

To ma ogromne znaczenie chrystologiczne.

9. Jan Chrzciciel na pustyni

Pustynia w Biblii jest miejscem:

próby,
spotkania z Bogiem,
Wyjścia,
oczyszczenia,
nowego początku.

Jan nie zaczyna w centrum Jerozolimy.

Zaczyna:

na pustyni.

10. Jan wygląda jak Eliasz

Odzienie Jana przypomina opis Eliasza z 2 Krl 1,8.

To nie przypadek.

Tradycja prorocka oczekiwała powrotu Eliasza przed dniem Pana.

Marek przygotowuje czytelnika:

Jan pełni prorocką rolę przygotowania.

11. Chrzest Jana

Nie jest jeszcze:

sakramentem chrztu chrześcijańskiego w pełnym sensie.

Jest chrztem:

nawrócenia,
przygotowania,
związanym z wyznaniem grzechów.

12. Nawrócenie

Greckie:

μετάνοια — metanoia

oznacza:

zmianę myślenia i kierunku życia.

Nie tylko:

„czuję wyrzuty sumienia”.

Nawrócenie to:

zawrócić.

13. Jan nie buduje własnego kultu

To ważne.

Ma popularność.

Ludzie przychodzą tłumnie.

A on mówi:

ktoś mocniejszy idzie za mną.

Prawdziwy prorok:

nie zatrzymuje ludzi na sobie.

14. Sandały

Rozwiązanie rzemyka sandała było czynnością niskiego sługi.

Jan mówi w praktyce:

wobec Jezusa nie czuję się nawet godny najniższej służby.

To ogromne wywyższenie Jezusa.

15. Woda i Duch Święty

Jan zanurza w wodzie.

Jezus:

będzie chrzcił Duchem Świętym.

To zapowiada:

nowe stworzenie,
działanie Ducha,
przyszłe życie Kościoła.

16. Chrzest Jezusa

Jezus przychodzi z:

Nazaretu w Galilei.

Nie z:

Rzymu,
pałacu,
świątynnego centrum.

Z mało znaczącego miasta.

17. Dlaczego Jezus przyjmuje chrzest nawrócenia?

To klasyczne pytanie.

Jeśli jest bez grzechu, po co stoi wśród grzeszników?

Odpowiedź chrześcijańska:

solidaryzuje się z ludem.

Nie wyznaje własnego grzechu.

Wchodzi w miejsce ludzi, których przyszedł zbawić.

18. Niebo się rozdziera

Marek używa mocnego czasownika:

σχίζω — schizō

czyli:

rozdzierać.

To nie spokojne:

„niebo się lekko otworzyło”.

19. Ważna klamra Marka

Ten sam czasownik pojawi się przy:

rozdarciu zasłony świątyni podczas śmierci Jezusa.

Na początku:

rozdarte niebo.

Na końcu:

rozdarta zasłona.

Bóg otwiera dostęp.

20. Duch jak gołębica

Tekst mówi:

jak gołębica.

Nie musi oznaczać, że Duch „jest ptakiem”.

To obraz sposobu zstąpienia.

21. Głos Ojca

Ojciec objawia Jezusa jako:

umiłowanego Syna.

Tło może łączyć:

Ps 2 — królewskiego Mesjasza,
Iz 42 — Sługę Pańskiego.

Czyli już w chrzcie spotykają się:

Król i Sługa.

22. Trójca w scenie chrztu

Jezus jest w wodzie.

Duch zstępuje.

Ojciec mówi.

To ważny biblijny obraz:

Ojca, Syna i Ducha Świętego.

Nie jest to jeszcze pełny język dogmatyczny późniejszych soborów.

Ale jest mocnym źródłem trynitarnym.

23. Duch natychmiast prowadzi na pustynię

Co ciekawe:

po wielkim doświadczeniu Ojca nie przychodzi wygoda.

Przychodzi:

próba.

24. Duch „wypędza” Jezusa

Greckie:

ἐκβάλλω — ekballō

jest mocnym czasownikiem:

wyrzucić,
wypędzić.

To samo słowo Marek będzie używał wobec wypędzania demonów.

Duch bardzo zdecydowanie prowadzi Jezusa:

w miejsce próby.

25. Czterdzieści dni

Liczba czterdzieści ma wielkie tło biblijne:

potop,
Mojżesz,
Izrael na pustyni,
Eliasz.

Jezus przechodzi:

historię ludu Boga.

26. Kuszenie Marka jest krótkie

Mateusz i Łukasz opisują konkretne pokusy.

Marek daje tylko kilka zdań.

Jego styl:

szybko dalej.

27. Szatan

Greckie:

Σατανᾶς — Satanas

pochodzi z hebrajskiego określenia:

przeciwnik / oskarżyciel.

W Marku konflikt Jezusa z mocami zła będzie centralny.

28. Zwierzęta

Marek jako jedyny z synoptyków wspomina, że Jezus był:

ze zwierzętami.

Interpretacje są różne.

Możliwe tła:

niebezpieczeństwo pustyni,
nowy Adam żyjący w harmonii stworzenia,
obraz czasów mesjańskich.

Nie mamy pewności, który sens Marek chciał podkreślić najmocniej.

29. Aniołowie służą

Jezus jest:

kuszony,
ale nie opuszczony.

To ważne.

Próba nie oznacza:

nieobecności Boga.

30. Jan zostaje uwięziony

Marek bardzo szybko przechodzi do:

niebezpieczeństwa.

Prorok głosi prawdę.

Prorok zostaje:

uwięziony.

To zapowiada los Jezusa.

31. Jezus zaczyna działalność właśnie wtedy

Nie czeka na:

spokojniejsze czasy.

Dobra Nowina wchodzi w historię:

ryzyka.

32. Galilea

Jezus zaczyna publiczną działalność w Galilei.

To region:

północny,
zróżnicowany,
oddalony od świątynnego centrum Jerozolimy.

33. Pierwsze orędzie Jezusa

Marek streszcza program Jezusa:

„Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!” (Mk 1,15)

To dwa ruchy:

odwróć się od starej drogi.

zaufaj Dobrej Nowinie.

34. „Czas się wypełnił”

Greckie:

πεπλήρωται ὁ καιρός — peplērōtai ho kairos

oznacza:

właściwy czas osiągnął pełnię.

To nie tylko:

minęło X lat.

To:

nadszedł moment działania Boga.

35. Królestwo Boże jest blisko

Greckie:

βασιλεία τοῦ θεοῦ — basileia tou theou

Królestwo Boga.

Najlepiej rozumieć:

królowanie Boga.

Bóg przejmuje inicjatywę.

36. Czy królestwo już jest czy dopiero będzie?

W nauczaniu Jezusa:

jedno i drugie.

Już przychodzi w Jego osobie i działaniu.

Pełnia:

jeszcze przed nami.

Teologia nazywa to czasem:

„już i jeszcze nie”.

37. Pierwsi uczniowie

Jezus widzi:

Szymona,
Andrzeja.

Nie odbywa się konkurs kandydatów.

To Jezus:

wybiera i woła.

38. „Pójdźcie za Mną”

Uczniostwo zaczyna się nie od:

nauczenia się wszystkich odpowiedzi.

Zaczyna się od:

relacji i drogi.

39. Rybacy ludzi

Jezus bierze ich dotychczasowe życie i nadaje mu:

nowy sens.

Nie mówi:

„wasza przeszłość była bezwartościowa”.

Rybak nadal rozumie:

cierpliwość,
sieci,
pracę zespołową,
trud.

Ale teraz wszystko zostanie:

przeorientowane.

40. Czy „rybacy ludzi” brzmią pozytywnie w Starym Testamencie?

Obraz połowu ludzi w prorokach bywa także związany z:

sądem.

Jezus przekształca metaforę w misję:

pozyskiwania ludzi dla królestwa.

41. Natychmiast zostawiają sieci

To nie musi oznaczać:

nieodpowiedzialnego porzucenia wszystkich obowiązków bez słowa.

Marek chce przede wszystkim pokazać:

siłę wezwania Jezusa.

42. Jakub i Jan zostawiają ojca

To jeszcze bardziej radykalne.

W kulturze rodzinnej I wieku więź z ojcem i rodzinnym biznesem była ogromna.

Powołanie Jezusa:

sięga bardzo głęboko.

43. Ale Zebedeusz nie zostaje bez nikogo

Marek wspomina:

najemników.

To interesujący szczegół.

Nie wygląda więc tak, że synowie zostawili ojca całkowicie bez możliwości prowadzenia pracy.

44. Kafarnaum

Kafarnaum stanie się jednym z głównych miejsc działalności Jezusa w Galilei.

Leżało nad Jeziorem Galilejskim.

45. Synagoga

W szabat Jezus wchodzi do synagogi.

To ważne:

nie zaczyna działalności od odrzucenia judaizmu.

Działa:

wewnątrz religijnego świata Izraela.

46. Jezus jest Żydem

To banalne, ale trzeba stale pamiętać.

Jego:

modlitwa,
Biblia,
święta,
synagoga

są żydowskie.

Chrześcijańska lektura nie może zamienić Marka w historię:

„Jezus kontra Żydzi”.

47. Nauczanie z władzą

Ludzie odczuwają różnicę.

Jezus nie jest przedstawiony tylko jako komentator poprzednich autorytetów.

Mówi:

z własnym autorytetem.

48. Uczeni w Piśmie

Nie należy ich automatycznie przedstawiać jako:

złych ludzi.

Byli specjalistami w interpretacji Prawa.

Kontrast Marka dotyczy:

wyjątkowości Jezusa.

49. Duch nieczysty w synagodze

To bardzo mocny szczegół.

Miejsce religijne:

nie jest automatycznie wolne od zniewolenia człowieka.

Można być:

w synagodze

i nadal potrzebować:

uwolnienia.

50. Demony wiedzą, kim jest Jezus

To klasyczny paradoks Marka.

Duch nieczysty rozpoznaje:

Świętego Boga.

Ludzie dopiero pytają:

co to jest?

51. Wiedza o Jezusie nie wystarcza

Demon może mieć poprawną informację:

kim jest Jezus.

A jednocześnie:

nie jest uczniem.

Wiara to więcej niż:

prawidłowa odpowiedź w quizie teologicznym.

52. Jezus ucisza demona

Dlaczego?

To początek:

sekretu mesjańskiego.

Jezus nie chce, by Jego tożsamość była definiowana:

przez demony.

53. „Milcz”

Greckie polecenie jest bardzo mocne.

Jezus:

nie negocjuje ze złem.

54. Władza nad demonem

Nie używa:

zaklęć,
magicznych formuł,
rozbudowanych rytuałów.

Po prostu:

rozkazuje.

55. Egzorcyzm nie jest magiczną sztuką

W katolickiej praktyce egzorcyzm jest:

modlitwą Kościoła opartą na władzy Chrystusa.

Nie zabawą z:

demonologią,
ciekawością,
sensacją.

56. Zdrowie psychiczne a opętanie

To bardzo ważne.

Nie wolno automatycznie interpretować:

choroby psychicznej,
epilepsji,
zaburzeń,
depresji

jako:

działania demonicznego.

Kościół przy poważnym rozeznaniu egzorcyzmu wymaga ostrożności i uwzględnienia medycyny.

57. Lud pyta o „nową naukę z mocą”

Jezus łączy:

słowo i czyn.

Jego nauka ma autorytet.

Jego czyn:

potwierdza władzę nad złem.

58. Wieść się rozchodzi

Popularność zaczyna rosnąć:

natychmiast.

To będzie jednocześnie:

możliwość,
problem.

59. Dom Szymona

Po synagodze Jezus przechodzi:

do domu.

Markowa Ewangelia szybko zmienia skalę:

publiczna synagoga,
prywatny dom.

Jezus działa:

w obu miejscach.

60. Teściowa Szymona

To prosty tekst pokazujący m.in., że Szymon Piotr:

był żonaty.

Późniejszy katolicki celibat księży nie opiera się na założeniu, że wszyscy Apostołowie byli bezżenni.

61. Celibat duchownych

W Kościele łacińskim celibat jest:

dyscypliną kościelną,

nie twierdzeniem:

„kapłan z natury nie może być żonaty”.

Katolickie Kościoły wschodnie znają również żonatych prezbiterów.

62. Jezus bierze kobietę za rękę

Bardzo osobisty gest.

Nie leczy:

z dystansu urzędowego.

Podchodzi.

Dotyka.

Podnosi.

63. „Podniósł ją”

Grecki czasownik:

ἐγείρω — egeirō

może oznaczać:

podnieść,
wzbudzić,
wskrzeszać.

To słowo później będzie miało ogromne znaczenie w opowieści o:

Zmartwychwstaniu.

Nie znaczy, że uzdrowienie z gorączki jest zmartwychwstaniem.

Ale język Marka buduje:

echo życia podnoszonego przez Jezusa.

64. Kobieta zaczyna służyć

Po uzdrowieniu usługuje im.

Greckie:

διακονέω — diakoneō

oznacza:

służyć.

Od tego samego rdzenia pochodzi:

diakonia.

65. Czy to stereotyp „kobieta ma gotować”?

Nie należy spłaszczać sceny.

U Marka służba jest:

bardzo wysoką kategorią uczniostwa.

Aniołowie służyli Jezusowi na pustyni.

Jezus sam powie później, że Syn Człowieczy:

przyszedł służyć.

Teściowa Piotra staje się więc pierwszą osobą w Ewangelii Marka, o której w kontekście uzdrowienia mówi się językiem:

służby.

66. Zachód słońca

Ludzie przynoszą chorych po zachodzie.

Dlaczego?

Kończy się:

szabat.

To pokazuje konkretny żydowski rytm dnia.

67. Całe miasto u drzwi

Marek lubi hiperboliczny, żywy język.

Nie musimy rozumieć, że matematycznie:

każdy pojedynczy mieszkaniec stał pod drzwiami.

Sens:

ogromny tłum.

68. Jezus uzdrawia wielu

W języku biblijnym „wielu” nie musi oznaczać:

„odmówił pozostałym”.

Marek podkreśla skalę działania.

69. Demony znowu nie mogą mówić

Ponownie:

wiedzą, kim jest.

Jezus kontroluje objawienie własnej tożsamości.

70. Nocna modlitwa

Po najbardziej spektakularnym dniu Jezus wstaje bardzo wcześnie.

Idzie:

na miejsce pustynne.

I modli się.

71. Sukces nie zastępuje modlitwy

To bardzo mocna lekcja.

Właśnie kiedy:

wszyscy Go szukają,

Jezus:

szuka Ojca.

72. Nie modli się tylko w kryzysie

Czasem człowiek modli się dopiero, gdy:

wszystko się sypie.

Jezus modli się również:

po sukcesie.

73. Szymon „ściga” Jezusa

Greckie słowo może mieć mocniejszy sens niż neutralne:

poszli za Nim.

Uczniowie szukają Go intensywnie.

74. „Wszyscy Cię szukają”

Brzmi jak:

świetna wiadomość marketingowa.

Masz:

popularność,
zapotrzebowanie,
ludzi.

75. Jezus odchodzi

Dlaczego?

Ponieważ sukces w jednym miejscu nie definiuje:

misji.

76. Misja przed popularnością

To bardzo ważne.

Można być:

potrzebnym

i nadal być:

nie tam, gdzie trzeba.

Jezus rozeznaje misję przez:

modlitwę.

77. Nauczanie i egzorcyzmy po Galilei

Marek łączy:

głoszenie,
uwalnianie.

Królestwo Boga nie jest tylko:

teorią.

Jest wejściem Bożej władzy w:

realne zniewolenie człowieka.

78. Trędowaty

Słowo tradycyjnie tłumaczone jako „trąd” w Biblii obejmuje szerszy zakres chorób skóry niż współczesna choroba Hansena.

Trzeba unikać prostej identyfikacji:

każdy biblijny „trąd” = dzisiejsza lepra.

79. Nieczystość rytualna

Kpł 13–14 opisuje procedury związane z chorobami skóry.

Człowiek mógł zostać:

odizolowany,
wyłączony z normalnego życia społecznego i religijnego.

To oznaczało cierpienie:

fizyczne i społeczne.

80. „Jeśli chcesz”

Chory nie pyta:

„czy możesz?”

Jego słowa zakładają:

Jezus może.

Pytanie dotyczy:

woli.

81. Jezus dotyka

To najbardziej poruszający element.

Zanim człowiek zostaje formalnie uznany za oczyszczonego:

Jezus go dotyka.

82. Co normalnie robi nieczystość?

W logice rytualnej kontakt z nieczystością może:

uczynić człowieka nieczystym.

W Jezusie ruch jest odwrotny:

Jego czystość zwycięża nieczystość.

83. Jezus nie boi się człowieka „nieczystego”

To nie znaczy:

ignoruje Prawo.

Po uzdrowieniu odsyła człowieka:

do kapłana

i każe wykonać procedurę Mojżeszową.

84. Jezus nie przeciwstawia się Mojżeszowi

To ważne.

Oczyszczony ma:

pokazać się kapłanowi,
złożyć przepisaną ofiarę.

Jezus działa w:

świecie Tory.

85. Dlaczego zakazuje mówić?

Znów:

sekret mesjański.

Popularność oparta tylko na cudach może przeszkodzić:

prawdziwej misji.

86. Uzdrowiony nie słucha

To paradoks.

Otrzymał wielkie dobro.

Ale nie wykonuje:

polecenia Jezusa.

87. Można świadczyć o Jezusie w niewłaściwy sposób

To bardzo ważne.

Nie każda forma:

„mówienia o Jezusie”

jest automatycznie posłuszeństwem.

Czasem Jezus może chcieć:

ciszy, dyskrecji, właściwego czasu.

88. Skutek rozgłosu

Jezus nie może już swobodnie wchodzić do miast.

Pozostaje w miejscach pustynnych.

A ludzie:

nadal przychodzą.

89. Odwrócenie miejsc

Na początku trędowaty jest:

poza normalną wspólnotą.

Po uzdrowieniu może wrócić.

Jezus przez rozgłos zostaje zmuszony przebywać:

poza miastami.

To może tworzyć piękny teologiczny obraz:

Jezus zajmuje miejsce wykluczonego, żeby wykluczony mógł wrócić.

Nie trzeba twierdzić, że to jedyny cel Marka, ale narracyjny kontrast jest mocny.

90. Mk 1 jako miniatura całej Ewangelii

W jednym rozdziale mamy prawie wszystko:

Syn Boży,
Duch,
pustynia,
królestwo,
uczniostwo,
autorytet,
walka ze złem,
uzdrowienie,
modlitwa,
misja,
sekret mesjański,
dotknięcie wykluczonego.

To:

program całej księgi.

Ważne słowa greckie — Mk 1

ἀρχή — archē

Początek.

εὐαγγέλιον — euangelion

Dobra Nowina, Ewangelia.

Χριστός — Christos

Namaszczony, Mesjasz.

μετάνοια — metanoia

Nawrócenie, zmiana kierunku myślenia i życia.

εὐθύς — euthys

Natychmiast, zaraz.

Jedno z charakterystycznych słów Marka.

καιρός — kairos

Właściwy czas, moment Boga.

βασιλεία — basileia

Królestwo, królowanie.

μαθητής — mathētēs

Uczeń.

ἐξουσία — exousia

Władza, autorytet.

πνεῦμα ἀκάθαρτον — pneuma akatharton

Duch nieczysty.

διακονέω — diakoneō

Służyć.

ἐγείρω — egeirō

Podnosić, wzbudzać, wskrzeszać.

καθαρίζω — katharizō

Oczyścić.

Klucz do Biblii — Mk 1

Kto jest głównym bohaterem?

Jezus.

Jan przygotowuje drogę, ale natychmiast wskazuje:

na Mocniejszego.

Co Jezus robi?

przyjmuje chrzest,
przechodzi próbę,
głosi,
powołuje,
naucza,
uwalnia,
uzdrawia,
modli się,
idzie dalej,
dotyka wykluczonego.

Co mówi o Bogu?

Bóg:

spełnia obietnice proroków,
objawia Syna,
daje Ducha,
przybliża swoje królestwo,
wchodzi w ludzkie cierpienie.

Co mówi o człowieku?

Człowiek:

potrzebuje nawrócenia,
jest powołany do pójścia za Jezusem,
może zostać uwolniony,
może zostać podniesiony,
może odpowiedzieć natychmiast,
może również dostać dobre polecenie i go nie wykonać.

Niezbędnik Biblijny — Mk 1

Jan Chrzciciel

Prorok przygotowujący drogę Jezusa.

Jordan

Rzeka związana z historią Izraela i chrztem Jana.

Pustynia

Miejsce przygotowania, próby i spotkania z Bogiem.

Galilea

Główne miejsce pierwszej części działalności Jezusa.

Jezioro Galilejskie

Miejsce pracy pierwszych uczniów.

Kafarnaum

Jedno z głównych centrów działalności Jezusa.

Synagoga

Miejsce modlitwy, czytania Pisma i nauczania żydowskiej wspólnoty.

Trędowaty

Człowiek cierpiący fizycznie i społecznie, oczyszczony przez Jezusa.

MOST MIĘDZY TESTAMENTAMI

Izajasz 40

Przygotowanie drogi Pana.

Marek od samego początku mówi:

historia Jezusa jest spełnieniem obietnicy nowego Bożego przyjścia.

Malachiasz 3

Wysłanie posłańca przed przyjściem Pana.

Jan pełni tę rolę.

2 Krl 1

Ubiór Jana przypomina Eliasza.

Wyjście

Pustynia, czterdzieści i nowe przejście ku działaniu Boga.

Jezus przeżywa historię Izraela:

wiernie.

Ps 2

Syn i król.

Możliwe tło głosu podczas chrztu.

Iz 42

Umiłowany Sługa.

Drugie ważne tło chrztu.

Kpł 13–14

Prawo dotyczące chorób skóry i procedury oczyszczenia.

Jezus po uzdrowieniu kieruje człowieka:

do kapłana zgodnie z Torą.

CO MÓWI BÓG W TEKŚCIE?

Mk 1 mówi:

Bóg nie jest daleki.

Królestwo:

się przybliżyło.

Druga prawda:

Jezus nie tylko mówi o Bogu.

Działa:

z Bożą władzą.

Trzecia:

powołanie wymaga ruchu.

Nie tylko:

„zgadzam się z Jezusem”.

Ale:

„idę za Nim”.

Czwarta:

Jezus dotyka ludzi, których inni odsuwają.

TRUDNE PYTANIE 1

Dlaczego Marek nie opisuje narodzenia Jezusa?

Bo jego teologiczny i narracyjny plan zaczyna się od:

początku publicznej Dobrej Nowiny.

Brak opowieści dziecięcej nie oznacza:

odrzucenia dziewiczego poczęcia.

Marek po prostu nie opowiada tego etapu.

TRUDNE PYTANIE 2

Czy Marek uważa Jezusa za Boga?

Mk 1 od początku nazywa Go Synem Bożym.

Jeszcze mocniejsze są aluzje do Iz 40: droga przygotowywana dla Boga zostaje w narracji przygotowana:

dla Jezusa.

Cała Ewangelia rozwija bardzo wysoką chrystologię, nawet jeśli Marek nie używa późniejszego słownika soborowego.

TRUDNE PYTANIE 3

Dlaczego Jezus przyjmuje chrzest, skoro nie ma grzechu?

Solidaryzuje się z grzesznym ludem i rozpoczyna swoją misję w miejscu nawrócenia.

Chrzest Jezusa jest również:

objawieniem Syna i Ducha.

TRUDNE PYTANIE 4

Czy Duch Święty może prowadzić człowieka w trudność?

Mk 1 pokazuje:

tak.

Duch prowadzi Jezusa na pustynię.

To nie znaczy, że Bóg kusi do zła.

Próba może stać się miejscem:

wierności i dojrzewania.

TRUDNE PYTANIE 5

Czy uczniowie naprawdę natychmiast porzucili wszystko?

Marek świadomie skraca narrację, by podkreślić radykalność odpowiedzi.

Jan wspomina wcześniejsze kontakty części uczniów z Jezusem.

Nie musimy zakładać:

że Mk 1 opisuje absolutnie pierwsze sekundy ich znajomości.

TRUDNE PYTANIE 6

Dlaczego demon zna Jezusa szybciej niż uczniowie?

Bo wiedza o tożsamości Jezusa:

nie jest jeszcze wiarą.

Demon rozpoznaje władzę Jezusa, ale się jej sprzeciwia.

Uczeń ma:

pójść za Nim.

TRUDNE PYTANIE 7

Czy każdy przypadek „ducha nieczystego” to choroba psychiczna?

Nie.

Ale również:

nie wolno każdej choroby psychicznej nazywać opętaniem.

Teksty biblijne i współczesna diagnostyka medyczna operują innymi kategoriami.

Kościół zaleca bardzo ostrożne rozeznanie.

TRUDNE PYTANIE 8

Dlaczego Jezus zakazuje demonom mówić prawdę o Nim?

Bo prawdziwe zdanie wypowiedziane przez zło nie musi służyć:

prawdzie objawienia.

Jezus sam określa:

kiedy i jak zostanie rozpoznany.

TRUDNE PYTANIE 9

Czy teściowa Piotra była „zmuszona do pracy” zaraz po chorobie?

Marek pokazuje pełnię uzdrowienia oraz służbę jako odpowiedź.

W całej Ewangelii diakonia jest pozytywnym językiem:

uczniostwa.

TRUDNE PYTANIE 10

Czy Piotr był żonaty?

Tekst o teściowej bardzo naturalnie wskazuje:

tak.

Nie jest to problem dla katolickiej nauki o kapłaństwie.

Celibat w Kościele łacińskim jest dyscypliną, nie twierdzeniem o stanie małżeńskim Apostołów.

TRUDNE PYTANIE 11

Dlaczego Jezus odchodzi z Kafarnaum, skoro wszyscy Go szukają?

Ponieważ popularność nie jest:

definicją misji.

Modlitwa pomaga Jezusowi zachować kierunek.

TRUDNE PYTANIE 12

Czy „trąd” w Mk 1 to dokładnie dzisiejsza lepra?

Nie mamy podstaw, by każdy biblijny przypadek lepra utożsamiać z chorobą Hansena.

Termin biblijny jest szerszy.

TRUDNE PYTANIE 13

Dlaczego Jezus dotyka człowieka nieczystego?

W Jezusie kierunek „zarażenia” nieczystością zostaje odwrócony.

To Jego świętość:

oczyszcza człowieka.

TRUDNE PYTANIE 14

Dlaczego uzdrowiony nie powinien rozgłaszać cudu?

Ponieważ Jezus nie chce zostać zredukowany do:

cudotwórcy.

Pełne zrozumienie Mesjasza musi przejść przez:

krzyż.

TRUDNE PYTANIE 15

Czy można głosić Jezusa nieposłusznie?

Mk 1,45 pokazuje paradoks:

tak.

Człowiek może mówić prawdę o otrzymanym dobru i jednocześnie:

nie wykonać konkretnego polecenia Jezusa.

Co mówią polscy bibliści?

Ks. Artur Malina

Artur Malina, autor polskiego komentarza w serii Nowy Komentarz Biblijny do pierwszej części Ewangelii Marka, mocno zwraca uwagę na narracyjną dynamikę tej Ewangelii.

U Marka nie wystarczy pytać:

„co Jezus powiedział?”

Trzeba patrzeć również:

co robi, dokąd idzie i jak reagują na Niego inni.

Pierwszy rozdział pokazuje autorytet Jezusa poprzez:

nauczanie,
powołanie,
uwolnienie,
uzdrowienie.

Ważnym tematem jest również stopniowe objawianie tożsamości Jezusa.

O. Hugolin Langkammer OFM

Hugolin Langkammer w klasycznym polskim komentarzu do Ewangelii Marka zwracał uwagę na:

chrystologię Marka,
związek cudów z objawieniem mesjańskiej godności Jezusa,
centralną rolę Męki.

Marek nie jest tylko kronikarzem czynów.

Każdy czyn odpowiada na pytanie:

kim jest Jezus?

Polska egzegeza katolicka

W polskiej egzegezie Mk 1 warto czytać przez trzy osie:

Ewangelia

władza Jezusa

uczniostwo.

Królestwo Boga nie jest abstrakcyjną ideą.

Przychodzi:

w Jezusie.

A człowiek odpowiada:

nawróceniem, wiarą i pójściem za Nim.

TRADYCJA KATOLICKA

Ewangelia

Kościół nie głosi przede wszystkim:

systemu etycznego.

Głosi:

Jezusa Chrystusa.

Dobra Nowina ma centrum w:

Jego osobie,
śmierci,
Zmartwychwstaniu.

Chrzest Jezusa i nasz chrzest

Chrzest Jezusa nie jest tym samym co sakrament chrztu chrześcijańskiego.

Ale objawia:

Syna,
Ducha,
Ojca

i przygotowuje rozumienie chrztu Kościoła.

Nawrócenie

Nawrócenie nie jest jednorazową akcją.

Kościół uczy:

całe życie chrześcijanina jest drogą nawrócenia.

Egzorcyzm

Kościół uznaje realność zła osobowego.

Jednocześnie bardzo mocno odróżnia:

zwykłe pokusy,
choroby psychiczne,
problemy zdrowotne,
rzadkie przypadki wymagające rozeznania egzorcyzmu.

Wielki egzorcyzm może wykonywać tylko upoważniony kapłan.

Modlitwa Jezusa

Mk 1,35 jest ważnym wzorem:

działanie wypływa z modlitwy.

Nie chodzi o przeciwstawienie:

modlitwa albo służba.

Jezus pokazuje:

modlitwa → misja.

Uzdrowienie i sakramenty

Cuda Jezusa nie oznaczają, że każdy chrześcijanin zostanie cudownie fizycznie uzdrowiony w tym życiu.

Kościół modli się o uzdrowienie.

Ale pełne zbawienie obejmuje:

Zmartwychwstanie.

Najczęstsze błędne odczytania Mk 1

„Ewangelia to po prostu książka”

Pierwotnie to Dobra Nowina o Jezusie i działaniu Boga.

„Chrystus to nazwisko Jezusa”

Nie. To tytuł: Mesjasz.

„Jan budował własny ruch”

Jego misją było wskazanie Mocniejszego.

„Chrzest Jezusa oznacza, że miał grzech”

Nie.

„Duch prowadzi tylko w rzeczy przyjemne”

Nie. Prowadzi Jezusa na pustynię.

„Królestwo Boga to wyłącznie niebo po śmierci”

Nie. Królowanie Boga przybliża się już w Jezusie.

„Uczniostwo oznacza wiedzieć dużo o Jezusie”

To za mało. Uczeń idzie za Jezusem.

„Demony są dowodem, że psychiatrii nie potrzeba”

Nie.

„Teściowa Piotra dowodzi, że Kościół nie może mieć celibatu”

Nie. Pokazuje, że Piotr był żonaty; celibat łaciński jest późniejszą dyscypliną.

„Jezus chciał być celebrytą”

Mk 1,35–39 pokazuje coś przeciwnego.

„Biblijny trąd to zawsze choroba Hansena”

Nie.

„Jeśli dostałem cud, powinienem mówić o nim każdemu bez względu na wszystko”

Mk 1,45 pokazuje, że świadectwo także wymaga posłuszeństwa i rozeznania.

Co Mk 1 mówi o Bogu?

Bóg:

spełnia obietnice,
posyła Jana,
objawia Syna,
daje Ducha,
przybliża swoje królestwo,
uwalnia człowieka od zła,
podnosi chorego,
dotyka wykluczonego.

Co Mk 1 mówi o Jezusie?

Jezus:

jest Chrystusem,
jest Synem Bożym,
jest Mocniejszym,
posiada Ducha,
zwycięża próbę,
ma władzę,
powołuje,
uzdrawia,
wyrzuca demony,
modli się,
nie pozwala popularności sterować misją,
przekracza granice wykluczenia.

Co Mk 1 mówi o człowieku?

Człowiek:

potrzebuje przygotować drogę,
potrzebuje nawrócenia,
jest wezwany do wiary,
może zostawić sieci i pójść,
może być zniewolony,
może być podniesiony,
może służyć,
może zostać oczyszczony,
może również dobrze mówić o Jezusie i równocześnie Go nie posłuchać.

Co warto zobaczyć w tym rozdziale?

Marek zaczyna bez historii dzieciństwa.
Pierwsze zdanie określa Jezusa jako Chrystusa i Syna Bożego.
„Ewangelia” pierwotnie oznacza Dobrą Nowinę, nie nazwę książki.
Jan jest przygotowującym drogę prorokiem.
Jego wygląd przypomina Eliasza.
Chrzest Jana nie jest jeszcze sakramentem chrztu Kościoła.
Jezus zostaje objawiony jako umiłowany Syn.
Ojciec, Syn i Duch pojawiają się razem w scenie chrztu.
Duch prowadzi Jezusa bezpośrednio na pustynię.
Marek opisuje kuszenie znacznie krócej niż Mateusz.
Pierwsze słowa publicznej działalności Jezusa streszczają całą misję: królestwo, nawrócenie i wiara.
Uczniostwo rozpoczyna wezwanie Jezusa.
Szymon, Andrzej, Jakub i Jan odpowiadają radykalnie.
Jezus naucza z wyjątkowym autorytetem.
Duch nieczysty rozpoznaje Jezusa wcześniej niż ludzie.
Poprawna wiedza o Jezusie nie jest jeszcze wiarą.
Jezus ucisza demony — zaczyna się sekret mesjański.
Teściowa Piotra pokazuje, że Piotr był żonaty.
Jej odpowiedzią na uzdrowienie jest służba.
Po sukcesie Jezus idzie na modlitwę.
Popularność nie decyduje o kierunku Jego misji.
Jezus dotyka człowieka uznawanego za nieczystego.
Odsyła go do kapłana zgodnie z Prawem Mojżesza.
Uzdrowiony nie przestrzega zakazu rozgłosu.
Jego nieposłuszne świadectwo utrudnia Jezusowi wejście do miast.
Mk 1 jest miniaturą całej Ewangelii Marka.

Jedno zdanie, które warto zabrać z Mk 1

Jezus nie przychodzi tylko po to, żeby człowiek wiedział więcej o Bogu — przychodzi z Jego władzą, woła do nawrócenia i mówi: zostaw to, co cię zatrzymuje, i chodź za Mną.

Do osobistego zatrzymania

1. Jakie są moje „sieci”?

Nie muszą być złe.

Sieć rybaka była:

uczciwą pracą.

A jednak może przyjść moment, gdy Jezus zapyta:

czy coś dobrego nie stało się dla ciebie ważniejsze niż moje wezwanie?

2. Czy chcę Jezusa czy tylko Jego pomocy?

Ludzie tłoczą się po:

uzdrowienie,
uwolnienie.

Jezus chce dać więcej:

królestwo i uczniostwo.

3. Czy po sukcesie umiem odejść na modlitwę?

To trudniejsze niż modlić się w kryzysie.

Gdy wszystko działa, łatwo powiedzieć:

„nie mam czasu na Boga, bo robię dla Boga ważne rzeczy”.

Mk 1 pokazuje:

Jezus tak nie żyje.

4. Kogo boję się dotknąć?

Kto jest dla mnie:

społecznie nieczysty,
trudny,
odrzucony,
„nie mój”?

Jezus:

wyciąga rękę.

5. Czy moje świadectwo jest także posłuszne?

Nie wystarczy:

mówić o Jezusie.

Trzeba:

słuchać Jezusa.

Jak wyjaśnić Mk 1 komuś w dwóch minutach?

Marek zaczyna natychmiast od Dobrej Nowiny o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym.

Jan Chrzciciel pojawia się na pustyni i przygotowuje ludzi przez wezwanie do nawrócenia. Mówi, że za nim przychodzi ktoś znacznie mocniejszy.

Jezus przyjmuje chrzest w Jordanie. Duch zstępuje na Niego, a głos Ojca objawia Go jako umiłowanego Syna.

Potem Duch prowadzi Jezusa na pustynię, gdzie jest kuszony.

Po uwięzieniu Jana Jezus zaczyna głosić w Galilei, że nadszedł czas działania Boga. Wzywa do nawrócenia i wiary w Ewangelię.

Powołuje pierwszych rybaków.

W Kafarnaum ludzie zauważają, że naucza z wyjątkową władzą. Jezus uwalnia człowieka od ducha nieczystego.

Potem uzdrawia teściową Piotra i wielu chorych.

Kiedy wszyscy zaczynają Go szukać, Jezus odchodzi rano na modlitwę, a potem decyduje się iść dalej, bo Jego misja nie może zostać zamknięta w jednym mieście.

Na końcu dotyka i oczyszcza człowieka chorego na „trąd”.

Sedno:

królestwo Boga nie jest już tylko zapowiedzią — w Jezusie naprawdę zaczyna działać.

Cytaty biblijne użyte w opracowaniu

Dosłowne brzmienie cytatów zostało sprawdzone wyłącznie w:

https://biblia.pl/czytaj/Mk/1/

Użyto krótkich fragmentów z:

Mk 1,1,
Mk 1,15.

Pozostała treść jest omawiana przez sigla i parafrazy bez przepisywania pełnego chronionego tekstu Biblii Tysiąclecia.

Źródła komentarza

Biblia Tysiąclecia, wydanie V, Pallottinum — wstęp do Ewangelii Marka oraz Mk 1; cytaty sprawdzone wyłącznie w biblia.pl.
Artur Malina, Ewangelia według świętego Marka. Rozdziały 1,1–8,26, Nowy Komentarz Biblijny NT II/1.
Hugolin Langkammer OFM, Ewangelia według św. Marka. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, seria Pismo Święte Nowego Testamentu, Pallottinum.
Komentarz teologiczno-pastoralny do Biblii Tysiąclecia — Nowy Testament, tom 1,1: Ewangelia wg św. Mateusza i św. Marka, Pallottinum.
Katechizm Kościoła Katolickiego — chrzest Jezusa, królestwo Boga, nawrócenie, egzorcyzmy, modlitwa, sakrament chrztu.
Odsyłacze: Iz 40; Ml 3; 2 Krl 1; Ps 2; Iz 42; Kpł 13–14; Mt 3–4; Łk 3–5; J 1.

Uwaga redakcyjna

Przy Ewangelii Marka szczególnie pilnujemy kilku zasad:

1. Nie zamieniamy dynamicznego stylu Marka w płytki skrót.

2. Sekret mesjański wyjaśniamy przez krzyż, a nie jako dziwną przypadłość Jezusa.

3. Chorób psychicznych nie utożsamiamy automatycznie z opętaniem.

4. Judaizmu nie przedstawiamy jako „złej religii, z której Jezus wyszedł” — Jezus działa wewnątrz świata Izraela.

5. Cudów nie oddzielamy od wezwania do uczniostwa.

6. Gdy istnieje wariant tekstualny lub sporna interpretacja, zaznaczamy ją wprost.

Następny rozdział

Mk 2 — paralityk i odpuszczenie grzechów, powołanie Lewiego, Jezus przy stole z celnikami, pytanie o post, „nowe wino” i spór o szabat.

Podstawa tekstowa: Biblia Tysiąclecia — Pallottinum. Cytaty podajemy w skrócie, wraz z sygnaturami — pełny tekst rozdziału warto przeczytać w wydaniu Biblii.