Jak zacząć czytać Biblię, jeśli nigdy tego nie robiłem?

Prosto mówiąc

Największy błąd początkującego: otworzyć Biblię na pierwszej stronie i czytać po kolei. Po Księdze Rodzaju i Wyjścia — które czyta się dobrze — przychodzi Księga Kapłańska z przepisami o ofiarach ze zwierząt i lektura się kończy.

Biblia nie jest jedną książką. To zbiór 73 ksiąg pisanych przez ponad tysiąc lat, w trzech językach, w różnych gatunkach: opowieść historyczna, poezja, prawo, list, przepowiednia. Do każdego z nich czyta się inaczej.

Głębiej

Plan na pierwsze cztery tygodnie. Jeden rozdział dziennie, o stałej porze, zawsze w tym samym miejscu:

1. Tydzień 1–3: Ewangelia św. Marka (16 rozdziałów). Najkrótsza, najstarsza, pisana szybkim, reporterskim stylem. Jezus w niej działa, zanim ktokolwiek zdąży wyjaśnić, kim jest.
2. Tydzień 4: Dzieje Apostolskie 1–12. Co się stało z uczniami po zmartwychwstaniu — naturalny ciąg dalszy.
3. Potem: Ewangelia św. Łukasza, jeśli szukasz Jezusa wrażliwego na ubogich i wykluczonych, albo Ewangelia św. Jana, jeśli wolisz tekst bardziej refleksyjny niż relacjonujący.

Psalmy — osobno i równolegle. To modlitewnik Izraela, w którym mieści się wszystko: zachwyt, skarga, gniew, prośba o pomstę, wdzięczność. Jeśli szukasz miejsca, gdzie można przyjść do Boga w złym nastroju, zacznij od Psalmu 22, 42, 51, 88 albo 139.

Trzy zasady, które ratują lekturę:

• Nie rozumiesz — idź dalej. Zatrzymanie się na jednym zdaniu, żeby je „rozgryźć“, kończy czytanie na tym zdaniu.
• Czytaj z przypisami. Wydania katolickie mają je na dole strony i to nie jest ściąga dla leniwych — bez kontekstu historycznego wiele fragmentów znaczy coś innego, niż się wydaje.
• Zapisuj jedno zdanie dziennie. To, które zostało z ciebie w głowie. Po miesiącu masz trzydzieści zdań i widzisz, co cię naprawdę dotyczy.

Czego unikać na starcie: Apokalipsy (wymaga znajomości symboliki apokaliptycznej), Księgi Ezechiela i Listu do Rzymian. To nie są teksty gorsze — są trudniejsze.

Co mówi Kościół

Sobór Watykański II w konstytucji Dei Verbum usilnie zachęca wszystkich wiernych do częstego czytania Pisma Świętego i przywołuje przy tym zdanie św. Hieronima: „Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa“ (DV 25).

Katechizm dodaje istotne zastrzeżenie interpretacyjne: Pismo należy czytać w tym samym Duchu, w którym zostało napisane, uwzględniając całość Pisma, żywą Tradycję Kościoła i analogię wiary (KKK 111–114). W praktyce oznacza to, że pojedynczy werset wyrwany z kontekstu nie jest w katolickim rozumieniu argumentem.

Co mówi Biblia

O sobie samej Biblia mówi tak: „Wszelkie Pismo od Boga natchnione jest i pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości“ (2 Tm 3,16).

I jeszcze jedno zdanie, które warto mieć w pamięci przy pierwszej lekturze: „Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny“ (Hbr 4,12). Autorzy biblijni nie obiecywali, że będzie wygodnie.